ภาษีและบัญชีสำหรับชาวต่างชาติและนิติบุคคลในประเทศไทย

ประมวลรัษฎากร มาตรา 41 วรรคสาม กำหนดว่าผู้ที่อยู่ในประเทศไทยชั่วระยะเวลาหนึ่งหรือหลายระยะรวมกันถึง 180 วันในปีภาษีใด ถือเป็นผู้อยู่ในประเทศไทยสำหรับปีภาษีนั้น ในทางปฏิบัติจึงมักอ้างถึงกันว่าเกณฑ์ 180 วันหรือ 183 วัน โดยกรมสรรพากรใช้ตัวเลข 180 วันขึ้นไปตามตัวบท ปีภาษีของบุคคลธรรมดาคือปีปฏิทิน 1 มกราคมถึง 31 ธันวาคม และการนับไม่จำเป็นต้องต่อเนื่อง วันที่เดินทางเข้าและออกที่มีตราประทับในหนังสือเดินทางเป็นหลักฐานสำคัญ

ทั้งสองกลุ่มเสียภาษีจากเงินได้ที่มีแหล่งเงินได้ในประเทศไทยเหมือนกัน คือเงินได้จากหน้าที่งานที่ทำในไทย กิจการที่ทำในไทย หรือทรัพย์สินที่อยู่ในไทย ไม่ว่าจะจ่ายในหรือนอกประเทศ ความต่างอยู่ที่เงินได้จากแหล่งต่างประเทศ ซึ่งจะเข้าข่ายต้องเสียภาษีในไทยก็ต่อเมื่อผู้มีเงินได้เป็นผู้อยู่ในประเทศไทยในปีภาษีนั้นและนำเงินได้นั้นเข้ามาในประเทศไทยตามเงื่อนไขของกฎหมาย ผู้ไม่มีถิ่นที่อยู่ไม่ต้องเสียภาษีจากเงินได้ต่างประเทศที่นำเข้ามา

ให้รวมจำนวนวันที่อยู่ในประเทศไทยทุกช่วงภายในปีปฏิทินเดียวกัน ไม่ต้องต่อเนื่องกัน วันที่เดินทางเข้าและวันที่เดินทางออกในทางปฏิบัติมักถูกนับเป็นวันที่อยู่ในไทย ผู้ที่อยู่ใกล้เส้นแบ่งควรเก็บสำเนาหน้าตราประทับ บัตร ตม. ตั๋วเครื่องบิน และหลักฐานที่พักไว้ทุกปี เพราะภาระการพิสูจน์อยู่ที่ผู้เสียภาษีเมื่อถูกสอบถาม

ไม่ใช่ ประเภทวีซ่าไม่ใช่ตัวกำหนดหน้าที่ทางภาษี สิ่งที่กำหนดคือจำนวนวันที่อยู่ในประเทศไทยในปีภาษีและแหล่งของเงินได้ ผู้ถือวีซ่าเกษียณหรือวีซ่าประเภทอื่นที่อยู่ในไทยถึงเกณฑ์ในปีภาษีใด ย่อมเป็นผู้อยู่ในประเทศไทยสำหรับปีนั้น และต้องพิจารณาเงินได้ที่นำเข้ามาตามหลักเกณฑ์ปกติ ในทางกลับกัน ผู้อยู่ไม่ถึงเกณฑ์ก็ยังต้องเสียภาษีจากเงินได้ที่มีแหล่งในไทย

ภ.ง.ด.91 ใช้สำหรับผู้มีเงินได้จากการจ้างแรงงานตามมาตรา 40(1) อย่างเดียว ส่วน ภ.ง.ด.90 ใช้เมื่อมีเงินได้ประเภทอื่นร่วมด้วย เช่น ค่าวิชาชีพอิสระ ค่าเช่า ดอกเบี้ย เงินปันผล หรือเงินได้จากธุรกิจ กำหนดยื่นแบบกระดาษคือภายในวันที่ 31 มีนาคมของปีถัดไป ส่วนการยื่นผ่านระบบ e-Filing กรมสรรพากรมักขยายเวลาให้อีกราว 8 วัน ควรตรวจประกาศขยายเวลาของแต่ละปีจากเว็บไซต์กรมสรรพากรก่อนยื่น

เป็นอัตราก้าวหน้าแบบขั้นบันไดจากเงินได้สุทธิ เริ่มที่ยกเว้นสำหรับเงินได้สุทธิส่วนแรก แล้วไล่ขึ้นเป็นขั้น ๆ จนถึงอัตราสูงสุด 35% สำหรับเงินได้สุทธิส่วนที่เกินห้าล้านบาท เงินได้สุทธิคำนวณจากเงินได้พึงประเมินหักค่าใช้จ่ายตามประเภทเงินได้ แล้วหักค่าลดหย่อนอีกชั้นหนึ่ง อัตราและขั้นบันไดประกาศไว้ในเว็บไซต์กรมสรรพากร ควรตรวจปีต่อปีเพราะมีการปรับปรุงเป็นระยะ

ผู้มีเงินได้ที่เป็นผู้อยู่ในประเทศไทยใช้ค่าลดหย่อนได้เช่นเดียวกับคนไทยตามเงื่อนไขของแต่ละรายการ เช่น ค่าลดหย่อนส่วนตัว คู่สมรสที่ไม่มีเงินได้ บุตร บิดามารดาที่เข้าเงื่อนไข เบี้ยประกันสุขภาพและประกันชีวิตที่ทำกับบริษัทในไทย เงินสมทบกองทุนประกันสังคม กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ และดอกเบี้ยเงินกู้เพื่อที่อยู่อาศัยในไทย เอกสารพิสูจน์ความสัมพันธ์ เช่น ทะเบียนสมรสหรือสูติบัตรจากต่างประเทศ ต้องมีคำแปลที่รับรองแล้วเมื่อเจ้าหน้าที่ขอ

ภ.ง.ด.94 คือแบบแสดงรายการภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาครึ่งปี สำหรับผู้มีเงินได้ตามมาตรา 40(5) ถึง 40(8) เช่น ค่าเช่า วิชาชีพอิสระ รับเหมา และเงินได้จากธุรกิจ โดยนำเงินได้ที่ได้รับระหว่างเดือนมกราคมถึงมิถุนายนมายื่นภายในเดือนกันยายนของปีเดียวกัน ภาษีที่ชำระตามแบบครึ่งปีนำไปเป็นเครดิตหักออกจากภาษีตามแบบประจำปีได้ ผู้มีเงินเดือนอย่างเดียวไม่ต้องยื่นแบบนี้

หน้าที่งานที่ทำในประเทศไทยถือว่ามีแหล่งเงินได้ในประเทศไทยตามมาตรา 41 วรรคแรก แม้ผู้จ่ายเงินจะอยู่ต่างประเทศและจ่ายเข้าบัญชีต่างประเทศ เงินได้ส่วนนั้นก็อยู่ในข่ายต้องเสียภาษีไทย ประเด็นนี้สำคัญมากสำหรับผู้ทำงานทางไกล ควรพิจารณาควบคู่กับอนุสัญญาภาษีซ้อนกับประเทศผู้จ่าย และเรื่องใบอนุญาตทำงานซึ่งเป็นคนละกฎหมายกัน

คำสั่งกรมสรรพากรที่ ป.161/2566 วางแนวทางว่า ผู้อยู่ในประเทศไทยซึ่งมีเงินได้พึงประเมินจากแหล่งต่างประเทศ และนำเงินได้นั้นเข้ามาในประเทศไทย ต้องนำมารวมคำนวณภาษีในปีภาษีที่นำเข้ามา โดยไม่จำกัดว่าต้องนำเข้าในปีเดียวกับที่เกิดเงินได้เหมือนแนวปฏิบัติเดิม แนวทางนี้ใช้กับเงินได้ที่เกิดขึ้นตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2567 เป็นต้นไป

คำสั่งกรมสรรพากรที่ ป.162/2566 ระบุว่าแนวทางตาม ป.161/2566 ไม่ใช้บังคับกับเงินได้พึงประเมินที่เกิดขึ้นก่อนวันที่ 1 มกราคม 2567 ดังนั้นเงินออมหรือเงินได้ที่เกิดก่อนวันดังกล่าวและนำเข้ามาภายหลัง จึงไม่อยู่ในข่ายตามคำสั่งนี้ ประเด็นสำคัญคือการพิสูจน์ ผู้เสียภาษีควรเก็บสเตทเมนต์บัญชีต่างประเทศ ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2566 หนังสือรับรองยอดคงเหลือ และเอกสารแสดงที่มาของเงินไว้ให้ชัดเจน

ขึ้นกับสามชั้น ชั้นแรกคือผู้รับเป็นผู้อยู่ในประเทศไทยในปีภาษีนั้นหรือไม่ ชั้นที่สองคือเงินบำนาญนั้นเกิดขึ้นเมื่อใดและถูกนำเข้ามาเมื่อใด ชั้นที่สามคืออนุสัญญาภาษีซ้อนระหว่างไทยกับประเทศผู้จ่ายกำหนดให้ประเทศใดมีสิทธิเก็บภาษีจากบำนาญนั้น อนุสัญญาหลายฉบับให้สิทธิเก็บภาษีบำนาญราชการแก่ประเทศผู้จ่ายฝ่ายเดียว ขณะที่บำนาญเอกชนอาจอยู่ในอำนาจของประเทศถิ่นที่อยู่ ต้องอ่านอนุสัญญาฉบับที่เกี่ยวข้องเป็นรายกรณี

ควรเก็บใบแจ้งการโอนเงินระหว่างประเทศจากธนาคารต้นทาง หนังสือรับรองรายการเงินเข้าหรือ credit advice จากธนาคารไทย เอกสารแสดงที่มาของเงิน เช่น สัญญาขายทรัพย์สิน หนังสือแจ้งบำนาญ หรือหลักฐานเงินปันผล และสเตทเมนต์บัญชีต่างประเทศย้อนหลัง เอกสารชุดนี้ใช้ได้ทั้งกับกรมสรรพากรและกับสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองเมื่อยื่นขออยู่ต่อโดยใช้เกณฑ์การเงิน

สถาบันการเงินในไทยมีหน้าที่รายงานข้อมูลบัญชีบางประเภทตามกฎหมายภายใน และประเทศไทยเข้าร่วมการแลกเปลี่ยนข้อมูลบัญชีทางการเงินโดยอัตโนมัติตามมาตรฐาน Common Reporting Standard ซึ่งทำให้ข้อมูลบัญชีของผู้มีถิ่นที่อยู่ทางภาษีถูกแลกเปลี่ยนระหว่างประเทศคู่ภาคี ผู้เสียภาษีจึงควรวางแผนบนสมมติฐานว่าข้อมูลการเงินข้ามประเทศตรวจสอบย้อนกลับได้

ยื่นคำร้องต่อสำนักงานสรรพากรพื้นที่สาขาในเขตที่พักอาศัยหรือที่ตั้งของนายจ้าง โดยทั่วไปใช้หนังสือเดินทางพร้อมหน้าวีซ่าที่ยังใช้ได้ หลักฐานที่พักอาศัย เช่น สัญญาเช่าหรือใบแจ้งที่พักตาม ตม.30 และหลักฐานการมีเงินได้ในไทย เช่น สัญญาจ้างหรือใบอนุญาตทำงาน เลขที่ได้เป็นเลขสิบสามหลักและใช้ตลอดไป ไม่ต้องขอใหม่ทุกปี

ไม่เสมอไป ผู้มีเงินได้ที่ต้องยื่นแบบแสดงรายการมีหน้าที่ขอเลขประจำตัวผู้เสียภาษีตามประมวลรัษฎากร แม้เงินได้นั้นจะไม่ได้มาจากการจ้างงานในไทย เช่น ผู้มีเงินได้จากค่าเช่าอสังหาริมทรัพย์ในไทย อย่างไรก็ตามแนวปฏิบัติของแต่ละสำนักงานพื้นที่อาจขอเอกสารประกอบต่างกัน ควรโทรสอบถามสาขาที่จะยื่นก่อนเดินทางไป

ได้ ระบบ e-Filing ของกรมสรรพากรรองรับแบบ ภ.ง.ด.90, 91, 94 และแบบของนิติบุคคล ผู้ใช้ต้องลงทะเบียนขอรหัสผ่านครั้งแรกและยืนยันตัวตนตามขั้นตอนของระบบ ข้อดีคือได้เวลายื่นเพิ่มตามประกาศขยายเวลา ระบบคำนวณให้อัตโนมัติ และติดตามสถานะคืนภาษีได้ ผู้ที่ไม่มีเลขบัตรประชาชนไทยใช้เลขประจำตัวผู้เสียภาษี 13 หลักในการลงทะเบียนแทน

แจ้งความประสงค์ขอคืนในแบบแสดงรายการที่ยื่น กรมสรรพากรอาจขอเอกสารเพิ่มเติม เช่น หนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่ายตามมาตรา 50 ทวิ และหลักฐานค่าลดหย่อน การคืนเงินปัจจุบันเน้นผ่านพร้อมเพย์ที่ผูกกับเลขประจำตัวผู้เสียภาษีหรือเลขบัตรประชาชน ผู้ที่ไม่มีพร้อมเพย์อาจได้รับเป็นหนังสือให้ไปรับที่ธนาคารตามที่กรมสรรพากรกำหนด ควรตรวจสอบวิธีคืนที่ใช้อยู่ในปีนั้นกับสำนักงานพื้นที่

เป็นเอกสารที่ผู้จ่ายเงินได้ต้องออกให้ผู้รับเงินทุกครั้งที่มีการหักภาษี ณ ที่จ่าย ระบุประเภทเงินได้ จำนวนเงิน และภาษีที่หักไว้ ผู้รับเงินใช้เอกสารนี้เป็นเครดิตภาษีเมื่อยื่นแบบประจำปี ถ้าไม่มีหนังสือรับรองฉบับนี้ การขอเครดิตหรือขอคืนจะติดขัด จึงควรขอและจัดเก็บทันทีที่ได้รับเงิน อย่ารอถึงสิ้นปี

ที่พบบ่อยในภาคธุรกิจคือค่าบริการและค่าจ้างทำของหักในอัตรา 3% ค่าเช่าอสังหาริมทรัพย์ 5% ค่าโฆษณา 2% ค่าวิชาชีพอิสระ 3% สำหรับผู้รับที่เป็นนิติบุคคลไทย ส่วนเงินเดือนหักตามฐานภาษีที่คำนวณทั้งปี การจ่ายให้ผู้รับในต่างประเทศมีอัตราเฉพาะและอาจลดได้ตามอนุสัญญาภาษีซ้อน อัตราจริงขึ้นกับประเภทเงินได้และสถานะผู้รับ ควรตรวจกับคำสั่งกรมสรรพากรที่เกี่ยวข้องก่อนหัก

ผู้ประกอบการที่มีรายรับจากการขายสินค้าหรือให้บริการเกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี มีหน้าที่จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มภายใน 30 วันนับแต่วันที่รายรับเกินเกณฑ์ ผู้ที่ยังไม่ถึงเกณฑ์จดทะเบียนโดยสมัครใจได้ ซึ่งมักทำเมื่อคู่ค้าต้องการใบกำกับภาษี หรือเมื่อธุรกิจต้องขอคืนภาษีซื้อ อัตราภาษีมูลค่าเพิ่มที่จัดเก็บอยู่ในปัจจุบันคือ 7% ตามพระราชกฤษฎีกาที่ต่ออายุเป็นช่วง ๆ

ผู้ประกอบการจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มต้องยื่นแบบ ภ.พ.30 เป็นรายเดือนภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป การยื่นผ่านอินเทอร์เน็ตได้รับการขยายเวลาตามประกาศของกรมสรรพากร การยื่นล่าช้าหรือชำระไม่ครบมีเบี้ยปรับและเงินเพิ่มตามประมวลรัษฎากร และประวัติการยื่นล่าช้ามีผลต่อการพิจารณาคืนภาษีซื้อในอนาคต จึงควรวางปฏิทินภาษีรายเดือนไว้ล่วงหน้า

ผู้ประกอบการในไทยที่รับบริการจากผู้ประกอบการซึ่งอยู่นอกราชอาณาจักรและได้ใช้บริการนั้นในราชอาณาจักร มีหน้าที่นำส่งภาษีมูลค่าเพิ่มด้วยแบบ ภ.พ.36 ภายในกำหนด และนำไปใช้เป็นภาษีซื้อได้ตามเงื่อนไข ส่วนแพลตฟอร์มดิจิทัลต่างประเทศที่ให้บริการแก่ผู้ใช้ทั่วไปในไทยมีระบบจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มสำหรับผู้ให้บริการอิเล็กทรอนิกส์ต่างประเทศแยกต่างหาก

พ.ร.บ.การบัญชี พ.ศ. 2543 กำหนดให้ผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีต้องจัดให้มีผู้ทำบัญชีที่มีคุณสมบัติตามที่อธิบดีกรมพัฒนาธุรกิจการค้ากำหนด จัดทำบัญชีให้ถูกต้องตามมาตรฐานการรายงานทางการเงิน ปิดบัญชีและจัดทำงบการเงินอย่างน้อยปีละครั้ง ให้ผู้สอบบัญชีรับอนุญาตตรวจสอบและแสดงความเห็น และเก็บรักษาบัญชีพร้อมเอกสารประกอบไว้ไม่น้อยกว่าห้าปี

งบการเงินของบริษัทจำกัดต้องได้รับการตรวจสอบโดยผู้สอบบัญชีรับอนุญาต แล้วนำเสนอที่ประชุมสามัญผู้ถือหุ้นเพื่ออนุมัติภายในสี่เดือนนับแต่วันสิ้นรอบปีบัญชี จากนั้นยื่นงบการเงินต่อกรมพัฒนาธุรกิจการค้าภายในหนึ่งเดือนนับแต่วันที่ที่ประชุมอนุมัติ ปัจจุบันการยื่นทำผ่านระบบ DBD e-Filing ส่วนบัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้น แบบ บอจ.5 ยื่นภายในสิบสี่วันนับแต่วันประชุมสามัญ

ภ.ง.ด.50 คือแบบภาษีเงินได้นิติบุคคลประจำรอบระยะเวลาบัญชี ยื่นภายใน 150 วันนับแต่วันสิ้นรอบระยะเวลาบัญชี พร้อมงบการเงินที่ผ่านการตรวจสอบ ส่วน ภ.ง.ด.51 คือแบบครึ่งรอบระยะเวลาบัญชี ยื่นภายในสองเดือนนับแต่วันสุดท้ายของหกเดือนแรกของรอบบัญชี การประมาณการกำไรสุทธิขาดไปเกินร้อยละ 25 โดยไม่มีเหตุอันสมควรมีเงินเพิ่มตามประมวลรัษฎากร จึงควรประมาณการอย่างระมัดระวัง

ต้องยื่น บริษัทที่จดทะเบียนแล้วแม้ยังไม่เริ่มประกอบกิจการหรือไม่มีรายได้ ก็ยังมีหน้าที่จัดทำบัญชี ปิดงบ ให้ผู้สอบบัญชีตรวจสอบ ยื่นงบการเงินต่อกรมพัฒนาธุรกิจการค้า และยื่นแบบภาษีเงินได้นิติบุคคลตามกำหนด การละเลยทำให้เกิดค่าปรับสะสมและมีผลต่อสถานะนิติบุคคลเมื่อจะทำธุรกรรม เช่น เปิดบัญชีธนาคาร ต่อใบอนุญาตทำงาน หรือขายกิจการ

นายจ้างที่มีลูกจ้างตั้งแต่หนึ่งคนขึ้นไปต้องขึ้นทะเบียนนายจ้างและขึ้นทะเบียนผู้ประกันตนกับสำนักงานประกันสังคมภายในสามสิบวันนับแต่วันที่รับลูกจ้าง และนำส่งเงินสมทบภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป ลูกจ้างต่างชาติที่ทำงานถูกกฎหมายอยู่ในระบบประกันสังคมเช่นเดียวกับลูกจ้างไทย เงินสมทบส่วนของลูกจ้างใช้เป็นค่าลดหย่อนภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาได้

ไม่จำเป็น รอบระยะเวลาบัญชีต้องมีกำหนดสิบสองเดือน แต่บริษัทเลือกวันสิ้นรอบเป็นวันอื่นที่ไม่ใช่ 31 ธันวาคมได้ตามที่กำหนดไว้ในข้อบังคับ รอบแรกหลังจดทะเบียนอาจสั้นกว่าสิบสองเดือนได้ การเปลี่ยนรอบระยะเวลาบัญชีภายหลังต้องได้รับอนุมัติจากอธิบดีกรมสรรพากร ผู้ถือหุ้นต่างชาติที่ต้องรวมงบกับบริษัทแม่มักเลือกรอบให้ตรงกับบริษัทแม่ตั้งแต่ต้น

อนุสัญญาเพื่อการเว้นการเก็บภาษีซ้อนที่ประเทศไทยทำไว้กับหลายประเทศ กำหนดว่าเงินได้แต่ละประเภท เช่น เงินได้จากการจ้างงาน ธุรกิจ เงินปันผล ดอกเบี้ย ค่าสิทธิ และบำนาญ ประเทศใดมีสิทธิเก็บภาษี และกำหนดวิธีบรรเทาภาระซ้ำซ้อน เช่น การให้เครดิตภาษีที่เสียในอีกประเทศหนึ่ง การใช้สิทธิต้องพิสูจน์ถิ่นที่อยู่ทางภาษีและมักต้องยื่นเอกสารตามแบบที่ประเทศคู่สัญญากำหนด

ยื่นคำร้องขอหนังสือรับรองการมีถิ่นที่อยู่ ซึ่งเรียกกันตามแบบว่า ร.อ.22 ต่อกรมสรรพากร โดยแสดงหลักฐานการอยู่ในประเทศไทยถึงเกณฑ์ในปีภาษีที่ขอ เช่น สำเนาหนังสือเดินทางหน้าตราประทับ หลักฐานที่พัก และหลักฐานการยื่นแบบและชำระภาษีในไทย เอกสารนี้ใช้ยื่นต่อหน่วยงานภาษีต่างประเทศเพื่อขอใช้สิทธิตามอนุสัญญา อีกฉบับที่มักขอคู่กันคือหนังสือรับรองการเสียภาษี ร.อ.21

ไม่ใช่โดยอัตโนมัติ ถ้าเงินได้นั้นอยู่ในข่ายต้องเสียภาษีในไทยด้วย โดยทั่วไปต้องนำมารวมคำนวณตามกฎหมายไทย แล้วจึงขอเครดิตภาษีที่เสียไว้ในต่างประเทศตามที่อนุสัญญาฉบับที่เกี่ยวข้องกำหนด และตามหลักเกณฑ์ที่กรมสรรพากรวางไว้ เครดิตที่ได้มักจำกัดไม่เกินจำนวนภาษีไทยที่คำนวณได้จากเงินได้ส่วนนั้น จึงควรเตรียมใบเสร็จภาษีของต่างประเทศพร้อมคำแปลที่รับรองไว้ล่วงหน้า

ประเทศไทยมีอนุสัญญาเพื่อการเว้นการเก็บภาษีซ้อนที่มีผลใช้บังคับกับประเทศคู่สัญญากว่า 60 ประเทศ ครอบคลุมประเทศคู่ค้าและประเทศที่มีชาวต่างชาติพำนักในไทยจำนวนมาก เช่น สหรัฐอเมริกา สหราชอาณาจักร ออสเตรเลีย เยอรมนี ฝรั่งเศส ญี่ปุ่น เกาหลีใต้ จีน และสิงคโปร์ รายชื่อและตัวบทฉบับปัจจุบันเผยแพร่บนเว็บไซต์กรมสรรพากร ควรอ่านฉบับที่ใช้บังคับจริงเพราะข้อบทของแต่ละฉบับไม่เหมือนกัน

ลำดับที่ใช้กันทั่วไปคือ หนึ่ง ขอเอกสารต้นฉบับจากหน่วยงาน เช่น หนังสือรับรองการเสียภาษีจากกรมสรรพากร หรืองบการเงินที่รับรองสำเนาถูกต้อง สอง จัดทำคำแปลภาษาอังกฤษ สาม รับรองคำแปลที่กองสัญชาติและนิติกรณ์ กรมการกงสุล และ สี่ ให้สถานทูตของประเทศปลายทางรับรองต่อ หากปลายทางกำหนด บางกรณีปลายทางยอมรับคำรับรองของทนายความผู้ทำคำรับรองลายมือชื่อและเอกสารได้โดยตรง จึงควรถามข้อกำหนดของผู้รับก่อนเริ่ม

อนุสัญญา Apostille จะมีผลใช้บังคับกับประเทศไทยในวันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2570 ตามข้อมูลของ HCCH เมื่อมีผลแล้ว เอกสารราชการไทยที่จะใช้ในประเทศภาคีอื่นจะใช้ตรา Apostille จากหน่วยงานที่รัฐบาลไทยกำหนดแทนการรับรองซ้อนที่สถานทูตปลายทาง ในช่วงก่อนหน้านั้นยังต้องใช้ขั้นตอนนิติกรณ์และการรับรองของสถานทูตตามเดิม และเอกสารที่ใช้กับประเทศที่ไม่ได้เป็นภาคีก็ยังคงใช้เส้นทางเดิมต่อไป

กองสัญชาติและนิติกรณ์ กรมการกงสุล รับรองคำแปลที่ถูกต้องครบถ้วนตรงกับต้นฉบับ โดยไม่ได้จำกัดว่าต้องแปลโดยผู้แปลรายใดรายหนึ่ง แต่คำแปลต้องได้มาตรฐาน สะกดชื่อบุคคลและนิติบุคคลตรงกับหนังสือเดินทางและหนังสือรับรองนิติบุคคล และแปลตัวเลขกับหัวข้อในงบการเงินให้ตรงกับต้นฉบับทุกบรรทัด หน่วยงานปลายทางบางแห่ง เช่น หน่วยงานภาษีในยุโรป อาจกำหนดให้ใช้ผู้แปลที่ขึ้นทะเบียนในประเทศนั้นเพิ่มเติม

แจ้งสถานะการอยู่ในไทยในปีภาษี ประเภทเงินได้ ประเทศต้นทางของเงิน และเอกสารที่ปลายทางต้องการ ทางโทรศัพท์ LINE หรืออีเมล จันทร์ถึงเสาร์ เวลา 9:00 ถึง 18:00 ทีมงานจะแจ้งขั้นตอน เอกสารที่ต้องเตรียม กรอบเวลาที่เป็นไปได้ และค่าใช้จ่ายเป็นรายกรณี งานที่ต้องใช้ความเห็นทางภาษีเฉพาะรายจะประสานผู้สอบบัญชีรับอนุญาตหรือทนายความที่เกี่ยวข้องให้

คำสั่งกรมสรรพากรที่ ป.161/2566 และ ป.162/2566 กำหนดว่า ผู้มีถิ่นที่อยู่ทางภาษีในไทย (อยู่ในไทยตั้งแต่ 180 วันในปีภาษี) ที่มีเงินได้จากแหล่งต่างประเทศ และนำเงินได้นั้นเข้ามาในไทยในปีภาษีใด ต้องนำมารวมคำนวณภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาในปีภาษีที่นำเข้ามา ต่างจากแนวปฏิบัติเดิมที่ยกเว้นเมื่อนำเข้าข้ามปี ทั้งนี้ ป.162/2566 คุ้มครองเงินได้ที่เกิดขึ้นก่อนวันที่ 1 มกราคม 2567 ให้ไม่อยู่ในบังคับของหลักเกณฑ์ใหม่ จึงควรแยกบัญชีและเก็บหลักฐานวันที่เกิดเงินได้ให้ชัดเจน เช่น statement, เอกสารขายหุ้น หรือสัญญาซื้อขาย

ไม่ต้อง สำหรับเงินได้จากแหล่งต่างประเทศ เพราะมาตรา 41 วรรคสองและสามกำหนดเงื่อนไขสองข้อพร้อมกัน คือ ต้องเป็นผู้อยู่ในไทยถึง 180 วันในปีภาษีนั้น และต้องนำเงินได้เข้ามาในไทย หากขาดข้อใดข้อหนึ่งก็ไม่เข้าเงื่อนไข อย่างไรก็ตาม เงินได้ที่มีแหล่งในประเทศไทย เช่น ค่าจ้างจากงานที่ทำในไทย ค่าเช่าอสังหาริมทรัพย์ในไทย หรือกำไรจากกิจการในไทย ต้องเสียภาษีเสมอ ไม่ว่าจะอยู่ในไทยกี่วันและไม่ว่าจะรับเงินที่ใด

ไทยมีอนุสัญญาภาษีซ้อนกับกว่า 60 ประเทศ ผลคือกำหนดว่าประเทศใดมีสิทธิเก็บภาษีจากเงินได้ประเภทใด และให้เครดิตภาษีที่เสียในต่างประเทศมาหักออกจากภาษีไทยได้ตามเงื่อนไข เอกสารหลักคือหนังสือรับรองถิ่นที่อยู่ทางภาษี (Certificate of Residence) จากประเทศคู่สัญญา หลักฐานการเสียภาษีในต่างประเทศ และคำแปลภาษาไทยหรืออังกฤษที่รับรองแล้ว บางกรณีกรมสรรพากรขอเอกสารที่ผ่านการรับรองนิติกรณ์ และหลังวันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2570 เอกสารจากประเทศภาคีจะใช้ Apostille แทนการรับรองสองชั้นได้

วีซ่าไม่ได้กำหนดสถานะทางภาษีโดยตรง สิ่งที่กำหนดคือจำนวนวันที่อยู่ในไทยและแหล่งเงินได้ ผู้ถือ DTV ที่อยู่ในไทยรวมถึง 180 วันในปีภาษีถือเป็นผู้มีถิ่นที่อยู่ทางภาษี และหากนำเงินได้จากต่างประเทศเข้ามาในปีนั้นก็อยู่ในบังคับ ป.161/2566 นอกจากนี้ หากทำงานให้ลูกค้าต่างประเทศขณะอยู่ในไทย มีความเห็นทางกฎหมายที่ต่างกันว่าเป็นเงินได้จากแหล่งในไทยหรือไม่ จึงควรขอความเห็นจากผู้สอบบัญชีรับอนุญาตหรือยื่นคำขอหารือกรมสรรพากรเป็นรายกรณี

ยื่นแบบ ล.ป.10.1 ที่สำนักงานสรรพากรพื้นที่สาขาตามที่พักอาศัย พร้อมหนังสือเดินทาง หน้าวีซ่าและตราประทับเข้าเมืองล่าสุด ใบอนุญาตทำงานหรือหลักฐานเงินได้ และหลักฐานที่อยู่ในไทย เช่น สัญญาเช่า ทะเบียนบ้านหรือใบ ทม.30 โดยทั่วไปออกเลขให้ภายในวันเดียวและไม่มีค่าธรรมเนียม เลข TIN จำเป็นสำหรับการยื่น ภ.ง.ด.90/91 การขอคืนภาษีหัก ณ ที่จ่าย และการขอหนังสือรับรองถิ่นที่อยู่ทางภาษี R.O.22

ขอที่กองบริหารภาษีธุรกิจขนาดใหญ่หรือสำนักงานสรรพากรพื้นที่ที่ยื่นแบบ โดยแสดงหลักฐานว่าอยู่ในไทยถึง 180 วันในปีภาษี และได้ยื่นแบบแสดงรายการเสียภาษีแล้ว เอกสารนี้ใช้ยื่นต่อหน่วยงานภาษีต่างประเทศเพื่อขอลดอัตราภาษีหัก ณ ที่จ่ายตามอนุสัญญาภาษีซ้อน เช่น เงินปันผล ดอกเบี้ย ค่าสิทธิ ระยะเวลาพิจารณาโดยทั่วไป 15–30 วันทำการ และมักต้องแปลพร้อมรับรองก่อนใช้ในต่างประเทศ

ตามมาตรา 70 การจ่ายเงินได้บางประเภทให้บริษัทต่างประเทศที่ไม่ได้ประกอบกิจการในไทย ต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายและนำส่งด้วยแบบ ภ.ง.ด.54 ภายในวันที่ 7 ของเดือนถัดไป อัตราทั่วไปคือ 15% สำหรับดอกเบี้ยและค่าสิทธิ และ 10% สำหรับเงินปันผล แต่อนุสัญญาภาษีซ้อนอาจลดอัตราลงได้หากผู้รับส่งหนังสือรับรองถิ่นที่อยู่ทางภาษีมาให้ก่อนจ่าย นอกจากนี้ยังอาจมีภาษีมูลค่าเพิ่มนำส่งตามแบบ ภ.พ.36 สำหรับบริการที่ใช้ในไทย

ต้องจดทะเบียน VAT เมื่อรายรับจากการขายสินค้าหรือบริการที่อยู่ในบังคับภาษีเกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี โดยยื่น ภ.พ.01 ภายใน 30 วันนับแต่วันที่รายรับเกิน กิจการที่ยังไม่ถึงเกณฑ์สามารถจดโดยสมัครใจได้ถ้าต้องการเครดิตภาษีซื้อ เมื่อจดแล้วต้องออกใบกำกับภาษีเต็มรูปตามมาตรา 86/4 จัดทำรายงานภาษีซื้อ-ภาษีขาย และยื่น ภ.พ.30 พร้อมชำระภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป หรือขยายเวลาได้อีก 8 วันเมื่อยื่นผ่านอินเทอร์เน็ต

บริษัทต้องยื่นภาษีครึ่งปี ภ.ง.ด.51 ภายใน 2 เดือนนับแต่วันสุดท้ายของ 6 เดือนแรกของรอบบัญชี และยื่นภาษีประจำปี ภ.ง.ด.50 พร้อมงบการเงินที่ผ่านการตรวจสอบโดยผู้สอบบัญชีรับอนุญาต ภายใน 150 วันนับแต่วันสิ้นรอบบัญชี ส่วนการนำส่งงบการเงินต่อกรมพัฒนาธุรกิจการค้าผ่านระบบ DBD e-Filing ต้องทำภายใน 1 เดือนนับแต่วันที่ที่ประชุมผู้ถือหุ้นอนุมัติ และต้องประชุมสามัญภายใน 4 เดือนนับแต่วันสิ้นรอบบัญชี

ลูกจ้างต่างชาติที่ทำงานถูกกฎหมายกับนายจ้างที่อยู่ในระบบต้องขึ้นทะเบียนผู้ประกันตนตามมาตรา 33 เช่นเดียวกับคนไทย อัตราสมทบมาตรฐานคือฝ่ายละ 5% ของค่าจ้าง โดยคิดจากฐานค่าจ้างขั้นต่ำ 1,650 บาทและสูงสุด 15,000 บาทต่อเดือน จึงสมทบสูงสุด 750 บาทต่อเดือน สิทธิที่ได้รับรวมถึงเจ็บป่วย คลอดบุตร ทุพพลภาพ เสียชีวิต สงเคราะห์บุตร ว่างงาน และชราภาพ ซึ่งเงินชราภาพขอคืนได้เมื่อเลิกทำงานและออกจากประเทศตามเงื่อนไขของสำนักงานประกันสังคม

ณ วันโอนที่สำนักงานที่ดินโดยทั่วไปมีสี่รายการ คือ ค่าธรรมเนียมการโอน 2% ของราคาประเมิน ภาษีธุรกิจเฉพาะ 3.3% หากถือครองไม่ถึง 5 ปีและไม่มีชื่อในทะเบียนบ้านครบ 1 ปี หรืออากรแสตมป์ 0.5% เมื่อไม่เข้าเกณฑ์ภาษีธุรกิจเฉพาะ และภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่ายซึ่งคำนวณแบบขั้นบันไดตามจำนวนปีที่ถือครองสำหรับบุคคลธรรมดา ผู้ขายชาวต่างชาติที่ต้องการนำเงินออกนอกประเทศควรเก็บหลักฐาน FET หรือใบรับรองการโอนเงินตอนซื้อไว้ด้วย

การยื่นแบบล่าช้ามีค่าปรับอาญาไม่เกิน 2,000 บาทต่อแบบ และเงินเพิ่มในอัตรา 1.5% ต่อเดือนของภาษีที่ต้องชำระ นับแต่วันพ้นกำหนดจนถึงวันชำระ โดยเงินเพิ่มไม่เกินจำนวนภาษีที่ต้องชำระ กรณีที่เจ้าพนักงานประเมินเองอาจมีเบี้ยปรับ 1 เท่าหรือ 2 เท่าของภาษีเพิ่มเติม ซึ่งลดได้ตามระเบียบหากยื่นเองก่อนถูกตรวจสอบ การยื่นแบบเพิ่มเติมด้วยความสมัครใจจึงมักได้รับการลดเบี้ยปรับมากกว่ารอให้เรียกตรวจ

ยื่นคำขอที่สำนักงานสรรพากรพื้นที่สาขาตามที่พักอาศัย โดยใช้แบบ ล.ป.10.1 พร้อมหนังสือเดินทางฉบับจริงและสำเนาหน้าที่มีวีซ่าและตราขาเข้าล่าสุด หลักฐานที่พัก เช่น สัญญาเช่า ใบแจ้งหนี้ค่าสาธารณูปโภค หรือแบบ ตม.30 และใบอนุญาตทำงานหากมี เจ้าหน้าที่มักออกเลขให้ภายในวันเดียวเมื่อเอกสารครบ หากชื่อในเอกสารสะกดไม่ตรงกับหนังสือเดินทางควรแก้ก่อนยื่น เพราะจะกระทบการขอหนังสือรับรองในภายหลัง

ภ.ง.ด.91 ใช้สำหรับผู้มีเงินได้จากการจ้างแรงงานประเภทเดียว (เงินได้พึงประเมินมาตรา 40(1)) ส่วน ภ.ง.ด.90 ใช้เมื่อมีเงินได้ประเภทอื่นร่วมด้วย เช่น ค่าเช่า ค่าวิชาชีพอิสระ เงินปันผล ดอกเบี้ย หรือเงินได้จากต่างประเทศที่นำเข้ามาในไทย หากไม่แน่ใจให้เลือก ภ.ง.ด.90 เพราะครอบคลุมกว้างกว่า การยื่นผิดแบบไม่ถือเป็นความผิดร้ายแรงแต่ทำให้ต้องยื่นแบบเพิ่มเติมและอาจล่าช้า

ยื่นแบบกระดาษภายในวันที่ 31 มีนาคมของปีถัดจากปีภาษี ส่วนการยื่นผ่านระบบ e-Filing ของกรมสรรพากรมักได้รับการขยายเวลาออกไปอีกประมาณ 8 วันตามประกาศรายปี ควรตรวจประกาศของแต่ละปีที่ rd.go.th เพราะวันสิ้นสุดไม่คงที่ทุกปี การยื่นก่อนกำหนดยังช่วยให้ได้รับเงินคืนภาษีเร็วขึ้น

ยื่นคำขอที่กองบริหารภาษีธุรกิจขนาดใหญ่หรือสำนักงานสรรพากรพื้นที่ที่รับผิดชอบ พร้อมสำเนาแบบ ภ.ง.ด. ที่ยื่นแล้วและใบเสร็จรับเงิน สำเนาหนังสือเดินทางพร้อมตราขาเข้าตลอดปีภาษี และเอกสารแสดงเงินได้ที่จะใช้สิทธิ ระยะเวลาพิจารณาขึ้นกับความครบถ้วนของเอกสารและปริมาณงานของสำนักงาน โดยทั่วไปนับเป็นสัปดาห์ ไม่ใช่วันเดียว จึงควรเผื่อเวลาก่อนกำหนดยื่นภาษีของประเทศปลายทาง

R.O.21 คือหนังสือรับรองการเสียภาษี ยืนยันว่าได้ชำระภาษีเงินได้ในประเทศไทยแล้วตามจำนวนและปีภาษีที่ระบุ ใช้เมื่อประเทศปลายทางต้องการหลักฐานการเสียภาษีเพื่อให้เครดิตภาษี ส่วน R.O.22 คือหนังสือรับรองถิ่นที่อยู่ ใช้ยืนยันสถานะผู้มีถิ่นที่อยู่ทางภาษีเพื่อขอใช้สิทธิตามอนุสัญญาภาษีซ้อน หลายกรณีต้องใช้ทั้งสองฉบับคู่กัน

โดยทั่วไปต้องแปลเป็นภาษาที่หน่วยงานปลายทางกำหนด และหลายประเทศรับเฉพาะคำแปลที่ผ่านการรับรองนิติกรณ์ที่กรมการกงสุล บางประเทศต้องผ่านการรับรองของสถานทูตปลายทางอีกชั้นหนึ่ง ควรสอบถามข้อกำหนดจากหน่วยงานที่จะรับเอกสารก่อนสั่งแปล เพื่อไม่ให้ต้องทำซ้ำทั้งชุด หากไม่สะดวกดำเนินการเอง เรารับจัดชุดเอกสาร แปล รับรอง และนิติกรณ์ให้ครบในคราวเดียว

ประมวลรัษฎากรกำหนดเงินเพิ่มจากภาษีที่ต้องชำระและค่าปรับอาญาสำหรับการไม่ยื่นแบบภายในกำหนด อัตราขึ้นกับจำนวนภาษีค้างและระยะเวลาที่ล่าช้า การยื่นย้อนหลังด้วยตนเองก่อนถูกตรวจสอบมักได้รับการพิจารณาที่ผ่อนปรนกว่าการรอให้เจ้าพนักงานเรียก จึงควรยื่นทันทีที่ทราบว่าเกินกำหนด

ขอคืนได้โดยยื่นแบบ ภ.ง.ด.90 หรือ 91 และระบุความประสงค์ขอคืนในแบบ พร้อมแนบหนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย (50 ทวิ) ทุกฉบับ กรมสรรพากรอาจขอเอกสารเพิ่มเติมเพื่อตรวจสอบก่อนคืนเงิน การผูกพร้อมเพย์กับเลขประจำตัวผู้เสียภาษีหรือหนังสือเดินทางช่วยให้รับเงินคืนเร็วขึ้น กรณีชาวต่างชาติที่ไม่มีบัญชีพร้อมเพย์จะได้รับเป็นเช็คหรือโอนตามช่องทางที่กรมกำหนด

ขึ้นกับสองเงื่อนไขคือ จำนวนวันที่อยู่ในไทยในปีภาษี และการนำเงินเข้ามาในไทย หากอยู่ครบ 180 วันและนำบำนาญเข้ามาในไทย ต้องนำมารวมคำนวณตามหลักเกณฑ์ที่ใช้บังคับ อย่างไรก็ตาม อนุสัญญาภาษีซ้อนหลายฉบับกำหนดสิทธิเก็บภาษีบำนาญราชการไว้ที่ประเทศต้นทางเท่านั้น จึงต้องอ่านอนุสัญญาฉบับที่เกี่ยวข้องประกอบ และเตรียมหนังสือรับรองถิ่นที่อยู่เพื่อใช้สิทธิ

หากงานถูกทำในประเทศไทย ถือว่าเงินได้มีแหล่งในประเทศไทยตามมาตรา 41 วรรคแรก และต้องเสียภาษีไทยเสมอ ไม่ว่าลูกค้าจะอยู่ประเทศใด จ่ายเข้าบัญชีต่างประเทศหรือไม่ และไม่ว่าจะอยู่ในไทยกี่วัน จุดนี้คนมักเข้าใจผิดว่าเป็นเงินได้ต่างประเทศ ควรเก็บสัญญาจ้าง ใบแจ้งหนี้ และหลักฐานการรับเงินให้เป็นระบบ

ไม่จำเป็น การขอเลขประจำตัวผู้เสียภาษีและการยื่นแบบเป็นคนละเรื่องกับการอนุญาตให้ทำงาน กรมสรรพากรพิจารณาจากการมีเงินได้และการอยู่ในประเทศ ส่วนการทำงานโดยไม่มีใบอนุญาตเป็นความรับผิดตามกฎหมายแรงงานต่างด้าวแยกต่างหาก การยื่นภาษีจึงไม่ทำให้สถานะการทำงานถูกต้องโดยอัตโนมัติ

ใช้หนังสือเดินทางเล่มเก่าที่ถูกเจาะยกเลิกควบคู่กับเล่มใหม่ ใบรับรองประวัติการเดินทางเข้าออกราชอาณาจักรจากสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง และใบรับแจ้งอยู่เกิน 90 วันหากมี เอกสารจากตรวจคนเข้าเมืองเป็นหลักฐานที่กรมสรรพากรรับพิจารณาได้เมื่อตราในหนังสือเดินทางไม่ครบ

ทำได้ ประมวลรัษฎากรเปิดทางให้คู่สมรสเลือกยื่นรวมหรือแยกยื่นเงินได้แต่ละประเภท การเลือกวิธีมีผลต่อค่าลดหย่อนและฐานภาษี จึงควรคำนวณเปรียบเทียบทั้งสองแบบก่อนตัดสินใจ เอกสารที่ต้องใช้เพิ่มคือทะเบียนสมรสและเลขประจำตัวผู้เสียภาษีของทั้งสองฝ่าย หากทะเบียนสมรสจดในต่างประเทศต้องแปลและผ่านนิติกรณ์ก่อน

ผู้มีถิ่นที่อยู่ทางภาษีใช้ค่าลดหย่อนได้เช่นเดียวกับคนไทยตามเงื่อนไขของแต่ละรายการ เช่น ค่าลดหย่อนส่วนตัว คู่สมรสที่ไม่มีเงินได้ บุตร เบี้ยประกันชีวิตและประกันสุขภาพที่ทำกับบริษัทในไทย กองทุนรวมเพื่อการออมตามเงื่อนไข และดอกเบี้ยเงินกู้ยืมเพื่อที่อยู่อาศัยในไทย รายการที่ทำกับผู้ให้บริการต่างประเทศส่วนใหญ่ใช้ลดหย่อนไม่ได้

หากผู้จ่ายเงินได้เป็นนิติบุคคลที่จดทะเบียนหรือมีสถานประกอบการในไทย ต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายและนำส่งด้วยแบบ ภ.ง.ด.1 ทุกเดือน พร้อมออกหนังสือรับรอง 50 ทวิ ให้ลูกจ้าง แต่หากผู้จ่ายอยู่ต่างประเทศทั้งหมดและไม่มีสถานประกอบการในไทย ภาระนำส่งจะไม่เกิดกับผู้จ่าย ทำให้ผู้มีเงินได้ต้องยื่นและชำระภาษีเองทั้งจำนวน จึงควรกันเงินสำรองไว้ล่วงหน้า

ในวันโอนที่สำนักงานที่ดินมีค่าธรรมเนียมการโอน ภาษีธุรกิจเฉพาะหรืออากรแสตมป์อย่างใดอย่างหนึ่ง และภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่ายซึ่งคำนวณจากราคาประเมินและจำนวนปีที่ถือครอง ผู้ขายที่เป็นบุคคลธรรมดาสามารถเลือกนำเงินได้จากการขายอสังหาริมทรัพย์มารวมคำนวณในแบบ ภ.ง.ด.90 หรือไม่ก็ได้ตามเงื่อนไข ควรคำนวณทั้งสองทางก่อนตัดสินใจ

ควรเก็บอย่างน้อย 5 ปีนับจากวันยื่นแบบ เพราะเจ้าพนักงานประเมินมีอำนาจออกหมายเรียกตรวจสอบย้อนหลังภายในกรอบเวลาที่ประมวลรัษฎากรกำหนด เอกสารที่ควรเก็บได้แก่ แบบที่ยื่นและใบเสร็จ หนังสือรับรอง 50 ทวิ statement ธนาคาร เอกสารแหล่งเงินได้ต่างประเทศ และหลักฐานค่าลดหย่อนทุกรายการ

เงินต้นที่เป็นทรัพย์สินสะสมและไม่ใช่เงินได้พึงประเมินของปีที่นำเข้า ไม่ใช่ฐานภาษีโดยตัวเอง แต่ภาระพิสูจน์อยู่ที่ผู้เสียภาษี จึงต้องแยกบัญชีเงินต้นออกจากบัญชีรับรายได้ให้ชัด และเก็บ statement ย้อนหลังที่แสดงยอดคงเหลือ ณ วันก่อนเข้าเป็นผู้มีถิ่นที่อยู่ทางภาษี หากปนกันจะอธิบายได้ยากเมื่อถูกสอบถาม

มอบอำนาจได้ในงานส่วนใหญ่ เช่น ยื่นแบบ ขอคัดเอกสาร และยื่นคำขอหนังสือรับรอง โดยใช้หนังสือมอบอำนาจติดอากรแสตมป์ พร้อมสำเนาบัตรประชาชนหรือหนังสือเดินทางของผู้มอบและผู้รับมอบที่ลงนามรับรองสำเนาถูกต้อง บางสำนักงานขอให้ผู้มอบอำนาจลงนามต่อหน้าทนายผู้ทำคำรับรองลายมือชื่อเมื่อผู้มอบอยู่ต่างประเทศ

เราช่วยจัดชุดเอกสารให้สอดคล้องกันก่อนถึงเจ้าหน้าที่ ได้แก่ ตรวจความครบถ้วนของหลักฐานตัวตนและเงินได้ แปลรับรองไทย–อังกฤษ รับรองลายมือชื่อโดยทนายผู้ทำคำรับรองลายมือชื่อและเอกสารที่ขึ้นทะเบียนกับสภาทนายความ จัดทำหนังสือมอบอำนาจ และเดินเรื่องนิติกรณ์ที่กรมการกงสุล เราไม่ใช่หน่วยงานราชการและไม่รับประกันผลการพิจารณา แต่ช่วยลดโอกาสเอกสารตีกลับได้มาก สอบถามขอบเขตงานและค่าบริการทางโทรศัพท์ LINE หรืออีเมล

ประมวลรัษฎากรมาตรา 41 กำหนดว่าผู้ที่อยู่ในประเทศไทยรวมกันตั้งแต่ 180 วันขึ้นไปในปีภาษีหนึ่ง ถือเป็นผู้มีถิ่นที่อยู่ทางภาษี การนับรวมทุกครั้งที่เข้าออกไม่จำเป็นต้องต่อเนื่อง และนับตามปีปฏิทินไม่ใช่ปีวีซ่า สถานะนี้ทำให้ต้องเสียภาษีจากเงินได้ในไทยทั้งหมด และเงินได้จากต่างประเทศเมื่อมีการนำเข้ามาในไทยตามหลักเกณฑ์ที่ใช้อยู่

ตามแนวคำสั่งกรมสรรพากร ป.161/2566 และ ป.162/2566 เงินได้จากแหล่งต่างประเทศที่เกิดขึ้นตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2567 เป็นต้นไป เมื่อผู้มีถิ่นที่อยู่ทางภาษีของไทยนำเข้ามาในปีใดก็ตาม ต้องนำมารวมคำนวณภาษีในปีที่นำเข้า ส่วนเงินได้ที่เกิดก่อนปี 2567 ไม่อยู่ในบังคับตามคำสั่งดังกล่าว การแยกบัญชีเงินเก่ากับเงินใหม่จึงสำคัญมาก ควรเก็บหลักฐานยอดคงเหลือ ณ สิ้นปี 2566 ไว้

เงินต้นที่ไม่ใช่เงินได้พึงประเมิน เช่น เงินออมสะสมที่เสียภาษีแล้วหรือเงินที่เกิดก่อนปี 2567 โดยหลักไม่ถูกนำมาคำนวณภาษีอีก แต่ภาระการพิสูจน์อยู่ที่ผู้เสียภาษี จึงต้องมีเอกสารเดินบัญชี หลักฐานแหล่งที่มา และเอกสารการเสียภาษีในต่างประเทศ การโอนปนกันในบัญชีเดียวทำให้แยกยาก ควรเปิดบัญชีแยกเฉพาะเงินก่อนปี 2567 ตั้งแต่ต้น

ไทยมีอนุสัญญากับกว่าหกสิบประเทศ กลไกหลักคือกำหนดว่าประเทศใดมีสิทธิเก็บภาษีจากเงินได้ประเภทนั้น และให้เครดิตภาษีที่เสียในต่างประเทศมาหักจากภาษีไทยได้ไม่เกินภาษีไทยที่คำนวณได้จากเงินได้ก้อนเดียวกัน การใช้สิทธิต้องแนบหนังสือรับรองถิ่นที่อยู่ทางภาษีของอีกประเทศและหลักฐานการเสียภาษี บางกรณีต้องยื่นคำร้องขอใช้สิทธิก่อนจึงจะได้ผล

ขึ้นกับข้อบทในอนุสัญญาภาษีซ้อนของประเทศผู้จ่าย บางฉบับให้สิทธิเก็บภาษีเฉพาะประเทศต้นทาง เช่น บำนาญราชการ ขณะที่บำนาญเอกชนบางฉบับให้ประเทศถิ่นที่อยู่เก็บได้ หากไทยมีสิทธิเก็บ ต้องนำมารวมคำนวณเมื่อโอนเข้ามาและใช้เครดิตภาษีต่างประเทศได้ตามหลักเกณฑ์ ผู้เกษียณควรอ่านข้อบทของประเทศตนก่อนวางแผนการโอนรายเดือน

กลุ่ม Work-from-Thailand Professional และผู้ที่เข้าเงื่อนไขตามพระราชกฤษฎีกาที่เกี่ยวข้อง ได้อัตราภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาแบบคงที่ร้อยละสิบเจ็ดสำหรับเงินได้จากการจ้างงานในไทยตามที่กำหนด และเงินได้จากแหล่งต่างประเทศบางกรณีได้รับยกเว้นตามเงื่อนไข สิทธิเหล่านี้ผูกกับการคงสถานะ LTR และการปฏิบัติตามเงื่อนไขรายปี หากขาดคุณสมบัติสิทธิจะสิ้นสุด ควรทบทวนสถานะทุกปีก่อนยื่นแบบ

หากอยู่ในไทยถึง 180 วันในปีภาษี จะเป็นผู้มีถิ่นที่อยู่ทางภาษี และเงินได้จากต่างประเทศที่นำเข้ามาในไทยต้องนำมารวมคำนวณตามหลักเกณฑ์ปัจจุบัน วีซ่าไม่ได้ให้สิทธิยกเว้นภาษีในตัวเอง ผู้ถือ DTV จำนวนมากเข้าใจผิดในจุดนี้ แนวปฏิบัติที่ปลอดภัยคือขอเลขประจำตัวผู้เสียภาษี บันทึกวันพำนัก และเก็บหลักฐานภาษีที่เสียในต่างประเทศไว้ใช้เครดิต

ใช้แสดงต่อหน่วยงานภาษีต่างประเทศว่าเป็นผู้มีถิ่นที่อยู่ทางภาษีของไทย เพื่อขอลดหรือยกเว้นภาษีหัก ณ ที่จ่ายตามอนุสัญญา ยื่นคำร้องที่กรมสรรพากรพร้อมหลักฐานการพำนัก แบบแสดงรายการภาษีที่ยื่นแล้ว และเอกสารรายได้ที่เกี่ยวข้อง ส่วนหนังสือรับรองการเสียภาษี R.O.21 ใช้คู่กันเพื่อยืนยันว่าเสียภาษีในไทยจริง กระบวนการใช้เวลาหลายสัปดาห์จึงควรยื่นล่วงหน้า

ในวันโอนที่สำนักงานที่ดินมีค่าธรรมเนียมการโอน ภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่ายที่คำนวณจากราคาประเมินและจำนวนปีที่ถือครอง อากรแสตมป์หรือภาษีธุรกิจเฉพาะกรณีถือครองไม่ถึงห้าปี ผู้ขายที่เป็นบุคคลธรรมดาสามารถเลือกไม่นำเงินได้จากการขายอสังหาริมทรัพย์ที่ได้มาโดยไม่มุ่งค้ามารวมคำนวณปลายปีได้ตามเงื่อนไข ควรคำนวณล่วงหน้าเพราะยอดหัก ณ ที่จ่ายมักสูงกว่าที่ผู้ขายคาด

ค่าเช่าเป็นเงินได้ตามมาตรา 40(5) ต้องยื่น ภ.ง.ด.94 สำหรับครึ่งปีแรกภายในเดือนกันยายน และ ภ.ง.ด.90 สำหรับทั้งปีภายในเดือนมีนาคมของปีถัดไป หักค่าใช้จ่ายได้ตามอัตราเหมาหรือตามจริงเมื่อมีหลักฐาน ผู้เช่าที่เป็นนิติบุคคลต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายร้อยละห้าและออกหนังสือรับรองให้ ซึ่งนำมาเครดิตได้ตอนยื่นแบบ

ถือเป็นเงินได้จากแหล่งในประเทศไทยเพราะแหล่งเงินได้พิจารณาจากสถานที่ทำงานหรือกิจการที่ก่อให้เกิดรายได้ ไม่ใช่ที่ตั้งบัญชีที่รับเงิน จึงต้องเสียภาษีไทยไม่ว่าจะเป็นผู้มีถิ่นที่อยู่หรือไม่ นายจ้างมีหน้าที่หักภาษี ณ ที่จ่ายและยื่น ภ.ง.ด.1 การจัดโครงสร้างรับเงินนอกประเทศเพื่อเลี่ยงจุดนี้เป็นความเสี่ยงที่ถูกตรวจสอบย้อนหลังได้

โดยหลักใช้สิทธิเช่นเดียวกับคนไทยเมื่อเป็นผู้มีถิ่นที่อยู่ทางภาษี เช่น ค่าลดหย่อนส่วนตัว คู่สมรสที่ไม่มีเงินได้ บุตร เบี้ยประกันสุขภาพและประกันชีวิตตามเงื่อนไข เงินสมทบประกันสังคม ดอกเบี้ยเงินกู้ซื้อที่อยู่อาศัยในไทย และเงินบริจาค เอกสารต้องระบุชื่อผู้เสียภาษีตรงกับหนังสือเดินทางและเลขประจำตัวผู้เสียภาษี มิฉะนั้นเจ้าหน้าที่จะตัดสิทธิเมื่อตรวจสอบ

ยื่นย้อนหลังได้และควรยื่นก่อนถูกเรียกตรวจเพราะโทษเบากว่า โดยทั่วไปมีเงินเพิ่มร้อยละหนึ่งจุดห้าต่อเดือนของภาษีที่ต้องชำระ และค่าปรับกรณียื่นแบบล่าช้าตามที่กฎหมายกำหนด หากมีภาษีที่ต้องชำระเพิ่มมาก สามารถขอผ่อนชำระได้ตามหลักเกณฑ์ การยื่นด้วยตนเองพร้อมเอกสารครบมักได้รับการพิจารณาที่ราบรื่นกว่า

ควรยื่นแบบสำหรับปีสุดท้ายที่มีเงินได้ในไทย ขอคืนภาษีที่ถูกหักเกินหากมี และเก็บหนังสือรับรองการเสียภาษีไว้ใช้กับประเทศปลายทาง ชาวต่างชาติบางกลุ่มที่มีเงินได้ในไทยยังต้องขอใบผ่านภาษีอากรก่อนเดินทางออกตามหลักเกณฑ์ที่กำหนด การปิดบัญชีธนาคารก่อนได้รับเงินคืนภาษีทำให้กระบวนการคืนเงินติดขัด จึงควรเก็บบัญชีไว้จนจบเรื่อง

หน้าที่หักภาษี ณ ที่จ่ายตามประมวลรัษฎากรผูกกับผู้จ่ายที่อยู่ในไทย หากผู้จ่ายอยู่ต่างประเทศทั้งหมดจะไม่มีหน้าที่ตามกฎหมายไทย แต่ผู้รับในไทยยังต้องนำรายได้มายื่นเสียภาษีเอง และหากประเทศผู้จ่ายหักภาษีไว้ ผู้รับสามารถขอใช้เครดิตหรือขอคืนตามอนุสัญญาโดยแสดงหนังสือรับรองถิ่นที่อยู่ทางภาษีของไทย

กำไรจากการขายสินทรัพย์ดิจิทัลถือเป็นเงินได้พึงประเมินและต้องนำมารวมคำนวณตามหลักเกณฑ์ที่กรมสรรพากรกำหนด ส่วนกำไรจากการลงทุนในต่างประเทศของผู้มีถิ่นที่อยู่ทางภาษี จะเข้าข่ายเมื่อมีการนำเงินได้นั้นเข้ามาในไทย การเก็บรายงานธุรกรรมจากแพลตฟอร์มเป็นรายปีช่วยให้คำนวณต้นทุนได้ถูกต้องและลดข้อโต้แย้งเมื่อถูกตรวจสอบ

ภาษีการรับมรดกจัดเก็บจากส่วนที่เกินหนึ่งร้อยล้านบาทต่อผู้รับหนึ่งราย ในอัตราร้อยละห้าสำหรับบุพการีหรือผู้สืบสันดาน และร้อยละสิบสำหรับผู้รับรายอื่น คู่สมรสได้รับยกเว้น ส่วนภาษีการรับให้มีเพดานยกเว้นตามความสัมพันธ์และวัตถุประสงค์ การวางแผนควรทำควบคู่กับพินัยกรรมที่ครอบคลุมทรัพย์สินในไทยโดยเฉพาะ

ควรขอเมื่อเริ่มมีเงินได้ที่ต้องยื่นแบบในไทย เพราะระบบยื่นออนไลน์ต้องใช้เลขนี้ ชาวต่างชาติยื่นคำร้องที่สำนักงานสรรพากรพื้นที่พร้อมหนังสือเดินทาง วีซ่า และหลักฐานที่อยู่ เช่น สัญญาเช่าหรือแบบแจ้งที่พัก การมีเลขผู้เสียภาษีไม่ได้ทำให้เกิดภาระภาษีขึ้นเอง แต่ทำให้ยื่นและขอคืนได้อย่างถูกต้อง

ตอบหนังสือเรียกภายในกำหนด นำเอกสารหลักฐานที่เกี่ยวข้องไปครบ และชี้แจงตามข้อเท็จจริงโดยไม่ประมาณการลอย ๆ หากไม่เห็นด้วยกับการประเมิน มีสิทธิอุทธรณ์ต่อคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ภายในสามสิบวันนับแต่วันได้รับหนังสือแจ้งการประเมิน การมีผู้แทนที่เข้าใจภาษาและกระบวนการช่วยลดความเข้าใจคลาดเคลื่อนได้มาก

เราให้บริการตั้งแต่ประเมินสถานะถิ่นที่อยู่ทางภาษีจากบันทึกวันพำนัก จัดชั้นเงินได้และแยกเงินก่อนปี 2567 ขอเลขประจำตัวผู้เสียภาษี เตรียมเอกสารใช้สิทธิอนุสัญญาภาษีซ้อน จนถึงยื่นแบบและติดตามการคืนภาษี ทีมที่ปรึกษาประสบการณ์กว่าสิบห้าปีจะอธิบายทางเลือกก่อนตัดสินใจ ไม่ใช่แค่กรอกแบบให้ และประสานผู้สอบบัญชีรับอนุญาตเมื่อเรื่องต้องการความเห็นเชิงวิชาชีพ

โดยทั่วไปต้องมีคำร้องตามแบบของกรมสรรพากร สำเนาหนังสือเดินทางพร้อมหน้าตราประทับเข้าออกที่แสดงว่าอยู่ในไทยตั้งแต่ 180 วันในปีภาษีนั้น แบบแสดงรายการภาษีเงินได้ที่ยื่นแล้วพร้อมใบเสร็จ และเอกสารแสดงแหล่งเงินได้ที่จะใช้สิทธิตามอนุสัญญา หากยื่นแทนต้องมีหนังสือมอบอำนาจติดอากรแสตมป์ เอกสารต่างประเทศต้องมีคำแปลรับรอง เราจัดชุดเอกสารและติดตามผลให้ได้ทั้งกระบวนการ

ใช้แสดงต่อหน่วยงานภาษีต่างประเทศว่าได้เสียภาษีในไทยแล้ว เพื่อขอเครดิตภาษีหรือขอคืนภาษีในประเทศนั้น ยื่นคำร้องที่สำนักงานสรรพากรพื้นที่ที่รับแบบของผู้เสียภาษี แนบหลักฐานการนำส่งภาษี หนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่ายจากผู้จ่ายเงิน และเอกสารสัญญาที่เกี่ยวข้อง ถ้าปลายทางต้องการเอกสารภาษาอังกฤษหรือให้รับรองนิติกรณ์ ต้องเผื่อเวลาแปลและรับรองเพิ่ม

หากอยู่ในไทยรวมกันตั้งแต่ 180 วันในปีภาษีจะเป็นผู้มีถิ่นที่อยู่ทางภาษี และเงินได้จากการทำงานที่ทำในประเทศไทยถือเป็นเงินได้ที่มีแหล่งในไทยตามมาตรา 41 ต้องยื่นแบบแม้ผู้จ่ายอยู่ต่างประเทศ กรณีถูกหักภาษีที่ต้นทางแล้วให้ตรวจอนุสัญญาภาษีซ้อนเพื่อขอเครดิตหรือยกเว้น และควรเก็บหลักฐานสัญญาจ้าง สลิปโอนเงิน และวันเข้าออกประเทศให้ครบ

กลุ่มผู้เชี่ยวชาญที่ทำงานกับกิจการเป้าหมายได้อัตราภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาแบบคงที่ตามพระราชกฤษฎีกาที่เกี่ยวข้อง และบางกลุ่มได้รับยกเว้นภาษีสำหรับเงินได้จากต่างประเทศตามเงื่อนไขที่กำหนด สิ่งที่ต้องระวังคือสิทธิผูกกับคุณสมบัติที่ยื่นไว้ หากเปลี่ยนนายจ้างหรือลักษณะงานต้องแจ้งและอาจเสียสิทธิ ควรตรวจสอบทุกปีก่อนยื่นแบบ

แนวทางตามคำสั่งกรมสรรพากร ป.162/2566 ระบุว่าเงินได้พึงประเมินที่เกิดขึ้นก่อนวันที่ 1 มกราคม 2567 ไม่อยู่ในบังคับของแนวปฏิบัติใหม่เรื่องการนำเงินได้จากต่างประเทศเข้ามา สิ่งสำคัญคือต้องพิสูจน์ช่วงเวลาที่เงินได้เกิดขึ้นได้ ด้วยงบบัญชีย้อนหลัง หลักฐานการขายทรัพย์สิน หรือหนังสือรับรองจากสถาบันการเงิน ควรจัดทำแฟ้มหลักฐานไว้ล่วงหน้า

ไทยเข้าร่วมมาตรฐานการรายงานร่วม ทำให้ข้อมูลบัญชีการเงินของผู้มีถิ่นที่อยู่ทางภาษีถูกแลกเปลี่ยนระหว่างประเทศภาคี ผลคือความไม่สอดคล้องระหว่างข้อมูลที่ยื่นกับข้อมูลที่หน่วยงานได้รับอาจนำไปสู่หนังสือสอบถาม แนวปฏิบัติที่ปลอดภัยคือยื่นให้ตรงกับความจริง ระบุแหล่งเงินได้ให้ชัด และเก็บเอกสารสนับสนุนไว้ไม่น้อยกว่าอายุความประเมิน

ผู้ขายมีภาระภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่ายที่คำนวณ ณ สำนักงานที่ดินตามราคาประเมิน ค่าธรรมเนียมการโอน และอากรแสตมป์หรือภาษีธุรกิจเฉพาะขึ้นกับระยะเวลาถือครอง เมื่อโอนเงินออกต้องมีหลักฐานที่มาของเงิน เช่น สัญญาซื้อขาย ใบเสร็จภาษี และแบบ ธ.ต.3 หรือเอกสารที่ธนาคารกำหนด เอกสารต่างประเทศประกอบคำร้องต้องมีคำแปลรับรอง

ยื่นแบบเพิ่มเติมได้ที่สำนักงานสรรพากรพื้นที่หรือผ่านระบบยื่นแบบออนไลน์ กรณียื่นล่าช้าจะมีเงินเพิ่มตามอัตราที่ประมวลรัษฎากรกำหนดต่อเดือนของภาษีที่ต้องชำระ และอาจมีค่าปรับอาญาตามกรณี หากยื่นด้วยความสมัครใจก่อนถูกตรวจสอบ มักลดความรุนแรงของบทลงโทษได้ ควรให้ผู้ทำบัญชีตรวจตัวเลขก่อนยื่นซ้ำ

ต้องพิจารณามาตรา 70 ประกอบอนุสัญญาภาษีซ้อน หากเป็นค่าสิทธิหรือค่าบริการที่เข้าลักษณะเงินได้ตามมาตรา 40(2) ถึง 40(8) ผู้จ่ายในไทยมีหน้าที่หักภาษีและนำส่งด้วยแบบ ภ.ง.ด.54 พร้อมนำส่งภาษีมูลค่าเพิ่มด้วยแบบ ภ.พ.36 เมื่อเข้าเงื่อนไข การจะใช้อัตราลดตามอนุสัญญาต้องมีหนังสือรับรองถิ่นที่อยู่ของคู่สัญญาแนบไว้เป็นหลักฐาน

ต้องดูจำนวนวันที่อยู่ในไทยและแหล่งเงินได้ หากอยู่ในไทยไม่ถึง 180 วันในปีภาษีและเงินได้เกิดจากงานที่ทำในต่างประเทศ โดยหลักไม่ต้องเสียภาษีไทยจากเงินได้นั้น แต่หากมีเงินได้ในไทย เช่น ค่าเช่า เงินปันผล หรือดอกเบี้ย ยังต้องยื่นตามส่วนนั้น ควรเก็บหลักฐานวันเข้าออกและใบภาษีจากต่างประเทศไว้ทุกปี

พระราชบัญญัติภาษีการรับมรดก พ.ศ. 2558 เก็บภาษีจากผู้รับมรดกส่วนที่เกินหนึ่งร้อยล้านบาทต่อผู้ให้แต่ละราย ในอัตราที่ต่างกันระหว่างบุพการี ผู้สืบสันดาน และบุคคลอื่น ส่วนการรับให้ระหว่างมีชีวิตอยู่ใช้เกณฑ์เงินได้ตามประมวลรัษฎากรพร้อมวงเงินยกเว้นเฉพาะกรณี ทรัพย์สินในต่างประเทศต้องดูสถานะถิ่นที่อยู่และสัญชาติของผู้รับประกอบด้วย

ทีมที่ปรึกษาของเราซึ่งทำงานเอกสารข้ามประเทศมากว่า 15 ปีรับดูแลตั้งแต่วิเคราะห์สถานะถิ่นที่อยู่ทางภาษี จัดทำแฟ้มหลักฐานแหล่งเงินได้ ขอ R.O.21 และ R.O.22 แปลและรับรองเอกสารพร้อมนิติกรณ์ ยื่นแบบและติดตามผลกับสำนักงานสรรพากรพื้นที่ รวมถึงประสานผู้สอบบัญชีเมื่อเคสต้องมีความเห็นทางบัญชี ติดต่อทีมงานเพื่อประเมินเคสก่อนเริ่มงานได้ทันที