ทางเลือกพิเศษ — SMART Visa, LTR, DTV และครูต่างชาติ

แนวปฏิบัติเรื่องการทำงานทางไกลให้นายจ้างต่างประเทศยังเป็นเรื่องที่พิจารณาเป็นรายกรณีและมีการปรับแนวทางเป็นระยะ หากต้องการพำนักระยะยาวเพื่อทำงานทางไกล ทางเลือกที่ออกแบบมาเพื่อการนี้คือ DTV หรือ LTR ซึ่งมีเงื่อนไขเฉพาะ ส่วนวีซ่าท่องเที่ยวไม่ได้ออกแบบมาเพื่อการทำงานและไม่ควรใช้เป็นฐานในการทำงานให้นายจ้างในไทย

แนวปฏิบัติทั่วไปคือลูกจ้างไทยประจำ 4 คนต่อคนต่างชาติ 1 คน โดยพิสูจน์ด้วยรายชื่อผู้ประกันตนที่ยื่นต่อสำนักงานประกันสังคม กิจการที่ได้รับการส่งเสริม BOI สำนักงานผู้แทน และกิจการตามสนธิสัญญาบางประเภทมีเงื่อนไขต่างออกไป

ให้บริการกิจการที่ได้รับการส่งเสริมจาก BOI กิจการในนิคมอุตสาหกรรมภายใต้ กนอ. สำนักงานผู้แทน/สำนักงานภูมิภาคบางประเภท และกลุ่มผู้ถือวีซ่าพิเศษ เช่น SMART Visa และ LTR โดยรวมงานตรวจคนเข้าเมืองและงานใบอนุญาตทำงานไว้ที่จุดเดียว

ผู้ที่ได้รับ SMART Visa ตามหลักเกณฑ์ของ BOI ได้รับสิทธิยกเว้นการต้องมีใบอนุญาตทำงานสำหรับกิจกรรมที่ได้รับการรับรอง แต่ยังต้องปฏิบัติตามเงื่อนไขการรายงานตัวและขอบเขตกิจกรรมที่ได้รับอนุมัติ รายละเอียดคุณสมบัติดูได้ที่ smart-visa.boi.go.th

ผู้ถือ LTR ในกลุ่มที่มีสิทธิทำงานจะได้รับหลักฐานการอนุญาตทำงานผ่านศูนย์บริการวีซ่าและใบอนุญาตทำงานตามเงื่อนไขของกลุ่มที่ได้รับอนุมัติ เช่น กลุ่มผู้มีทักษะเชี่ยวชาญพิเศษ ทั้งนี้เงื่อนไขและสิทธิประโยชน์เป็นไปตามประกาศของ BOI

ไม่ได้ DTV ออกแบบมาสำหรับผู้ทำงานทางไกลให้นายจ้างต่างประเทศและผู้เข้าร่วมกิจกรรมตามที่กำหนด การรับจ้างทำงานให้นายจ้างในไทยต้องเปลี่ยนไปใช้ประเภทการตรวจลงตราที่รองรับและขอใบอนุญาตทำงานตามปกติ

นอกจากใบอนุญาตทำงานแล้ว การสอนในสถานศึกษาตามระบบยังต้องมีใบอนุญาตประกอบวิชาชีพครูหรือหนังสืออนุญาตให้ประกอบวิชาชีพโดยไม่มีใบอนุญาตจากคุรุสภา พร้อมเอกสารรับรองจากสถานศึกษาและผลตรวจประวัติอาชญากรรมตามที่ต้นสังกัดกำหนด

ได้ โดยใช้หลักเกณฑ์เฉพาะของสำนักงานผู้แทนซึ่งแตกต่างจากบริษัทจำกัดทั่วไป ทั้งเรื่องเงินทุนที่นำเข้ามาและขอบเขตกิจกรรมที่ทำได้ เนื่องจากสำนักงานผู้แทนไม่สามารถหารายได้ในไทย จึงต้องพิสูจน์แหล่งเงินทุนจากสำนักงานใหญ่

ระบบใบอนุญาตทำงานของไทยผูกกับนายจ้าง จึงไม่มีใบอนุญาตแบบฟรีแลนซ์ทั่วไป ผู้ที่ต้องการทำงานอิสระมักใช้วิธีจัดตั้งนิติบุคคลไทยแล้วให้นิติบุคคลนั้นเป็นนายจ้าง หรือพิจารณาทางเลือกอย่าง SMART Visa และ LTR ที่มีเงื่อนไขเฉพาะ

หลักทั่วไปคือทุนจดทะเบียนชำระแล้ว 2 ล้านบาทต่อคนต่างชาติหนึ่งคน และมีลูกจ้างไทยประกันตนสี่คนต่อคนต่างชาติหนึ่งคน แต่มีข้อยกเว้นสำคัญหลายกรณี เช่น กิจการที่ได้รับส่งเสริมจาก BOI กิจการภายใต้สนธิสัญญาไมตรีไทย-สหรัฐฯ ผู้ถือ SMART Visa สำนักงานผู้แทน และครูในสถานศึกษาที่ได้รับอนุญาต ควรตรวจเงื่อนไขเฉพาะประเภทกิจการกับกรมการจัดหางานก่อนวางแผนโครงสร้างการจ้าง

ไม่ได้ DTV ออกแบบมาสำหรับผู้ทำงานทางไกลให้นายจ้างหรือลูกค้าที่อยู่นอกประเทศไทย และผู้เข้าร่วมกิจกรรมซอฟต์พาวเวอร์ การรับงานหรือให้บริการแก่นิติบุคคลในไทยโดยได้รับค่าตอบแทนถือเป็นการทำงานที่ต้องมีใบอนุญาต หากต้องการทำงานให้บริษัทไทยต้องเปลี่ยนไปใช้เส้นทาง Non-B พร้อมใบอนุญาตทำงาน หรือ SMART/LTR ตามคุณสมบัติ

ทั้งสองประเภทได้รับการยกเว้นไม่ต้องขอใบอนุญาตทำงานแบบปกติในบางลักษณะ โดย SMART Visa ให้สิทธิทำงานในกิจการเป้าหมายที่ได้รับการรับรองโดยไม่ต้องขอใบอนุญาตทำงานแยก ส่วน LTR ประเภทผู้มีทักษะสูงและผู้ทำงานทางไกลจะได้รับใบอนุญาตทำงานดิจิทัลผ่าน BOI พร้อมสิทธิรายงานตัวปีละครั้งและช่องทางพิเศษที่สนามบิน ทั้งสองเส้นทางต้องผ่านการรับรองคุณสมบัติจากหน่วยงานเจ้าของเรื่องก่อนเสมอ

นอกจากชุดเอกสารบริษัทและคุณวุฒิแล้ว ต้องมีหนังสือรับรองจากสถานศึกษา ใบอนุญาตประกอบวิชาชีพครูหรือหนังสือผ่อนผันจากคุรุสภา และหนังสือรับรองความประพฤติจากประเทศต้นทางในหลายกรณี ปริญญาบัตรและ transcript ต้องผ่าน Apostille หรือรับรองสถานทูตแล้วแปลไทยรับรองกรมการกงสุล ระยะเวลาดำเนินการรวมมักใช้หลายสัปดาห์จึงควรเริ่มก่อนเปิดภาคเรียน

กรณีทำงานทางไกลให้นายจ้างหรือลูกค้าที่อยู่นอกประเทศไทยและไม่มีรายได้จากแหล่งในไทย แนวปฏิบัติปัจจุบันไม่ได้บังคับให้ขอใบอนุญาตทำงาน และรัฐได้ออก DTV รองรับกลุ่มนี้โดยเฉพาะ แต่ต้องแยกให้ชัดจากการรับงานจากลูกค้าในไทย ซึ่งเข้าข่ายต้องมีใบอนุญาต และควรพิจารณาเรื่องถิ่นที่อยู่ทางภาษีหากอยู่ในไทยครบหนึ่งร้อยแปดสิบวันในปีภาษี

นอกจากเอกสารสถานประกอบการปกติ ต้องมีใบอนุญาตประกอบวิชาชีพครูหรือหนังสือผ่อนผันจากคุรุสภา วุฒิการศึกษาที่ผ่านการรับรองและมักต้องผ่านการรับรองเอกสารจากสถานทูตหรือ Apostille ของประเทศที่ออก พร้อมใบรับรองความประพฤติจากประเทศต้นทาง โรงเรียนต้องมีใบอนุญาตจัดตั้งและแนบเอกสารหลักสูตร ขั้นตอนรับรองวุฒิจากต่างประเทศมักเป็นคอขวดที่ใช้เวลานานที่สุด จึงควรเริ่มก่อนวันเปิดภาคเรียนหลายเดือน

ผู้ถือ LTR ประเภทที่มีสิทธิทำงานจะได้รับใบอนุญาตทำงานดิจิทัลควบมากับสถานะ และผู้ถือ SMART Visa ได้รับยกเว้นการขอใบอนุญาตทำงานตามปกติ ทั้งสองกลุ่มจึงไม่ต้องเดินเรื่องกับกรมการจัดหางานแบบเดิม แต่ยังต้องรายงานตัวตามรอบที่กำหนดและแจ้งการเปลี่ยนนายจ้างหรือขอบเขตงานผ่าน BOI การทำงานให้กิจการที่อยู่นอกเงื่อนไขที่ได้รับอนุมัติยังถือว่าเกินขอบเขตที่อนุญาต