อาชีพที่ห้ามและอาชีพที่มีเงื่อนไขสำหรับคนต่างชาติ

ใบอนุญาตทำงานระบุนายจ้าง ประเภทงาน และสถานที่ทำงานไว้ชัดเจน การทำงานให้นายจ้างรายอื่น การเปลี่ยนตำแหน่งงาน หรือการปฏิบัติงานในสถานที่ที่ไม่ได้ระบุไว้ ต้องแจ้งหรือยื่นแก้ไขรายการกับนายทะเบียนก่อน มิฉะนั้นถือว่าทำงานนอกเงื่อนไขที่ได้รับอนุญาต

ได้ในบางกรณี เช่น การจ้างในกิจการที่จดทะเบียนพาณิชย์ โดยนายทะเบียนจะพิจารณาหลักฐานรายได้และการเสียภาษีของนายจ้าง รวมถึงลักษณะงานที่ไม่อยู่ในบัญชีงานที่ห้ามคนต่างชาติทำ กรณีเช่นนี้เอกสารจะแตกต่างจากนิติบุคคลและควรปรึกษาสำนักงานจัดหางานพื้นที่ก่อน

กระทรวงแรงงานออกประกาศกำหนดงานที่ห้ามคนต่างด้าวทำ โดยแบ่งเป็นงานที่ห้ามเด็ดขาดและงานที่ห้ามโดยมีเงื่อนไข เช่น งานบางประเภทที่อนุญาตเฉพาะกรณีมีข้อตกลงระหว่างประเทศหรือทำในฐานะผู้ควบคุมงาน ควรตรวจรายการล่าสุดจากประกาศกระทรวงแรงงานผ่าน doe.go.th ก่อนกำหนดตำแหน่งงาน

งานมัคคุเทศก์เป็นงานที่สงวนไว้สำหรับคนไทยตามประกาศของกระทรวงแรงงานที่ใช้อยู่ จึงไม่สามารถระบุตำแหน่งนี้ในใบอนุญาตทำงานของคนต่างชาติได้ หากธุรกิจต้องการบุคลากรต่างชาติในสายท่องเที่ยว ควรออกแบบตำแหน่งเป็นงานบริหาร การตลาด หรือประสานงานที่ไม่ทับซ้อนกับงานสงวน

ควรตั้งให้เฉพาะเจาะจงและสอดคล้องกับวัตถุประสงค์ของบริษัทและงานที่ทำจริง เช่น ระบุสายงานและขอบเขตความรับผิดชอบ แทนคำกว้าง ๆ อย่าง “ผู้จัดการ” เพราะตำแหน่งที่กว้างเกินไปมักถูกขอให้แก้ไข และตำแหน่งต้องไม่ตกอยู่ในบัญชีงานที่ห้ามคนต่างชาติทำ

ต้อง เพราะตำแหน่งงานและสถานที่ทำงานเป็นรายการที่ระบุไว้ในใบอนุญาต การเปลี่ยนแปลงต้องยื่นแก้ไขรายการกับนายทะเบียนพร้อมเอกสารสนับสนุน เช่น หนังสือของนายจ้าง สัญญาเช่าสถานที่ใหม่ และแผนที่

ยังมี ประกาศกระทรวงแรงงานกำหนดงานที่ห้ามคนต่างชาติทำโดยเด็ดขาดและงานที่ให้ทำได้โดยมีเงื่อนไขหรือเฉพาะงานที่มีนายจ้าง เช่น งานฝีมือบางประเภท งานเร่ขายสินค้า และงานตัดผม โดยมีข้อยกเว้นตามความตกลงระหว่างประเทศ ก่อนกำหนดชื่อตำแหน่งในสัญญาจ้างควรเทียบกับบัญชีแนบท้ายประกาศฉบับล่าสุด เพราะชื่อตำแหน่งที่คลุมเครือเป็นสาเหตุที่พบบ่อยของการถูกให้แก้คำขอ

บัญชีงานที่ห้ามคนต่างด้าวทำเด็ดขาดครอบคลุมงานอย่างเช่น งานแกะสลักไม้ ทอผ้าด้วยมือ ทำเครื่องเขิน ทำร่มกระดาษ เจียระไนเพชรพลอย ตัดผม เสริมสวย ทอเสื่อ และงานมัคคุเทศก์ ส่วนอีกกลุ่มเป็นงานที่ทำได้แบบมีเงื่อนไขหรือเฉพาะกรณีข้อตกลงระหว่างประเทศ เช่น งานวิชาชีพบางสาขาที่มีสภาวิชาชีพกำกับ ก่อนวางโครงสร้างตำแหน่งควรตรวจสอบชื่อตำแหน่งและขอบเขตงานจริงให้ตรงกับที่กฎหมายเปิด เพราะการระบุตำแหน่งกว้างเกินจริงมักถูกตีความว่าทำงานนอกขอบเขตที่อนุญาต