วีซ่าเกษียณอายุไทย 2026 — Non-O, O-A, O-X ต่างกันอย่างไร และควรเลือกแบบไหน

สามเส้นทางของ 'วีซ่าเกษียณ' ที่คนมักเรียกรวมกัน

ในทางกฎหมายไทยไม่มีประเภทการตรวจลงตราที่ชื่อว่า 'Retirement Visa' โดยตรง สิ่งที่คนเรียกกันว่าวีซ่าเกษียณคือการใช้ Non-Immigrant Visa ประเภท O หรือ O-A/O-X โดยระบุวัตถุประสงค์ว่าเข้ามาใช้ชีวิตบั้นปลาย และเมื่ออยู่ในไทยแล้วจึงยื่น 'ขออยู่ต่อในราชอาณาจักร' ปีต่อปีตามหลักเกณฑ์ของสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง

เส้นทางแรกคือ Non-O เพื่อการเกษียณ เหมาะกับคนที่มีบัญชีธนาคารไทยอยู่แล้วหรือพร้อมเปิดบัญชี ใช้เอกสารน้อยที่สุดในสามแบบ แต่ต้องต่ออายุการอยู่ทุกปีที่ตรวจคนเข้าเมืองในพื้นที่ที่พักอาศัยจริง

เส้นทางที่สองคือ O-A ซึ่งยื่นจากต่างประเทศเท่านั้น ข้อดีคือได้วีซ่า 1 ปีแบบ multiple entry ตั้งแต่ต้น และถ้าเข้าออกใกล้วันหมดอายุจะได้สิทธิ์อยู่ยาวต่อเนื่องเกือบสองปี ข้อเสียคือชุดเอกสารหนักกว่ามาก ทั้งใบรับรองประวัติอาชญากรรม ใบรับรองแพทย์ และประกันสุขภาพที่ต้องเป็นไปตามเงื่อนไขที่ทางการกำหนด

เส้นทางที่สามคือ O-X สำหรับผู้มีอายุ 50 ปีขึ้นไปจากกลุ่มประเทศที่กำหนด ให้สิทธิ์อยู่รวมสูงสุด 10 ปี แต่ตั้งเกณฑ์ทางการเงินไว้สูงและกำหนดให้คงเงินในบัญชีไทยตามระยะเวลาที่ระบุ จึงเหมาะกับผู้ที่ย้ายฐานสินทรัพย์มาไทยแล้วจริง ๆ

เงื่อนไขการเงินของ Non-O เกษียณ — จุดที่ถูกตีกลับบ่อยที่สุด

หลักเกณฑ์ที่ใช้กันทั่วประเทศคือเงินฝากในบัญชีธนาคารในประเทศไทยชื่อผู้ยื่นเพียงคนเดียว จำนวน 800,000 บาท หรือมีรายได้ประจำเดือนละไม่น้อยกว่า 65,000 บาท หรือใช้วิธีผสมระหว่างเงินฝากกับรายได้รวมกันทั้งปีให้ถึงเกณฑ์

กรณีใช้เงินฝาก ต้องคงเงินไว้ครบตามระยะเวลาก่อนและหลังวันยื่นตามที่ระเบียบกำหนด และต้องคงยอดขั้นต่ำไว้ตลอดช่วงที่เหลือของปี การถอนเงินก้อนออกไปซื้อรถหรือคอนโดกลางปีเป็นสาเหตุที่ทำให้การขออยู่ต่อรอบถัดไปถูกปฏิเสธบ่อยที่สุด

กรณีใช้รายได้ ต้องมีหนังสือรับรองรายได้จากสถานทูตของตน หรือหลักฐานการโอนเงินเข้าบัญชีไทยเป็นรายเดือนตามที่สำนักงานตรวจคนเข้าเมืองในพื้นที่ยอมรับ ทั้งนี้บางสถานทูต เช่น สหรัฐอเมริกา สหราชอาณาจักร และออสเตรเลีย ยกเลิกการออกหนังสือรับรองรายได้ไปแล้ว ผู้ถือสัญชาติเหล่านี้จึงต้องพิสูจน์ด้วยการโอนเงินเข้าไทยทุกเดือนแทน

เอกสารการเงินจากต่างประเทศที่นำมาใช้ประกอบ มักต้องผ่านการแปลเป็นไทยหรืออังกฤษและรับรองก่อน ซึ่งเป็นจุดที่งานแปลรับรองและงานโนตารีเข้ามาเกี่ยวข้อง

• ใช้ชื่อบัญชีเดี่ยว ไม่ใช่บัญชีร่วมกับคู่สมรส
• ขอ bank letter และสมุดบัญชีอัปเดตในวันเดียวกับที่ยื่น
• เตรียมหลักฐานเส้นทางเงินเข้าจากต่างประเทศ ไม่ใช่แค่ยอดคงเหลือ
• อย่าลดยอดต่ำกว่าเกณฑ์ระหว่างปี

O-A: ประกันสุขภาพและใบรับรองที่ต้องเตรียมจากประเทศต้นทาง

O-A ต้องยื่นที่สถานเอกอัครราชทูตหรือสถานกงสุลใหญ่ไทยในประเทศที่ผู้ยื่นมีถิ่นพำนัก ผ่านระบบ Thai e-Visa เอกสารหลักประกอบด้วยหลักฐานการเงินในประเทศตน ใบรับรองว่าไม่มีประวัติอาชญากรรมที่ออกภายในระยะเวลาที่กำหนด ใบรับรองแพทย์ และกรมธรรม์ประกันสุขภาพที่คุ้มครองตลอดระยะเวลาที่พำนักในไทย

เงื่อนไขความคุ้มครองขั้นต่ำของประกันสุขภาพสำหรับ O-A ถูกปรับปรุงมาแล้วหลายครั้ง และแต่ละสถานทูตอาจกำหนดรูปแบบเอกสารต่างกัน จึงต้องอ่านหน้าเว็บของสถานทูตที่จะยื่นเป็นหลัก และตรวจสอบรายชื่อบริษัทประกันที่ได้รับการยอมรับผ่านระบบ longstay.tgia.org ก่อนซื้อกรมธรรม์

ใบรับรองประวัติอาชญากรรมและใบรับรองแพทย์จากต่างประเทศ โดยทั่วไปต้องผ่านการรับรองตามระเบียบของประเทศผู้ออกเอกสาร และเมื่อนำมาใช้ต่อในไทยอาจต้องแปลและรับรองอีกชั้น ควรวางแผนเวลาเผื่อขั้นตอนนี้อย่างน้อย 2–4 สัปดาห์

ผู้ถือ O-A ที่ต้องการอยู่ต่อหลังครบปี สามารถยื่นขออยู่ต่อในไทยได้ โดยเปลี่ยนมาใช้หลักเกณฑ์การเงินแบบในประเทศ คือเงินฝากในบัญชีไทยหรือรายได้รายเดือนตามเกณฑ์เดียวกับ Non-O

O-X: ใครเหมาะและใครไม่ควรเลือก

O-X ออกแบบมาสำหรับผู้เกษียณจากกลุ่มประเทศที่กำหนด ให้สิทธิ์พำนักรวมได้สูงสุด 10 ปี แบ่งเป็นสองช่วง ช่วงละ 5 ปี โดยต้องผ่านการตรวจสอบคุณสมบัติซ้ำเมื่อครบช่วงแรก

เกณฑ์การเงินสูงกว่าทางเลือกอื่นอย่างมีนัยสำคัญ และกำหนดให้นำเงินมาฝากไว้ในธนาคารในประเทศไทยพร้อมคงยอดตามระยะเวลาที่ระเบียบกำหนด รวมถึงต้องมีประกันสุขภาพตลอดช่วงที่พำนัก

ในทางปฏิบัติ ผู้ที่มีรายได้ passive สูงมักพบว่า LTR Wealthy Pensioner ให้ประโยชน์มากกว่า ทั้งระยะเวลา 10 ปี การรายงานตัวปีละครั้งแทน 90 วัน และสิทธิประโยชน์ทางภาษีตามพระราชกฤษฎีกา ส่วนผู้ที่งบจำกัดกว่ามักกลับไปใช้ Non-O ที่ต่ออายุปีต่อปีซึ่งถูกกว่ามาก

O-X จึงเหมาะกับกลุ่มกลาง คือคนที่มีสินทรัพย์พร้อมโอนเข้าไทย ต้องการความมั่นคงระยะยาว แต่ไม่ผ่านเกณฑ์รายได้ passive ของ LTR

หน้าที่ที่ยังต้องทำทุกปี ไม่ว่าจะถือแบบไหน

รายงานตัว 90 วัน เป็นหน้าที่ตามกฎหมายคนเข้าเมืองสำหรับผู้ที่อยู่ในไทยต่อเนื่องครบ 90 วัน ยื่นได้ที่สำนักงานตรวจคนเข้าเมือง ทางไปรษณีย์ หรือระบบออนไลน์ การถือวีซ่าเกษียณไม่ได้ยกเว้นหน้าที่นี้

การแจ้งที่พักอาศัยของคนต่างด้าว หรือ TM.30 เป็นหน้าที่ของเจ้าบ้าน เจ้าของที่พัก หรือผู้จัดการโรงแรม และหากเป็นเจ้าของคอนโดเองก็ต้องแจ้งเอง เอกสาร TM.30 ที่ไม่ครบเป็นเหตุให้ถูกปรับตอนยื่นขออยู่ต่อ

หากจะเดินทางออกนอกประเทศระหว่างที่ได้รับอนุญาตให้อยู่ต่อ ต้องขอ Re-entry Permit ก่อนออก มิฉะนั้นสิทธิ์การอยู่ต่อที่เหลือจะสิ้นสุดลงทันทีและต้องเริ่มกระบวนการใหม่ทั้งหมด

ผู้ที่อยู่ในไทยตั้งแต่ 180 วันขึ้นไปในปีปฏิทินถือเป็นผู้มีถิ่นที่อยู่ทางภาษีของไทย และมีหน้าที่ตามกฎการนำเงินได้จากต่างประเทศเข้ามาในไทย ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านภาษีเป็นรายกรณี

เอกสารต่างประเทศที่ต้องแปลและรับรองก่อนใช้

หนังสือรับรองรายได้ หนังสือรับรองเงินบำนาญ ใบรับรองประวัติอาชญากรรม และเอกสารสถานะสมรส เป็นเอกสารต่างประเทศที่หน่วยงานไทยมักขอให้แปลเป็นภาษาไทยพร้อมรับรองคำแปล

หากประเทศต้นทางเป็นภาคีอนุสัญญากรุงเฮก การรับรองอาจใช้ Apostille ตามขั้นตอนของประเทศนั้น ส่วนกรณีที่ต้องใช้ในไทยอย่างเป็นทางการ ยังต้องผ่านการรับรองนิติกรณ์เอกสารของกรมการกงสุลตามแนวปฏิบัติที่ consular.mfa.go.th กำหนด

ในทางกลับกัน หากผู้เกษียณต้องมอบอำนาจให้ญาติจัดการทรัพย์สินในประเทศบ้านเกิด หนังสือมอบอำนาจจะต้องผ่านการรับรองลายมือชื่อโดยทนายความผู้ทำคำรับรองลายมือชื่อและเอกสาร ตามระเบียบของสภาทนายความ ก่อนส่งไปใช้ต่างประเทศ

ลำดับการเตรียมงานที่ทำให้ผ่านตั้งแต่รอบแรก

เริ่มจากเลือกเส้นทางให้ตรงกับหลักฐานที่มีจริง ถ้ามีเงินก้อนพร้อมโอนเข้าบัญชีไทยและตั้งใจอยู่ยาว ให้ใช้ Non-O แล้วขออยู่ต่อ ถ้ายังอยู่ต่างประเทศและอยากได้วีซ่ายาวตั้งแต่ต้น ให้ยื่น O-A

จากนั้นเปิดบัญชีธนาคารไทยและเริ่มนับระยะเวลาคงเงินให้เร็วที่สุด เพราะเงื่อนไขเรื่องจำนวนเดือนที่ต้องคงเงินคือข้อจำกัดด้านเวลาที่แก้ไม่ได้ในนาทีสุดท้าย

ระหว่างรอ ให้จัดชุดเอกสารต่างประเทศไปแปลและรับรองให้เสร็จ พร้อมทำสำเนารับรองสำเนาถูกต้องทุกหน้าของหนังสือเดินทาง

ก่อนวันนัด ตรวจรายการเอกสารกับประกาศของสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองในพื้นที่อีกครั้ง เพราะแต่ละพื้นที่มีแบบฟอร์มเสริมและจำนวนรูปถ่ายไม่เท่ากัน