เงื่อนไขนายจ้าง — ทุนจดทะเบียน อัตราส่วนลูกจ้างไทย และเอกสารบริษัท

หลักเกณฑ์ที่ใช้กันทั่วไปคือทุนจดทะเบียนชำระแล้ว 2 ล้านบาทต่อคนต่างชาติหนึ่งคนสำหรับนิติบุคคลไทย และ 3 ล้านบาทต่อคนต่างชาติหนึ่งคนสำหรับนิติบุคคลที่ได้รับใบอนุญาตประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว กิจการที่ได้รับการส่งเสริมจาก BOI หรืออยู่ในนิคมอุตสาหกรรมใช้หลักเกณฑ์เฉพาะแทน โปรดยืนยันเกณฑ์ล่าสุดกับสำนักงานจัดหางานพื้นที่ก่อนยื่น

แนวปฏิบัติทั่วไปคือลูกจ้างไทยประจำ 4 คนต่อคนต่างชาติ 1 คน โดยพิสูจน์ด้วยรายชื่อผู้ประกันตนที่ยื่นต่อสำนักงานประกันสังคม กิจการที่ได้รับการส่งเสริม BOI สำนักงานผู้แทน และกิจการตามสนธิสัญญาบางประเภทมีเงื่อนไขต่างออกไป

โดยทั่วไปได้แก่ หนังสือรับรองนิติบุคคลและบัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้นที่ออกไม่เกิน 3–6 เดือน ใบทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม (ภ.พ.20) งบการเงินปีล่าสุดที่ผ่านการตรวจสอบ แบบยื่นภาษีมูลค่าเพิ่ม (ภ.พ.30) และภาษีหัก ณ ที่จ่าย (ภ.ง.ด.1) ย้อนหลัง หนังสือรับรองการขึ้นทะเบียนประกันสังคมพร้อมรายชื่อลูกจ้างไทย สัญญาจ้าง แผนที่และภาพถ่ายสถานประกอบการ

ทำได้ในทางหลักการ แต่เจ้าหน้าที่จะพิจารณาความมีอยู่จริงของกิจการจากหลักฐานอื่นแทน เช่น หลักฐานการชำระทุน สัญญาเช่าสำนักงาน ภาพถ่ายป้ายและสถานที่ทำงาน การขึ้นทะเบียนประกันสังคมของลูกจ้างไทย และแผนธุรกิจ กรณีบริษัทใหม่มักถูกขอเอกสารเพิ่มและใช้เวลาพิจารณานานกว่าปกติ

มีผลมาก เอกสารภาษีและประกันสังคมเป็นหลักฐานหลักที่ใช้พิสูจน์ว่ากิจการดำเนินอยู่จริงและมีลูกจ้างไทยตามอัตราส่วน หากมีเดือนที่ขาดหายหรือยื่นล่าช้า ควรแก้ไขให้ครบก่อนยื่น เพราะเป็นสาเหตุที่ถูกขอเอกสารเพิ่มบ่อยที่สุด

ไม่ได้จำกัดจำนวนตายตัว แต่ถูกจำกัดโดยทุนจดทะเบียนชำระแล้วและจำนวนลูกจ้างไทยที่มีอยู่จริง เช่น หากใช้เกณฑ์ 2 ล้านบาทและลูกจ้างไทย 4 คนต่อคนต่างชาติ 1 คน การจ้างคนต่างชาติ 3 คนจะต้องมีทุนและจำนวนลูกจ้างไทยเพิ่มขึ้นตามสัดส่วน

ต้องยื่นคำขออนุญาตอยู่ต่อในราชอาณาจักร (ตม.7) ก่อนวันที่ได้รับอนุญาตให้อยู่สิ้นสุด โดยแนบใบอนุญาตทำงาน เอกสารภาษีและประกันสังคมของนายจ้าง หากได้รับอนุมัติจะได้รับอนุญาตให้อยู่ต่อครั้งละไม่เกิน 1 ปี และต้องยื่นใหม่ทุกปี

กิจการที่ได้รับการส่งเสริมสามารถขออนุมัติตำแหน่งช่างฝีมือหรือผู้ชำนาญการต่างชาติผ่านระบบของ BOI แล้วดำเนินการออกใบอนุญาตทำงานและการอนุญาตให้อยู่ต่อที่ศูนย์บริการวีซ่าและใบอนุญาตทำงาน โดยไม่ต้องใช้เกณฑ์ทุนจดทะเบียนและอัตราส่วนลูกจ้างไทยแบบกิจการทั่วไป

ควรยื่นก่อนวันที่ใบอนุญาตสิ้นอายุ โดยแนวปฏิบัติที่ปลอดภัยคือเริ่มเตรียมเอกสารล่วงหน้าประมาณ 30–45 วัน เนื่องจากต้องใช้เอกสารภาษีและประกันสังคมล่าสุดของนายจ้าง หากปล่อยให้สิ้นอายุก่อนยื่น จะไม่สามารถต่ออายุได้และต้องยื่นขอใหม่ทั้งกระบวนการ

มีการตรวจจริงทั้งแบบนัดหมายและไม่นัดหมาย โดยตรวจว่าคนต่างชาติทำงานตรงตำแหน่งและสถานที่ที่ระบุ มีลูกจ้างไทยตามที่แจ้ง และมีป้ายชื่อสถานประกอบการจริง การเตรียมแฟ้มเอกสารและป้ายให้ตรงกับที่ยื่นไว้ช่วยลดปัญหาได้มาก

หน้าที่หลักคือแจ้งการรับเข้าทำงานและการสิ้นสุดการจ้างต่อนายทะเบียนภายในกรอบเวลาที่กฎหมายกำหนด ขึ้นทะเบียนประกันสังคม หักและนำส่งภาษี เก็บเอกสารการจ้างไว้ให้ตรวจสอบได้ และดูแลไม่ให้ลูกจ้างทำงานนอกเงื่อนไขที่ได้รับอนุญาต

หลักทั่วไปคือทุนจดทะเบียนชำระแล้ว 2 ล้านบาทต่อคนต่างชาติหนึ่งคน และมีลูกจ้างไทยประกันตนสี่คนต่อคนต่างชาติหนึ่งคน แต่มีข้อยกเว้นสำคัญหลายกรณี เช่น กิจการที่ได้รับส่งเสริมจาก BOI กิจการภายใต้สนธิสัญญาไมตรีไทย-สหรัฐฯ ผู้ถือ SMART Visa สำนักงานผู้แทน และครูในสถานศึกษาที่ได้รับอนุญาต ควรตรวจเงื่อนไขเฉพาะประเภทกิจการกับกรมการจัดหางานก่อนวางแผนโครงสร้างการจ้าง

ควรเก็บไว้ที่สถานประกอบการ ได้แก่ ใบอนุญาตทำงานหรือหลักฐานดิจิทัลของลูกจ้างต่างชาติทุกคน สำเนาหนังสือเดินทางหน้าวีซ่าและตราประทับล่าสุด ใบรับแจ้ง ตม.30 ทะเบียนลูกจ้าง หลักฐานการนำส่งประกันสังคม และหนังสือรับรองบริษัทฉบับล่าสุด การมีเอกสารครบทำให้การตรวจจบในรอบเดียวและลดความเสี่ยงที่เจ้าหน้าที่จะออกหนังสือเรียกเพิ่มเติม

สำนักงานตรวจคนเข้าเมืองใช้เกณฑ์รายได้ขั้นต่ำจำแนกตามสัญชาติในการพิจารณาอนุญาตให้อยู่ต่อ โดยกลุ่มยุโรปตะวันตก ออสเตรเลีย แคนาดา ญี่ปุ่น และสหรัฐฯ อยู่ในอัตราสูงสุด ส่วนกลุ่มเอเชียบางประเทศต่ำกว่า ตัวเลขนี้ใช้ประกอบกับหลักฐานการหักภาษี ณ ที่จ่ายและการนำส่งประกันสังคม ควรตรวจอัตราปัจจุบันจากประกาศของสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองก่อนยื่น เพราะเป็นตัวเลขที่มีการปรับปรุงเป็นระยะ

ตอนต่ออายุการอยู่ต่อ เจ้าหน้าที่ตรวจคนเข้าเมืองมักขอหลักฐานการเสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาของปีที่ผ่านมา ได้แก่ ภ.ง.ด.91 พร้อมใบเสร็จ และหนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย (50 ทวิ) เพื่อยืนยันว่ามีการจ้างงานจริงตามเงินเดือนที่แจ้ง หากตัวเลขในเอกสารภาษีไม่สอดคล้องกับสัญญาจ้างหรือสลิปเงินเดือน คำขอมักถูกตั้งข้อสังเกตและขอเอกสารเพิ่ม

ยื่นได้ แต่ต้องแสดงว่าประกอบกิจการจริง เอกสารที่มักถูกขอเพิ่มสำหรับบริษัทใหม่ ได้แก่ ภาพถ่ายสำนักงานทั้งภายในภายนอกพร้อมป้ายชื่อ แผนที่ สัญญาเช่าสำนักงาน หลักฐานการชำระทุนจดทะเบียน ภ.พ.20 หรือหลักฐานการยื่นจดภาษีมูลค่าเพิ่ม และรายชื่อผู้ประกันตน การเตรียมชุดนี้ให้ครบตั้งแต่ครั้งแรกช่วยลดรอบการเรียกเอกสารได้มาก

บังคับสำหรับลูกจ้างที่ทำงานในกิจการที่อยู่ในบังคับของกฎหมายประกันสังคม โดยไม่แบ่งแยกสัญชาติ นายจ้างต้องขึ้นทะเบียนผู้ประกันตนภายในกรอบเวลาที่กำหนดหลังเริ่มงาน หลักฐานการนำส่งเงินสมทบยังเป็นเอกสารที่ตรวจคนเข้าเมืองใช้ยืนยันการจ้างงานจริงตอนต่ออายุ ข้อยกเว้นมีเฉพาะบางกลุ่ม เช่น ผู้ที่ทำงานตามข้อตกลงระหว่างประเทศบางประเภท

หลักเกณฑ์ทั่วไปคือทุนจดทะเบียนชำระแล้ว 2 ล้านบาทต่อคนต่างด้าวหนึ่งคน และมีลูกจ้างไทยประจำ 4 คนต่อคนต่างด้าวหนึ่งคน กรณีคู่สมรสคนไทยที่จดทะเบียนถูกต้อง ใช้ทุน 1 ล้านบาทและลูกจ้างไทย 2 คน ส่วนกิจการที่ได้รับส่งเสริมจาก BOI หรืออยู่ในนิคมอุตสาหกรรมใช้เกณฑ์ตามบัตรส่งเสริมแทน เอกสารที่ต้องแสดงคือ บอจ.5 หนังสือรับรอง งบการเงินปีล่าสุด แบบ ภ.ง.ด.1 และ สปส.1-10 สามเดือนย้อนหลัง

ควรยื่นก่อนวันหมดอายุอย่างน้อย 30 วัน และต้องยื่นก่อนหมดอายุเสมอ เพราะใบอนุญาตที่ขาดอายุแล้วต้องขอใหม่ทั้งชุด เอกสารหลักคือแบบคำขอต่ออายุ ใบอนุญาตฉบับเดิม หนังสือรับรองบริษัทและ บอจ.5 ที่ออกไม่เกิน 6 เดือน งบการเงินปีล่าสุด ภ.ง.ด.1 และ สปส.1-10 ย้อนหลัง 3 เดือน ภ.ง.ด.91 หรือ 90 ของลูกจ้างต่างชาติ และแผนที่สถานประกอบการ ค่าธรรมเนียมต่ออายุคิดตามระยะเวลาที่ขอ

กิจการที่ได้รับส่งเสริมจาก BOI ใช้ระบบ e-Expert ยื่นขออนุมัติตำแหน่งและบรรจุบุคคลผ่านระบบออนไลน์ ไม่ต้องใช้อัตราส่วนลูกจ้างไทย 4 ต่อ 1 และมักได้อนุญาตคราวละ 2 ปีตามตำแหน่งที่อนุมัติ ขั้นตอนเร็วกว่าและเอกสารการเงินน้อยกว่าช่องทางปกติ แต่ต้องมีบัตรส่งเสริมและตำแหน่งต้องอยู่ในผังที่ได้รับอนุมัติ บริษัทที่จ้างผู้เชี่ยวชาญหลายคนควรประเมินตั้งแต่ต้นว่าคุ้มที่จะขอส่งเสริมหรือไม่

คนละระบบครับ แรงงานสี่สัญชาติดำเนินการผ่านกรอบ MOU หรือมติคณะรัฐมนตรีที่ประกาศเป็นช่วง ๆ มีขั้นตอนจัดทำทะเบียนประวัติ ตรวจสุขภาพ ประกันสุขภาพหรือประกันสังคม และการรับรองจากประเทศต้นทาง ค่าใช้จ่ายและกรอบเวลาแตกต่างจากช่องทางผู้เชี่ยวชาญ Non-B อย่างมาก นายจ้างควรติดตามประกาศรอบล่าสุดเสมอ เพราะเงื่อนไขผ่อนผันมีวันสิ้นสุดชัดเจนและมักไม่ขยายย้อนหลัง

ควรเก็บชุดเอกสารพร้อมตรวจไว้เสมอ ได้แก่ ใบอนุญาตทำงานฉบับจริงหรือหลักฐานดิจิทัลของลูกจ้างต่างชาติทุกคน สำเนาหนังสือเดินทางและหน้าวีซ่าล่าสุด ทะเบียนลูกจ้าง หนังสือรับรองบริษัทและ บอจ.5 ที่ยังไม่เกิน 6 เดือน หลักฐานการยื่นประกันสังคมและภาษีหัก ณ ที่จ่ายเดือนล่าสุด และป้ายชื่อสถานประกอบการที่ตรงกับที่จดทะเบียน การมีเอกสารครบทำให้การตรวจจบเร็วและลดข้อสงสัยเรื่องการจ้างงานที่ไม่ตรงตามที่แจ้ง

ทำได้เมื่อโครงสร้างถูกต้อง คือมีนายจ้างที่ขอใบอนุญาตทำงานให้ตามตำแหน่งจริง แม้ชั่วโมงทำงานจะไม่เต็มเวลา แต่เงื่อนไขทุนจดทะเบียนและอัตราส่วนลูกจ้างไทยยังใช้เหมือนเดิม การรับงานอิสระจากหลายบริษัทพร้อมกันโดยมีใบอนุญาตจากนายจ้างเดียวถือว่าเกินขอบเขต ทางเลือกคือให้ผู้ให้บริการทำสัญญากับนิติบุคคลของตนเองในต่างประเทศ หรือจัดตั้งบริษัทไทยเพื่อรองรับการรับงาน เราช่วยเปรียบเทียบต้นทุนและความเสี่ยงของแต่ละโครงสร้างให้