ประกันภัยและประกันสุขภาพสำหรับชาวต่างชาติในไทย: วีซ่า เคลม รถ เดินทาง ประกันสังคม และการร้องเรียน

ต้องยึดตามประกาศฉบับที่ใช้บังคับในวันยื่น เพราะตัวเลขมีการปรับหลายครั้ง เดิมกำหนดความคุ้มครองผู้ป่วยนอกไม่น้อยกว่า 40,000 บาท และผู้ป่วยในไม่น้อยกว่า 400,000 บาท ต่อมามีประกาศปรับเป็นวงเงินคุ้มครองรวมไม่น้อยกว่า 100,000 ดอลลาร์สหรัฐ ก่อนยื่นจึงควรตรวจข้อกำหนดล่าสุดจากเว็บไซต์สถานเอกอัครราชทูตหรือสถานกงสุลใหญ่ที่รับคำร้อง และจากสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง immigration.go.th เพราะเจ้าหน้าที่จะดูตัวเลขในกรมธรรม์เทียบกับประกาศ ณ วันยื่นเท่านั้น

เป็นระบบกลางของสมาคมประกันวินาศภัยไทยที่รวบรวมกรมธรรม์สำหรับผู้ยื่นวีซ่าพำนักระยะยาว เมื่อบริษัทประกันในประเทศไทยออกกรมธรรม์และบันทึกเข้าระบบ เจ้าหน้าที่สามารถตรวจสอบสถานะกรมธรรม์ทางออนไลน์ได้ ทำให้ลดปัญหาเอกสารปลอมหรือกรมธรรม์ที่ยกเลิกไปแล้ว หากซื้อประกันต่างประเทศจะไม่มีข้อมูลในระบบนี้ ต้องใช้แบบฟอร์มรับรองจากบริษัทประกันตามที่ประกาศกำหนดแทน

ไม่จำเป็น หลักเกณฑ์ที่ BOI เผยแพร่ทาง ltr.boi.go.th เปิดทางเลือกให้แสดงกรมธรรม์ประกันสุขภาพที่มีความคุ้มครองไม่น้อยกว่า 50,000 ดอลลาร์สหรัฐ ครอบคลุมระยะเวลาพำนักในไทย หรือแสดงสิทธิประกันสังคมที่รักษาพยาบาลในไทยได้ หรือแสดงเงินฝากตามจำนวนที่หลักเกณฑ์กำหนด กรมธรรม์ต่างประเทศใช้ได้ถ้าระบุชัดว่าคุ้มครองการรักษาในประเทศไทยและมีคำแปลภาษาอังกฤษหรือไทย

สำหรับผู้ที่เข้ามาด้วยการตรวจลงตราประเภทที่ผูกเงื่อนไขประกันสุขภาพไว้ เจ้าหน้าที่จะขอหลักฐานความคุ้มครองที่ยังมีผลตลอดช่วงที่ขออนุญาตอยู่ต่อ กรมธรรม์ที่หมดอายุก่อนวันสิ้นสุดการอนุญาตมักถูกตีกลับ จึงควรต่ออายุกรมธรรม์ให้คลุมเกินวันสิ้นสุดที่ขอ และนำหน้าตารางกรมธรรม์ที่ระบุวงเงิน ระยะเวลา และชื่อผู้เอาประกันตรงกับหนังสือเดินทางไปแสดง

ได้ ป.พ.พ. มาตรา 865 กำหนดว่าถ้าผู้เอาประกันภัยรู้ข้อความจริงซึ่งอาจจูงใจให้บริษัทเรียกเบี้ยสูงขึ้นหรือบอกปัดไม่รับประกัน แล้วปกปิดหรือแถลงเท็จ สัญญาประกันภัยตกเป็นโมฆียะ บริษัทมีสิทธิบอกล้างได้ภายในหนึ่งเดือนนับแต่ทราบมูลอันจะบอกล้างได้ และภายในห้าปีนับแต่วันทำสัญญา การกรอกใบคำขอด้วยตนเองอย่างตรงไปตรงมาจึงสำคัญกว่าการปล่อยให้ตัวแทนกรอกแทน

ป.พ.พ. มาตรา 882 วางหลักว่าการเรียกให้ใช้ค่าสินไหมทดแทนมีอายุความสองปีนับแต่วันวินาศภัย ส่วนการเรียกเบี้ยประกันภัยมีอายุความสองปีนับแต่วันที่ถึงกำหนดชำระ หากเจรจากับบริษัทยืดเยื้อจนใกล้ครบสองปี ควรปรึกษาทนายความเรื่องการฟ้องหรือการดำเนินการที่ทำให้อายุความสะดุดหยุดลง อย่ารอผลการพิจารณาภายในของบริษัทเพียงอย่างเดียว

กรมธรรม์สุขภาพมาตรฐานมักไม่คุ้มครองโรคที่เป็นมาก่อนวันเริ่มคุ้มครอง และกำหนดระยะเวลารอคอยสำหรับโรคบางกลุ่ม เช่น ต้อกระจก นิ่ว เนื้องอก ซึ่งระบุไว้ในหมวดข้อยกเว้นของกรมธรรม์ เงื่อนไขเหล่านี้เป็นข้อสัญญาที่บังคับได้ตราบที่ระบุชัดในกรมธรรม์ที่ได้รับความเห็นชอบจากนายทะเบียน จึงต้องอ่านตารางกรมธรรม์และเอกสารแนบท้ายก่อนตัดสินใจ ไม่ใช่ดูเพียงแผ่นพับการตลาด

ให้ดูข้อกำหนดในกรมธรรม์เอง โดยทั่วไปกรมธรรม์ที่ออกในประเทศไทยจะระบุว่าฉบับภาษาไทยเป็นฉบับที่ใช้บังคับ เพราะแบบและข้อความกรมธรรม์ต้องได้รับความเห็นชอบจากนายทะเบียนตาม พ.ร.บ.ประกันชีวิต พ.ศ. 2535 และ พ.ร.บ.ประกันวินาศภัย พ.ศ. 2535 หากมีข้อสงสัยควรขอทั้งสองฉบับและให้ทนายความอ่านเทียบก่อนลงนาม โดยเฉพาะหมวดข้อยกเว้นและนิยามคำว่าอุบัติเหตุกับความจำเป็นทางการแพทย์

โดยทั่วไปต้องใช้แบบฟอร์มเรียกร้องค่าสินไหมของบริษัท ใบรับรองแพทย์ที่ระบุการวินิจฉัยและการรักษา ใบเสร็จรับเงินตัวจริงพร้อมใบสรุปค่ารักษา สำเนาหนังสือเดินทางและหน้าตราประทับเข้าเมือง และเวชระเบียนย่อเมื่อบริษัทร้องขอ เอกสารภาษาไทยมักต้องแปลเป็นภาษาอังกฤษ และหลายบริษัทขอให้รับรองคำแปลหรือรับรองสำเนาถูกต้องโดยทนายความผู้ทำคำรับรองลายมือชื่อและเอกสาร

ขึ้นกับผู้รับปลายทาง หากใช้ยื่นต่อหน่วยงานราชการหรือศาลต่างประเทศ มักต้องแปลแล้วยื่นรับรองที่กองสัญชาติและนิติกรณ์ กรมการกงสุล จากนั้นให้สถานทูตของประเทศปลายทางรับรองต่อ แต่หากใช้เคลมกับบริษัทประกันเอกชนอย่างเดียว หลายบริษัทรับเพียงคำแปลที่รับรองโดยผู้แปลหรือทนายความ จึงควรขอข้อกำหนดเป็นลายลักษณ์อักษรจากบริษัทก่อนเสียเวลาเดินเรื่องนิติกรณ์

ได้ โดยทำหนังสือมอบอำนาจระบุขอบเขตให้ชัด เช่น ขอเวชระเบียน ยื่นเอกสารเคลม รับเช็คหรือรับโอนเงินค่าสินไหม พร้อมแนบสำเนาบัตรประชาชนหรือหนังสือเดินทางของผู้มอบและผู้รับมอบอำนาจที่รับรองสำเนาถูกต้อง โรงพยาบาลส่วนใหญ่ขอหนังสือยินยอมให้เปิดเผยข้อมูลผู้ป่วยแยกอีกฉบับ เพราะเวชระเบียนเป็นข้อมูลส่วนบุคคลที่อ่อนไหวตามกฎหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล

ชุดเอกสารหลักคือใบมรณบัตรที่ออกโดยสำนักทะเบียนอำเภอหรือเขต หนังสือรับรองการตายจากโรงพยาบาล กรมธรรม์ต้นฉบับ หลักฐานความสัมพันธ์ของผู้รับประโยชน์ และคำสั่งศาลตั้งผู้จัดการมรดกในกรณีที่ไม่ได้ระบุผู้รับประโยชน์ไว้ เอกสารราชการไทยที่นำไปใช้ต่างประเทศต้องแปลและผ่านนิติกรณ์กรมการกงสุลแล้วให้สถานทูตปลายทางรับรอง

พ.ร.บ.คุ้มครองผู้ประสบภัยจากรถ พ.ศ. 2535 บังคับให้เจ้าของรถทุกคันต้องจัดให้มีประกันภัย โดยผู้ประสบภัยได้รับค่าเสียหายเบื้องต้นตามกฎกระทรวงที่ใช้บังคับโดยไม่ต้องรอพิสูจน์ถูกผิด และได้ค่าสินไหมส่วนที่เหลือเมื่อพิสูจน์ความรับผิดแล้ว วงเงินตามกฎกระทรวงมีการปรับปรุงเป็นระยะ จึงควรตรวจตัวเลขล่าสุดจากสำนักงาน คปภ. ที่ oic.or.th ก่อนอ้างอิง ความคุ้มครองนี้เน้นความเสียหายต่อชีวิตและร่างกาย ไม่รวมค่าซ่อมรถ

ชั้น 1 คุ้มครองความเสียหายต่อรถของผู้เอาประกันแม้ไม่มีคู่กรณี รวมถึงรถหายและไฟไหม้ตามเงื่อนไข ชั้น 2+ คุ้มครองรถของผู้เอาประกันเฉพาะกรณีชนกับยานพาหนะทางบกที่มีคู่กรณี และมักรวมรถหายไฟไหม้ ส่วนชั้น 3+ คุ้มครองรถของผู้เอาประกันเมื่อชนกับยานพาหนะทางบกเช่นกันแต่ไม่รวมรถหายไฟไหม้ ทุกชั้นคุ้มครองความรับผิดต่อบุคคลภายนอกตามวงเงินในตารางกรมธรรม์

คุ้มครองหากขณะขับขี่มีใบอนุญาตขับรถที่ใช้ได้ตามกฎหมายไทย เช่น ใบขับขี่ไทย หรือใบอนุญาตขับรถระหว่างประเทศที่ออกตามอนุสัญญาที่ประเทศไทยเป็นภาคีและยังไม่หมดอายุ พร้อมใบขับขี่ต้นทาง กรมธรรม์มาตรฐานมีข้อยกเว้นกรณีขับขี่โดยไม่มีใบอนุญาตหรือถูกเพิกถอน และกรณีเมาสุราเกินกว่าที่กฎหมายกำหนด ซึ่งบริษัทอาจไล่เบี้ยคืนจากผู้ขับขี่ได้

ควรมีบันทึกประจำวันของพนักงานสอบสวนที่ระบุคู่กรณีและพฤติการณ์ ใบเคลมจากเจ้าหน้าที่สำรวจภัยของบริษัท ภาพถ่ายที่เกิดเหตุและความเสียหาย ใบเสร็จค่ารักษาพยาบาลพร้อมใบรับรองแพทย์ และสำเนาใบขับขี่กับทะเบียนรถ หากคู่กรณีเป็นชาวต่างชาติหรือมีการเจรจาชดใช้ ควรทำบันทึกข้อตกลงเป็นลายลักษณ์อักษรสองภาษาเพื่อป้องกันข้อโต้แย้งภายหลัง

สถานทูตกลุ่มเชงเกนกำหนดให้มีประกันสุขภาพการเดินทางที่คุ้มครองค่ารักษาพยาบาลฉุกเฉิน ค่ารักษาในโรงพยาบาล และค่าส่งกลับประเทศหรือค่าส่งศพ ด้วยทุนคุ้มครองไม่น้อยกว่า 30,000 ยูโร และต้องคุ้มครองในดินแดนของรัฐภาคีเชงเกนทุกประเทศตลอดระยะเวลาที่ขอพำนัก กรมธรรม์ควรระบุชื่อผู้เดินทางตรงกับหนังสือเดินทางและช่วงวันที่คลุมทั้งขาไปและขากลับ

ต้องแจ้งบริษัทเพื่อออกใบสลักหลังแก้ไขวันที่ เพราะหากช่วงคุ้มครองไม่ครอบคลุมวันเดินทางจริง สถานทูตอาจถือว่าเอกสารไม่ครบ และหากเกิดเหตุนอกช่วงคุ้มครองบริษัทมีสิทธิปฏิเสธการจ่าย ควรเผื่อวันคุ้มครองก่อนออกเดินทางและหลังกลับอย่างน้อยหนึ่งวันเพื่อรองรับเที่ยวบินล่าช้าหรือการเปลี่ยนเครื่อง

ซื้อได้ แต่หลายแผนจำกัดอายุผู้เอาประกันและไม่คุ้มครองการรักษาที่สืบเนื่องจากโรคที่เป็นมาก่อน ควรอ่านข้อยกเว้นและเลือกแผนที่มีการซื้อความคุ้มครองเพิ่มสำหรับภาวะเรื้อรังหากมี และควรพกรายการยาและใบรับรองแพทย์ภาษาอังกฤษติดตัว เพราะเมื่อเกิดเหตุในต่างประเทศ ศูนย์ช่วยเหลือของบริษัทจะขอข้อมูลทางการแพทย์เพื่ออนุมัติการรักษาแบบไม่ต้องสำรองจ่าย

ต้องมีหลักฐานจากสายการบิน เช่น หนังสือรับรองความล่าช้า หรือรายงานทรัพย์สินเสียหายหรือสูญหายที่ออก ณ สนามบิน พร้อมบัตรโดยสาร แท็กกระเป๋า และใบเสร็จค่าใช้จ่ายจำเป็นที่เกิดขึ้นระหว่างรอ กรมธรรม์กำหนดชั่วโมงล่าช้าขั้นต่ำและเพดานชดเชยไว้ในตาราง จึงควรเก็บใบเสร็จทุกใบและยื่นภายในกำหนดเวลาแจ้งเหตุที่ระบุในเงื่อนไข

ลูกจ้างต่างชาติที่ทำงานถูกต้องตามกฎหมายกับนายจ้างที่อยู่ในข่ายบังคับ ต้องขึ้นทะเบียนเป็นผู้ประกันตนตามมาตรา 33 เช่นเดียวกับลูกจ้างไทย โดยนายจ้างมีหน้าที่แจ้งขึ้นทะเบียนภายในกำหนดและนำส่งเงินสมทบ ผู้ประกันตนจะได้รับสิทธิประโยชน์ตามที่กฎหมายกำหนด เช่น กรณีเจ็บป่วย คลอดบุตร ทุพพลภาพ ตาย สงเคราะห์บุตร ชราภาพ และว่างงาน รายละเอียดตรวจได้ที่ sso.go.th

สามารถสมัครเป็นผู้ประกันตนโดยสมัครใจตามมาตรา 39 ได้ หากเคยเป็นผู้ประกันตนมาตรา 33 และส่งเงินสมทบครบตามเงื่อนไข โดยต้องยื่นสมัครภายในกำหนดเวลานับแต่วันสิ้นสุดความเป็นผู้ประกันตน และต้องส่งเงินสมทบต่อเนื่อง หากขาดส่งตามเกณฑ์ที่กำหนดสิทธิจะสิ้นสุด รายละเอียดและแบบฟอร์มยื่นได้ที่สำนักงานประกันสังคมพื้นที่หรือ sso.go.th

ใช้ทดแทนไม่ได้ทั้งหมด สิทธิประกันสังคมผูกกับโรงพยาบาลตามบัตรรับรองสิทธิที่เลือกไว้ และมีเงื่อนไขการส่งตัว ขณะที่ประกันเอกชนให้เลือกโรงพยาบาลได้กว้างกว่าและมีห้องพักตามแผน หลายคนจึงใช้ทั้งสองระบบควบคู่กัน อนึ่ง หลักเกณฑ์วีซ่าบางประเภทระบุว่าสิทธิประกันสังคมที่รักษาพยาบาลในไทยใช้แสดงแทนกรมธรรม์ได้ จึงต้องอ่านหลักเกณฑ์ของวีซ่านั้นเป็นรายกรณี

สำนักงานประกันสังคมเปิดให้ผู้ประกันตนเลือกหรือเปลี่ยนสถานพยาบาลได้ในช่วงเวลาที่ประกาศกำหนดของแต่ละปี หรือเมื่อมีเหตุจำเป็น เช่น ย้ายที่พักหรือย้ายสถานที่ทำงาน โดยยื่นแบบเลือกสถานพยาบาลผ่านสำนักงานประกันสังคมพื้นที่หรือช่องทางออนไลน์ของ sso.go.th กรณีเจ็บป่วยฉุกเฉินสามารถเข้ารักษาสถานพยาบาลใกล้เคียงได้ตามหลักเกณฑ์ที่กำหนด

ธนาคารผู้ให้สินเชื่อมักกำหนดเป็นเงื่อนไขในสัญญาว่าผู้กู้ต้องเอาประกันอัคคีภัยทรัพย์ที่จำนองตลอดอายุสินเชื่อ และระบุให้ธนาคารเป็นผู้รับประโยชน์ตามส่วนได้เสีย เพื่อคุ้มครองหลักประกัน ผู้กู้มีสิทธิเลือกบริษัทประกันที่ได้รับใบอนุญาตจากนายทะเบียนเอง ไม่จำเป็นต้องซื้อจากบริษัทที่ธนาคารเสนอเท่านั้น ตราบที่ความคุ้มครองเป็นไปตามเงื่อนไขสินเชื่อ

โดยทั่วไปไม่ กรมธรรม์ของนิติบุคคลอาคารชุดมุ่งคุ้มครองทรัพย์ส่วนกลางและโครงสร้างอาคารตามที่ระบุในกรมธรรม์ ส่วนทรัพย์สินภายในห้องชุด เฟอร์นิเจอร์ การตกแต่งเพิ่มเติม และความรับผิดจากน้ำรั่วไปยังห้องอื่น เจ้าของห้องต้องทำประกันของตนเอง ควรขอสำเนาตารางกรมธรรม์ส่วนกลางจากผู้จัดการนิติบุคคลเพื่อดูช่องว่างความคุ้มครองก่อนเลือกแผนของห้องตนเอง

ควรมี เพราะเจ้าของทรัพย์อาจต้องรับผิดในความเสียหายที่เกิดจากความชำรุดบกพร่องของอาคารหรืออุปกรณ์ตามหลักละเมิดใน ป.พ.พ. ประกันความรับผิดต่อบุคคลภายนอกจะรองรับค่าสินไหมและค่าต่อสู้คดีตามวงเงินที่ระบุ ควรกำหนดในสัญญาเช่าให้ชัดว่าใครรับผิดชอบการซ่อมบำรุงส่วนใด และให้ผู้เช่าทำประกันทรัพย์สินของตนเองแยกต่างหาก

ได้ กรมธรรม์ประกันชีวิตให้ระบุผู้รับประโยชน์ได้โดยไม่จำกัดสัญชาติ แต่ควรเขียนชื่อให้ตรงกับหนังสือเดินทาง ระบุความสัมพันธ์และวันเกิด เพื่อลดปัญหาการพิสูจน์ตัวบุคคลตอนเคลม หากผู้รับประโยชน์อยู่ต่างประเทศ เอกสารยืนยันตัวตนและหนังสือมอบอำนาจที่ทำในต่างประเทศต้องผ่านการรับรองโดยโนตารีปับลิกและสถานเอกอัครราชทูตไทยหรือกระบวนการรับรองที่ปลายทางกำหนด

ขอหนังสือปฏิเสธที่ระบุเหตุผลและข้ออ้างอิงในกรมธรรม์เป็นลายลักษณ์อักษร แล้วนำไปเทียบกับเงื่อนไขและข้อยกเว้นในตารางกรมธรรม์ จากนั้นยื่นอุทธรณ์ภายในบริษัทพร้อมเอกสารเพิ่มเติม เช่น ความเห็นแพทย์ผู้รักษา ถ้ายังไม่ได้ข้อยุติจึงร้องเรียนต่อสำนักงาน คปภ. ควรเก็บสำเนาการติดต่อทุกครั้งพร้อมวันที่ เพราะเป็นพยานหลักฐานสำคัญและช่วยคุมกรอบอายุความสองปีตาม ป.พ.พ. มาตรา 882

ร้องเรียนได้ที่สายด่วน คปภ. 1186 ผ่านช่องทางออนไลน์ของ oic.or.th หรือยื่นเรื่องด้วยตนเองที่สำนักงาน คปภ. ส่วนกลางและสำนักงาน คปภ. ภาคหรือจังหวัด โดยไม่มีค่าธรรมเนียมสำหรับผู้ร้องเรียน ควรแนบสำเนากรมธรรม์ หนังสือปฏิเสธของบริษัท เอกสารทางการแพทย์หรือหลักฐานความเสียหาย และไทม์ไลน์การติดต่อ เจ้าหน้าที่จะเรียกคู่กรณีมาชี้แจงและไกล่เกลี่ยตามระเบียบที่กำหนด

เหมาะกับข้อพิพาทที่ข้อเท็จจริงชัดแต่ตีความเงื่อนไขกรมธรรม์ต่างกัน และคู่กรณีต้องการกระบวนการที่เร็วและเสียค่าใช้จ่ายน้อยกว่าการฟ้องศาล ผู้เอาประกันภัยเป็นฝ่ายเลือกใช้สิทธิเสนอข้อพิพาทตามระเบียบสำนักงาน คปภ. ว่าด้วยอนุญาโตตุลาการ คำชี้ขาดมีผลผูกพันตามกฎหมายว่าด้วยอนุญาโตตุลาการ จึงควรปรึกษาทนายความก่อนเลือกช่องทางนี้แทนการฟ้องคดี

กระบวนพิจารณาใช้ภาษาไทย เอกสารภาษาต่างประเทศต้องมีคำแปลรับรอง และหากคู่ความไม่เข้าใจภาษาไทยศาลจะจัดให้มีล่าม พยานหลักฐานสำคัญคือกรมธรรม์และเอกสารแนบท้าย ใบคำขอเอาประกัน หนังสือปฏิเสธ เวชระเบียน และหลักฐานการชำระเบี้ย คดีผู้บริโภคด้านประกันภัยหลายกรณีเข้าลักษณะคดีผู้บริโภคซึ่งมีวิธีพิจารณาที่ผ่อนคลายภาระของผู้บริโภคกว่าคดีแพ่งทั่วไป

ไม่จำเป็นทุกกรณี แต่สำหรับวีซ่าที่กำหนดให้ใช้กรมธรรม์ที่ตรวจสอบได้ในระบบ longstay.tgia.org เจ้าหน้าที่มักต้องการกรมธรรม์จากบริษัทที่เข้าร่วมระบบ ส่วนกรมธรรม์ต่างประเทศบางกรณีรับได้หากมีหนังสือรับรองความคุ้มครองภาษาอังกฤษที่ระบุวงเงินและช่วงเวลาชัดเจนตามประกาศที่ใช้บังคับ จึงควรยืนยันกับสถานทูตหรือสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองที่จะยื่นก่อนซื้อ

หากกรมธรรม์ไม่ใช่ภาษาอังกฤษ ต้องแปลเป็นภาษาไทยหรืออังกฤษและรับรองคำแปลตามที่หน่วยงานผู้รับคำร้องกำหนด บางแห่งขอเพียงหนังสือรับรอง (Confirmation of Benefits) จากบริษัทประกันบนหัวจดหมายพร้อมลายมือชื่อผู้มีอำนาจ ส่วนกรณีที่ต้องใช้ในกระบวนการทางการอื่น เช่น ยื่นศาลหรือหน่วยงานราชการ อาจต้องรับรองลายมือชื่อและขอ Apostille ที่ประเทศต้นทาง

ต้องครอบคลุมช่วงเวลาที่ขออนุญาตอยู่ต่อทั้งช่วง เจ้าหน้าที่จะเทียบวันเริ่มและวันสิ้นสุดความคุ้มครองกับวันอนุญาตให้อยู่ต่อ หากกรมธรรม์สิ้นสุดก่อนวันครบกำหนดอนุญาต คำร้องมักถูกให้แก้ไขหรือซื้อเพิ่ม จึงควรให้ความคุ้มครองยาวกว่ากำหนดอนุญาตเล็กน้อยเพื่อความปลอดภัย

กรมธรรม์สุขภาพส่วนใหญ่ไม่คุ้มครองโรคที่เป็นมาก่อนวันเริ่มคุ้มครอง หรือคุ้มครองหลังพ้นระยะเวลาที่กำหนดไว้ในเงื่อนไข การไม่แถลงข้อความจริงเกี่ยวกับสุขภาพในใบคำขออาจทำให้บริษัทบอกล้างสัญญาได้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ควรแถลงตามความจริงและเก็บสำเนาใบคำขอไว้

โดยทั่วไปต้องใช้ใบเสร็จรับเงินตัวจริงที่ระบุรายการค่าใช้จ่าย ใบสรุปการรักษา (Medical Report/Discharge Summary) ที่ลงนามโดยแพทย์พร้อมเลขใบอนุญาตประกอบวิชาชีพ และสำเนาหนังสือเดินทางกับหน้าตราประทับเข้าเมือง หากบริษัทต่างประเทศขอเอกสารรับรอง อาจต้องแปลเป็นภาษาอังกฤษและรับรองคำแปลที่กรมการกงสุล

หลักเกณฑ์ของสหภาพยุโรปกำหนดให้ประกันการเดินทางครอบคลุมค่ารักษาพยาบาลฉุกเฉินและการเคลื่อนย้ายผู้ป่วยกลับประเทศไม่น้อยกว่า 30,000 ยูโร และต้องคุ้มครองทุกประเทศในเขตเชงเก้นตลอดระยะเวลาพำนัก ตรวจข้อกำหนดของสถานทูตที่รับคำร้องเป็นรายกรณี เพราะบางแห่งกำหนดรูปแบบหนังสือรับรองเพิ่มเติม

สำหรับวีซ่าที่ต้องแนบกรมธรรม์เป็นเอกสารประกอบ ต้องมีกรมธรรม์ก่อนวันยื่น หลายบริษัทออกกรมธรรม์ที่มีเงื่อนไขคืนเบี้ยหรือเลื่อนวันเริ่มคุ้มครองได้หากวีซ่าไม่ผ่าน ควรตรวจเงื่อนไขข้อนี้ในกรมธรรม์ก่อนชำระเบี้ย

ใช้ได้ในหลายกรณีหากมีหนังสือรับรองจากบริษัทประกันหรือนายจ้างที่ระบุชื่อผู้เอาประกัน วงเงินคุ้มครอง และช่วงเวลาชัดเจน แต่ประเภทวีซ่าที่มีประกาศกำหนดวงเงินขั้นต่ำเฉพาะ เช่น กลุ่มวีซ่าพำนักระยะยาวบางประเภท ต้องเทียบวงเงินกับประกาศให้ตรงก่อน มิฉะนั้นอาจต้องซื้อกรมธรรม์เสริม

ประกันภาคบังคับตามพระราชบัญญัติคุ้มครองผู้ประสบภัยจากรถ พ.ศ. 2535 คุ้มครองความเสียหายต่อชีวิตและร่างกายของผู้ประสบภัยตามวงเงินที่กฎหมายกำหนด และต้องมีจึงต่อภาษีรถได้ ส่วนภาคสมัครใจ (ชั้น 1-3) คุ้มครองความเสียหายต่อทรัพย์สินและตัวรถตามที่ตกลงในกรมธรรม์ ทั้งสองส่วนใช้ร่วมกันไม่ใช่แทนกัน

ยื่นเรื่องต่อสำนักงานคณะกรรมการกำกับและส่งเสริมการประกอบธุรกิจประกันภัย (คปภ.) ซึ่งมีสายด่วนและกระบวนการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทด้านประกันภัย พร้อมแนบกรมธรรม์ หนังสือปฏิเสธการจ่าย และหลักฐานทางการแพทย์ หากไกล่เกลี่ยไม่สำเร็จยังสามารถฟ้องเป็นคดีผู้บริโภคต่อศาลได้

ผู้ยื่นต้องแสดงกรมธรรม์ที่คุ้มครองการรักษาในประเทศไทยตามวงเงินที่ประกาศกำหนด ณ วันยื่น ทั้งกรณีผู้ป่วยนอกและผู้ป่วยใน กรมธรรม์ของบริษัทไทยที่เข้าร่วมระบบจะออกหลักฐานผ่านระบบกลางให้ตรวจสอบได้ทันที ส่วนกรมธรรม์ต่างประเทศใช้ได้เมื่อออกหนังสือรับรองตามแบบที่ทางการกำหนด ระบุวงเงินและระยะเวลาคุ้มครองครอบคลุมช่วงที่ขออยู่ต่อ พร้อมคำแปลภาษาอังกฤษหรือภาษาไทย และในหลายด่านตรวจคนเข้าเมืองยังขอให้ผู้เอาประกันลงนามรับรองสำเนาทุกหน้า

เงื่อนไขของวีซ่าผู้พำนักระยะยาวกำหนดวงเงินคุ้มครองเป็นสกุลดอลลาร์สหรัฐและเปิดทางให้ใช้หลักฐานเงินฝากตามจำนวนที่กำหนดแทนกรมธรรม์ได้ ขณะที่การอยู่ต่อประเภท Non-O-A อิงประกาศที่กำหนดวงเงินเป็นเงินบาทและต้องคุ้มครองการรักษาในไทยตลอดช่วงที่ขออยู่ต่อ ผู้ยื่นควรตรวจว่าเอกสารระบุชื่อผู้เอาประกันตรงกับหนังสือเดินทาง ระยะเวลาคุ้มครองคาบเกี่ยวครอบคลุมวันที่ขออนุญาต และมีข้อความยืนยันว่าคุ้มครองการรักษาในประเทศไทย

หลักเกณฑ์ที่สถานทูตกลุ่มเชงเกนใช้ตรงกันคือวงเงินคุ้มครองค่ารักษาพยาบาลฉุกเฉินไม่น้อยกว่าสามหมื่นยูโร ครอบคลุมทุกประเทศในเขตเชงเกน รวมค่าเคลื่อนย้ายผู้ป่วยฉุกเฉินและค่าส่งกลับประเทศรวมถึงกรณีเสียชีวิต และมีระยะเวลาคุ้มครองครอบคลุมทั้งช่วงที่ขอวีซ่าโดยเผื่อวันก่อนและหลังการเดินทาง หนังสือรับรองควรเป็นภาษาอังกฤษ ระบุเลขที่กรมธรรม์ ชื่อผู้เอาประกันตรงหนังสือเดินทาง และข้อความยืนยันวงเงินเป็นสกุลยูโร

ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์กำหนดว่าสัญญาประกันภัยเป็นโมฆียะหากผู้เอาประกันรู้แล้วปกปิดข้อความจริงอันเป็นสาระสำคัญที่จะจูงใจให้ผู้รับประกันเรียกเบี้ยสูงขึ้นหรือบอกปัดไม่ทำสัญญา ผู้รับประกันต้องใช้สิทธิบอกล้างภายในหนึ่งเดือนนับแต่ทราบมูลเหตุ และอย่างช้าไม่เกินห้าปีนับแต่วันทำสัญญา หากพ้นกำหนดหรือพิสูจน์ได้ว่าผู้เอาประกันไม่ทราบข้อเท็จจริงนั้นในวันทำสัญญา การบอกล้างย่อมไม่ชอบ ผู้เอาประกันควรขอเหตุผลเป็นหนังสือและเก็บเวชระเบียนที่แสดงวันวินิจฉัยครั้งแรกไว้

เริ่มจากขอหนังสือปฏิเสธที่ระบุข้อสัญญาและเหตุผลอย่างชัดเจน จากนั้นยื่นเรื่องต่อฝ่ายรับเรื่องร้องเรียนของบริษัท หากไม่ได้ข้อยุติให้ร้องเรียนต่อสำนักงานคณะกรรมการกำกับและส่งเสริมการประกอบธุรกิจประกันภัยผ่านสายด่วน 1186 หรือระบบรับเรื่องออนไลน์ พร้อมสำเนากรมธรรม์ หนังสือปฏิเสธ เอกสารการรักษา และใบเสร็จ กระบวนการมีทั้งชั้นไกล่เกลี่ยและอนุญาโตตุลาการตามระเบียบสำนักงาน ซึ่งเร็วกว่าและเสียค่าใช้จ่ายน้อยกว่าการฟ้องคดี ส่วนอายุความฟ้องเรียกค่าสินไหมทดแทนตามสัญญาประกันภัยโดยทั่วไปคือสองปีนับแต่วันวินาศภัย

ประกันภาคบังคับตามพระราชบัญญัติคุ้มครองผู้ประสบภัยจากรถคุ้มครองเฉพาะความเสียหายต่อชีวิตและร่างกายของผู้ประสบภัย ไม่คุ้มครองตัวรถ ส่วนภาคสมัครใจชั้น 1 คุ้มครองรถของผู้เอาประกันแม้เป็นฝ่ายผิดและรวมกรณีสูญหายไฟไหม้ ชั้น 2+ คุ้มครองรถตนเองเฉพาะกรณีชนกับยานพาหนะทางบกที่มีคู่กรณี ส่วนชั้น 3 คุ้มครองเฉพาะความรับผิดต่อบุคคลภายนอก การเลือกจึงขึ้นกับมูลค่ารถและความเสี่ยงที่รับได้

ลูกจ้างต่างชาติที่ทำงานถูกกฎหมายกับนายจ้างที่อยู่ในระบบต้องขึ้นทะเบียนเป็นผู้ประกันตนตามมาตรา 33 เช่นเดียวกับคนไทย นายจ้างมีหน้าที่ยื่นแบบขึ้นทะเบียนภายในกำหนดและนำส่งเงินสมทบร่วมกับลูกจ้าง สิทธิประโยชน์ครอบคลุมเจ็บป่วย คลอดบุตร ทุพพลภาพ ตาย สงเคราะห์บุตร ว่างงาน และชราภาพ เมื่อออกจากงานสามารถสมัครเป็นผู้ประกันตนตามมาตรา 39 ต่อได้ภายในหกเดือนหากส่งเงินสมทบครบตามเงื่อนไข ส่วนผู้ประกอบอาชีพอิสระสมัครตามมาตรา 40 ได้ตามชุดสิทธิประโยชน์ที่เลือก

ผู้ประกันตนที่สิ้นสภาพและมีเงื่อนไขครบตามที่กฎหมายกำหนดสามารถยื่นขอรับประโยชน์ทดแทนกรณีชราภาพได้ โดยกรอกแบบคำขอรับประโยชน์ทดแทนพร้อมสำเนาหนังสือเดินทาง หลักฐานการสิ้นสุดความเป็นผู้ประกันตน และเลขบัญชีธนาคาร กรณีอยู่ต่างประเทศแล้วมักต้องมอบอำนาจให้ผู้แทนในไทยดำเนินการ ซึ่งหนังสือมอบอำนาจที่ลงนามในต่างประเทศต้องผ่านการรับรองลายมือชื่อและนิติกรณ์ก่อนใช้

โดยทั่วไปต้องมีใบรับรองแพทย์ที่ระบุการวินิจฉัยและวันที่รักษา สรุปเวชระเบียนหรือใบสรุปการรักษา ใบเสร็จรับเงินตัวจริงพร้อมรายการค่าใช้จ่ายแยกหมวด และแบบฟอร์มเคลมของบริษัทที่แพทย์ลงนาม หากผู้รับประกันอยู่ต่างประเทศมักขอคำแปลภาษาอังกฤษที่รับรองความถูกต้อง และบางกรณีขอให้ผ่านนิติกรณ์กรมการกงสุลหรือสถานทูตของประเทศนั้นด้วย ควรถ่ายสำเนาใบเสร็จไว้ทุกฉบับก่อนส่งต้นฉบับ

โรงพยาบาลและบริษัทประกันมักขอหนังสือมอบอำนาจที่ระบุขอบเขตชัดเจนว่าให้ผู้รับมอบอำนาจขอประวัติการรักษา ลงนามแบบฟอร์มเคลม และรับเงินสินไหมแทนได้ พร้อมสำเนาบัตรประชาชนหรือหนังสือเดินทางของทั้งสองฝ่ายที่ลงนามรับรอง หากผู้มอบอำนาจอยู่ต่างประเทศต้องลงนามต่อหน้าโนตารีพับลิกหรือเจ้าหน้าที่กงสุลไทยแล้วผ่านการรับรองตามลำดับก่อนนำมาใช้ กรณีผู้ป่วยไม่มีสติ ให้ใช้เอกสารแสดงความสัมพันธ์และปฏิบัติตามระเบียบของโรงพยาบาลเป็นรายกรณี

ประกันของนิติบุคคลอาคารชุดคุ้มครองทรัพย์ส่วนกลางและโครงสร้างอาคารตามที่ระบุในกรมธรรม์ แต่ไม่ครอบคลุมทรัพย์สินภายในห้องชุด การตกแต่งที่เจ้าของทำเพิ่ม และความรับผิดต่อห้องข้างเคียงในบางกรณี เจ้าของห้องที่กู้ซื้อยังมักถูกกำหนดให้ทำประกันอัคคีภัยโดยระบุสถาบันการเงินเป็นผู้รับประโยชน์ตามสัญญาสินเชื่อ จึงควรอ่านตารางกรมธรรม์ของนิติบุคคลก่อนตัดสินใจว่าจะซื้อความคุ้มครองส่วนเพิ่มเท่าใด

กรมธรรม์อัคคีภัยสำหรับที่อยู่อาศัยมาตรฐานมักรวมภัยธรรมชาติไว้ในวงเงินจำกัดต่อปี ซึ่งครอบคลุมน้ำท่วม ลมพายุ แผ่นดินไหว และลูกเห็บ หากต้องการวงเงินสูงกว่านั้นต้องซื้อความคุ้มครองส่วนขยาย ผู้เอาประกันควรตรวจข้อยกเว้นเรื่องระดับน้ำ พื้นที่เสี่ยง และระยะเวลารอคอยหลังทำสัญญา รวมทั้งเก็บภาพถ่ายทรัพย์สินและเอกสารแสดงมูลค่าไว้ล่วงหน้าเพื่อใช้ประกอบการเรียกร้อง

ธุรกิจที่มีลูกค้าเข้ามาในสถานที่ เช่น ร้านอาหาร คลินิก โรงเรียนสอนพิเศษ และที่พัก มีความเสี่ยงถูกเรียกร้องจากอุบัติเหตุที่เกิดในพื้นที่ ประกันความรับผิดต่อบุคคลภายนอกช่วยรับผิดชอบค่าเสียหายต่อชีวิต ร่างกาย และทรัพย์สินของผู้อื่นตามวงเงินที่ระบุ รวมค่าต่อสู้คดีตามเงื่อนไข การกำหนดวงเงินควรพิจารณาจำนวนผู้ใช้บริการต่อวันและลักษณะความเสี่ยง ส่วนสัญญาเช่าพื้นที่ในศูนย์การค้าหลายแห่งกำหนดให้ผู้เช่าต้องมีกรมธรรม์นี้อยู่แล้ว

กรมธรรม์ที่ออกใหม่มีสิทธิขอยกเลิกภายในระยะเวลาที่ระบุในเงื่อนไขนับแต่วันได้รับกรมธรรม์ และได้รับเบี้ยคืนตามหลักเกณฑ์ หากพ้นระยะดังกล่าวแต่พบว่าตัวแทนให้ข้อมูลคลาดเคลื่อน ให้รวบรวมหลักฐานการเสนอขาย เช่น ข้อความแชท เอกสารประกอบการขาย และบันทึกการสนทนา แล้วยื่นเรื่องต่อบริษัทและสำนักงาน คปภ. ซึ่งกำกับดูแลใบอนุญาตตัวแทนและนายหน้า และตรวจสอบสถานะใบอนุญาตของผู้เสนอขายได้ก่อนทำสัญญาทุกครั้ง

ที่พบบ่อยคือการแจ้งเหตุต่อบริษัทโดยไม่ชักช้าตามที่กรมธรรม์กำหนด การยื่นเอกสารเคลมภายในกำหนดของแต่ละกรมธรรม์ สิทธิบอกล้างสัญญาของผู้รับประกันภายในหนึ่งเดือนนับแต่ทราบมูลเหตุและไม่เกินห้าปีนับแต่ทำสัญญา และอายุความฟ้องเรียกค่าสินไหมทดแทนตามสัญญาประกันภัยสองปีนับแต่วันวินาศภัย ส่วนการใช้สิทธิตามพระราชบัญญัติคุ้มครองผู้ประสบภัยจากรถมีกำหนดเวลายื่นขอรับค่าเสียหายเบื้องต้นแยกต่างหาก จึงควรบันทึกวันเกิดเหตุและวันยื่นทุกครั้ง

ควรระบุชื่อและนามสกุลตามเอกสารราชการ ความสัมพันธ์ และสัดส่วนที่ได้รับให้ชัดเจน หากมีหลายคนควรกำหนดสัดส่วนรวมกันครบเต็มจำนวน และปรับปรุงข้อมูลเมื่อสถานะครอบครัวเปลี่ยน กรณีไม่ได้ระบุผู้รับประโยชน์ เงินสินไหมจะตกเป็นกองมรดกและต้องรอคำสั่งตั้งผู้จัดการมรดกจึงเบิกได้ ซึ่งใช้เวลานานกว่า ผู้เอาประกันชาวต่างชาติควรตรวจการสะกดชื่อให้ตรงหนังสือเดินทางเพื่อลดปัญหาการพิสูจน์ตัวบุคคล

สำหรับผู้ยื่นในประเทศไทยตามหลักเกณฑ์ปัจจุบัน ต้องมีความคุ้มครองผู้ป่วยในไม่น้อยกว่าสี่แสนบาทและผู้ป่วยนอกไม่น้อยกว่าสี่หมื่นบาทต่อปี โดยกรมธรรม์ต้องออกโดยบริษัทที่อยู่ในระบบตรวจสอบของสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง เอกสารที่ใช้คือใบรับรองที่พิมพ์จากระบบ ไม่ใช่เพียงหน้ากรมธรรม์ ควรตรวจสอบเกณฑ์ล่าสุดกับด่านตรวจคนเข้าเมืองที่ยื่นเสมอ เพราะแต่ละพื้นที่อาจขอเอกสารประกอบต่างกัน

ได้ในกรณีที่กรมธรรม์เป็นไปตามเงื่อนไขและมีหนังสือรับรองตามแบบฟอร์ม Foreign Insurance Certificate ที่บริษัทประกันต่างประเทศลงนาม ระบุความคุ้มครองครอบคลุมระยะเวลาพำนักในไทย รวมถึงการรักษาโรคโควิดตามที่กำหนดในช่วงที่ยังบังคับใช้ ทางปฏิบัติสถานทูตไทยบางแห่งเข้มงวดเรื่องแบบฟอร์มมากกว่าตัวกรมธรรม์ จึงควรขอให้บริษัทประกันกรอกแบบฟอร์มทางการให้ครบก่อนยื่น

ระบบ longstay.tgia.org เป็นช่องทางกลางของสมาคมประกันวินาศภัยไทยที่รวบรวมกรมธรรม์ซึ่งออกแบบให้ผ่านเกณฑ์วีซ่าพำนักระยะยาว ข้อดีคือเมื่อซื้อแล้วข้อมูลจะเชื่อมกับระบบที่เจ้าหน้าที่ตรวจสอบได้ทันที ลดปัญหาเอกสารไม่ผ่าน ส่วนประกันทั่วไปอาจคุ้มครองดีกว่าแต่ต้องขอใบรับรองรูปแบบราชการเพิ่ม จึงควรเลือกตามวัตถุประสงค์ว่าเน้นผ่านวีซ่าหรือเน้นความคุ้มครองจริง

ยังมีทางเลือกอยู่แต่จำกัดลงมาก บริษัทส่วนใหญ่จำกัดอายุรับประกันภัยใหม่และเบี้ยสูงขึ้นตามช่วงอายุ ผู้ที่ถือกรมธรรม์ต่อเนื่องมาก่อนมักต่ออายุได้ถึงช่วงอายุที่สูงกว่าผู้ซื้อใหม่ อีกทางเลือกที่ตรวจคนเข้าเมืองบางแห่งยอมรับคือหลักฐานเงินฝากตามเกณฑ์ประกอบ ทั้งนี้เงื่อนไขต่างกันตามพื้นที่และประเภทวีซ่า จึงควรตรวจสอบก่อนวางแผนล่วงหน้าอย่างน้อยสามเดือน

ผู้ยื่น LTR ต้องแสดงประกันสุขภาพที่มีความคุ้มครองไม่น้อยกว่าห้าหมื่นดอลลาร์สหรัฐ ครอบคลุมระยะเวลาอย่างน้อยสิบเดือนนับจากวันยื่น หรือใช้หลักฐานเงินฝากตามเกณฑ์ที่ BOI กำหนดแทนได้ ประกันจากบริษัทต่างประเทศใช้ได้หากระบุความคุ้มครองในประเทศไทยชัดเจน และผู้ติดตามแต่ละคนต้องมีความคุ้มครองของตนเองด้วย

สำหรับวีซ่าธุรกิจที่มีใบอนุญาตทำงาน หลักฐานประกันสังคมมักใช้ประกอบได้ เพราะผู้ประกันตนมีสิทธิรักษาในโรงพยาบาลตามบัตรรับรองสิทธิ แต่สำหรับวีซ่าเกษียณและ O-A ที่กำหนดวงเงินประกันไว้ชัด ประกันสังคมโดยลำพังไม่ตรงเงื่อนไข ควรแยกให้ชัดระหว่างสิทธิรักษาพยาบาลกับเอกสารที่ตรวจคนเข้าเมืองกำหนด

กรมธรรม์สุขภาพในไทยตามมาตรฐานของ คปภ. มักไม่คุ้มครองโรคที่เป็นมาก่อนเอาประกัน และมีระยะเวลารอคอยสำหรับบางโรค เช่น เนื้องอกและนิ่ว โดยทั่วไป 120 วัน ผู้ซื้อควรแถลงประวัติสุขภาพตามความจริง เพราะการปกปิดเป็นเหตุให้บริษัทบอกล้างสัญญาภายในสองปีนับแต่วันทำสัญญาตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ และปฏิเสธการจ่ายสินไหมได้

ร้องเรียนได้ที่สำนักงาน คปภ. สายด่วน 1186 หรือผ่านระบบร้องเรียนออนไลน์ของ คปภ. โดยแนบกรมธรรม์ ใบเสร็จ เวชระเบียน และหนังสือปฏิเสธของบริษัท กระบวนการมีทั้งการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทและอนุญาโตตุลาการตามระเบียบ คปภ. ซึ่งไม่มีค่าใช้จ่ายสำหรับผู้เอาประกัน หากยังไม่ยุติจึงค่อยพิจารณาฟ้องคดีผู้บริโภคซึ่งได้รับยกเว้นค่าธรรมเนียมศาลในหลายกรณี

ประกันเดินทางออกแบบสำหรับพำนักช่วงสั้น คุ้มครองอุบัติเหตุและเจ็บป่วยฉุกเฉินรวมถึงการเคลื่อนย้ายผู้ป่วยกลับประเทศ แต่ไม่คุ้มครองการรักษาต่อเนื่องและมักจำกัดอายุกรมธรรม์ไม่เกินหนึ่งร้อยแปดสิบวัน ส่วนประกันสุขภาพระยะยาวออกแบบสำหรับผู้พำนักถาวร มีทั้งผู้ป่วยในและผู้ป่วยนอก และต่ออายุได้ต่อเนื่อง ผู้ที่ยื่นวีซ่าพำนักระยะยาวควรใช้แบบหลังเพราะตรงเงื่อนไขราชการ

ประกันภาคบังคับหรือ พ.ร.บ. เป็นสิ่งที่กฎหมายกำหนดให้รถทุกคันต้องมี คุ้มครองเฉพาะความเสียหายต่อชีวิตและร่างกายของผู้ประสบภัยตามวงเงินที่กำหนด ไม่คุ้มครองตัวรถ ส่วนภาคสมัครใจชั้น 1 ถึงชั้น 3 คุ้มครองทรัพย์สินและตัวรถตามระดับที่เลือก ชาวต่างชาติที่ขับขี่ในไทยควรตรวจว่ากรมธรรม์ระบุเงื่อนไขใบขับขี่อย่างไร เพราะการขับโดยไม่มีใบขับขี่ที่ใช้ได้อาจเป็นข้อยกเว้นความคุ้มครอง

รถเช่ามี พ.ร.บ. ตามกฎหมายซึ่งคุ้มครองค่ารักษาผู้ประสบภัยในวงเงินจำกัด แต่หลายกรมธรรม์ทั้งของรถและของประกันเดินทางมีข้อยกเว้นเมื่อผู้ขับไม่มีใบอนุญาตขับขี่รถจักรยานยนต์ที่ใช้ได้ในไทย หรือไม่สวมหมวกนิรภัย ผู้เช่าจึงควรมีใบขับขี่สากลที่ระบุประเภทรถจักรยานยนต์หรือใบขับขี่ไทย และเก็บสำเนาสัญญาเช่าและบันทึกประจำวันของตำรวจไว้เพื่อเรียกร้องสินไหม

หากผู้รับเรื่องเป็นบริษัทประกันหรือหน่วยงานในต่างประเทศ มักต้องมีคำแปลภาษาอังกฤษของกรมธรรม์ ใบรับรองแพทย์ และใบเสร็จโรงพยาบาล ทางปฏิบัติที่ราบรื่นคือขอชุดเอกสารภาษาอังกฤษจากโรงพยาบาลตั้งแต่วันออกจากโรงพยาบาล เพราะโรงพยาบาลใหญ่ในภูเก็ตและกรุงเทพฯ ออกให้อยู่แล้ว ส่วนเอกสารราชการ เช่น บันทึกประจำวัน ต้องแปลและรับรองแยก

ขึ้นกับแผนที่นายจ้างเลือก กรมธรรม์กลุ่มโดยทั่วไปคุ้มครองเฉพาะพนักงาน และสามารถซื้อความคุ้มครองสำหรับคู่สมรสและบุตรเพิ่มเป็นส่วนขยาย ประเด็นที่ควรตรวจคือความคุ้มครองใช้ได้เฉพาะในไทยหรือทั่วโลก และเมื่อพนักงานลาออกความคุ้มครองสิ้นสุดทันทีหรือมีสิทธิแปลงเป็นกรมธรรม์รายบุคคล ซึ่งสำคัญมากสำหรับผู้ที่วางแผนอยู่ไทยต่อหลังเลิกจ้าง

เงินตามกรมธรรม์ประกันชีวิตที่ระบุผู้รับประโยชน์ไว้ ไม่ถือเป็นทรัพย์มรดกที่ต้องแบ่งตามพินัยกรรมหรือกฎหมาย แต่ตกได้แก่ผู้รับประโยชน์โดยตรง จึงเป็นเครื่องมือวางแผนที่ช่วยให้ครอบครัวได้รับเงินเร็วโดยไม่ต้องรอตั้งผู้จัดการมรดก ข้อควรระวังคือชื่อผู้รับประโยชน์ต้องสะกดตรงกับหนังสือเดินทางหรือบัตรประชาชน และควรทบทวนทุกครั้งที่สถานะสมรสเปลี่ยน

บริษัทส่วนใหญ่รับพิจารณาหากผู้ซื้อมีที่อยู่ในไทยที่ติดต่อได้และผ่านการพิจารณาสุขภาพ แต่บางบริษัทกำหนดให้ต้องมีวีซ่าพำนักระยะยาวหรือใบอนุญาตทำงาน เอกสารที่มักใช้คือหนังสือเดินทาง หน้าวีซ่า และหลักฐานที่พัก ผู้ที่วางแผนเปลี่ยนเป็นวีซ่าเกษียณควรเลือกกรมธรรม์ที่อยู่ในระบบตรวจสอบของตรวจคนเข้าเมืองตั้งแต่แรก จะได้ไม่ต้องซื้อซ้ำ

ผู้มีเงินได้ที่เป็นผู้มีถิ่นที่อยู่ทางภาษีในไทยสามารถใช้สิทธิลดหย่อนเบี้ยประกันสุขภาพของตนเองได้ตามเพดานที่ประมวลรัษฎากรกำหนด และเมื่อรวมกับเบี้ยประกันชีวิตต้องไม่เกินเพดานรวม ต้องเป็นกรมธรรม์ของบริษัทที่ประกอบกิจการในไทยและผู้เอาประกันต้องแจ้งความประสงค์ให้บริษัทส่งข้อมูลให้กรมสรรพากร มิฉะนั้นระบบยื่นแบบจะไม่แสดงสิทธิ

กรณีที่บริษัทประกันไม่มีข้อตกลงเรียกเก็บโดยตรงกับโรงพยาบาลนั้น ผู้ป่วยต้องสำรองจ่ายแล้วเบิกคืน แนวทางที่ช่วยได้คือขอให้โรงพยาบาลติดต่อขอหนังสือรับรองความคุ้มครองล่วงหน้าจากบริษัทประกัน ซึ่งกรณีผู้ป่วยในมักออกได้ภายในไม่กี่ชั่วโมงในเวลาทำการ และเก็บใบเสร็จตัวจริงพร้อมใบสรุปการรักษาไว้ทุกฉบับ เพราะสำเนาโดยลำพังมักไม่พอสำหรับการเบิก

ไม่ได้บังคับสำหรับทุกวิชาชีพ แต่จำเป็นในทางปฏิบัติสำหรับผู้ให้บริการที่ให้คำแนะนำซึ่งอาจก่อความเสียหายทางการเงิน เช่น ที่ปรึกษา ผู้ตรวจสอบบัญชี และงานออกแบบ คู่สัญญาต่างชาติมักกำหนดวงเงินความคุ้มครองไว้ในสัญญา ควรตรวจว่ากรมธรรม์เป็นแบบ claims made หรือ occurrence เพราะกำหนดว่าความคุ้มครองผูกกับปีที่เกิดเหตุหรือปีที่แจ้งเคลม

ขึ้นกับขอบเขตพื้นที่คุ้มครองในตารางกรมธรรม์ ประกันสุขภาพไทยจำนวนมากคุ้มครองเฉพาะในประเทศไทย บางแผนขยายไปทั่วโลกแต่ยกเว้นประเทศที่มีค่ารักษาสูง เช่น สหรัฐอเมริกา ผู้ที่เดินทางบ่อยควรซื้อความคุ้มครองแบบขยายพื้นที่หรือทำประกันเดินทางเสริมเฉพาะทริป และเก็บหลักฐานวันเดินทางเข้าออกไว้ เพราะบริษัทมักตรวจสอบว่าอยู่นอกประเทศเกินจำนวนวันที่กรมธรรม์กำหนดหรือไม่

โดยหลักต้องนับใหม่ เพราะระยะเวลารอคอยผูกกับสัญญาแต่ละฉบับ การย้ายบริษัทจึงทำให้โรคที่เพิ่งเริ่มมีอาการกลายเป็นโรคที่เป็นมาก่อนเอาประกันของกรมธรรม์ใหม่ บางบริษัทมีเงื่อนไขรับโอนต่อเนื่องโดยยกเว้นระยะรอคอยหากพิสูจน์ความคุ้มครองต่อเนื่องได้ จึงควรถามเรื่องนี้เป็นลายลักษณ์อักษรก่อนยกเลิกกรมธรรม์เดิม และอย่ายกเลิกจนกว่าฉบับใหม่จะอนุมัติ

ใช้ได้ในบางประเภทคำร้อง แต่เจ้าหน้าที่มักขอหนังสือยืนยันความคุ้มครองเป็นภาษาอังกฤษที่ระบุชื่อผู้เอาประกัน ระยะเวลาคุ้มครองครอบคลุมช่วงที่ขออนุญาตพำนัก วงเงินผู้ป่วยในและผู้ป่วยนอก และข้อความยืนยันว่าคุ้มครองในประเทศไทย หากเอกสารเป็นภาษาอื่นต้องแปลเป็นไทยหรืออังกฤษและรับรองคำแปล บางด่านขอให้รับรองที่กองสัญชาติและนิติกรณ์ กรมการกงสุลเพิ่ม ทีมที่ปรึกษาของเราตรวจถ้อยคำในกรมธรรม์ให้ตรงเกณฑ์ก่อนยื่นเพื่อลดโอกาสถูกตีกลับ

ประกันเดินทางออกแบบสำหรับการเดินทางระยะสั้น เน้นอุบัติเหตุ ค่ารักษาฉุกเฉิน และความสูญหายของกระเป๋า ส่วนประกันสุขภาพสำหรับการพำนักระยะยาวคุ้มครองการรักษาโรคทั่วไปและผู้ป่วยในตามวงเงินที่หน่วยงานกำหนด การยื่นคำร้องพำนักระยะยาวจึงมักไม่รับประกันเดินทาง แม้วงเงินสูงกว่า เพราะเงื่อนไขระยะเวลาคุ้มครองไม่ครอบคลุมทั้งช่วงที่ขออนุญาต

ผู้ประกันตนตามมาตรา 33 ที่ทำงานกับนายจ้างในไทยสามารถใช้หนังสือรับรองการเป็นผู้ประกันตนจากสำนักงานประกันสังคมประกอบคำร้องบางประเภทได้ แต่คำร้องกลุ่มเกษียณอายุและกลุ่มที่กฎหมายกำหนดวงเงินขั้นต่ำไว้ชัดเจนยังต้องมีกรมธรรม์ตามเกณฑ์ ควรตรวจสอบกับด่านที่ยื่นก่อน เพราะแนวปฏิบัติต่างพื้นที่ไม่เหมือนกัน

ตัวโรคที่เป็นมาก่อนไม่ได้ทำให้คำร้องตกไปโดยตรง แต่หากกรมธรรม์มีข้อยกเว้นจนวงเงินคุ้มครองจริงต่ำกว่าเกณฑ์ หรือมีข้อความยกเว้นการรักษาผู้ป่วยในทั้งหมด เจ้าหน้าที่อาจไม่รับ ทางแก้คือเลือกแผนที่ยอมรับความเสี่ยงพร้อมระยะรอคอย หรือแนบใบรับรองแพทย์ที่แสดงว่าโรคควบคุมได้ พร้อมเอกสารยืนยันวงเงินคงเหลือ

ประกันภาคบังคับตามพระราชบัญญัติคุ้มครองผู้ประสบภัยจากรถคุ้มครองเฉพาะค่าเสียหายต่อชีวิตและร่างกายในวงเงินจำกัด ไม่คุ้มครองตัวรถ ส่วนภาคสมัครใจต้องระบุผู้ขับขี่ให้ตรงกับผู้ใช้จริง หากผู้ขับขี่ถือใบขับขี่ต่างประเทศที่ไม่ได้รับการยอมรับตามอนุสัญญา บริษัทอาจปฏิเสธค่าสินไหมได้ ควรแปลและรับรองใบขับขี่หรือเปลี่ยนเป็นใบขับขี่ไทยก่อน

เริ่มจากขอหนังสือปฏิเสธที่ระบุเหตุผลและข้ออ้างในกรมธรรม์เป็นลายลักษณ์อักษร รวบรวมใบเสร็จ เวชระเบียน และประวัติการติดต่อ แล้วยื่นเรื่องต่อสำนักงาน คปภ. สายด่วน 1186 หรือสำนักงานภาคเพื่อไกล่เกลี่ยข้อพิพาทด้านประกันภัย หากไกล่เกลี่ยไม่สำเร็จจึงเข้าสู่กระบวนการอนุญาโตตุลาการหรือฟ้องคดีผู้บริโภค เอกสารต่างประเทศทั้งหมดต้องมีคำแปลรับรอง

ได้หากหนังสือรับรองระบุว่ากรมธรรม์มีผลบังคับครอบคลุมทั้งช่วงเวลาที่ขออนุญาตพำนัก ไม่ใช่เฉพาะงวดที่ชำระแล้ว หากระบบยืนยันเฉพาะช่วงที่ชำระ ต้องชำระเบี้ยล่วงหน้าให้ครบช่วงก่อนยื่น เพื่อไม่ให้ระยะคุ้มครองสั้นกว่าระยะอนุญาตพำนัก

ใช้แบบครอบครัวได้ แต่หนังสือรับรองต้องระบุชื่อผู้เอาประกันทุกคนพร้อมวงเงินรายบุคคล ไม่ใช่วงเงินรวมของครอบครัว เพราะเจ้าหน้าที่ตรวจวงเงินต่อคน หากระบบออกใบรับรองรวม ควรขอใบรับรองแยกรายบุคคลเพิ่มเพื่อความปลอดภัย

ต้องมีใบเสร็จรับเงินตัวจริง ใบสรุปค่ารักษา ใบรับรองแพทย์ที่ระบุการวินิจฉัยและวันที่รักษา และหลักฐานการเดินทางในช่วงนั้น หากเอกสารเป็นภาษาอื่นต้องแปลรับรอง บางบริษัทกำหนดให้รับรองโดยหน่วยงานราชการของประเทศที่รักษาด้วย ควรอ่านเงื่อนไขเวลายื่นเคลมซึ่งมักกำหนดไว้ 30 ถึง 90 วันนับจากวันรักษา

มีความเสี่ยงถูกตีกลับ เพราะเงื่อนไขมักกำหนดว่าความคุ้มครองต้องต่อเนื่องนับจากวันที่ยื่นถึงวันสิ้นสุดการอนุญาตพำนัก แนวปฏิบัติที่ปลอดภัยคือต่ออายุหรือซื้อกรมธรรม์ใหม่ให้มีผลก่อนวันยื่น และแนบใบรับรองฉบับใหม่แทนฉบับเดิมทั้งหมด

ตรวจได้จากฐานข้อมูลบริษัทที่ได้รับใบอนุญาตของสำนักงาน คปภ. หรือโทรสายด่วน 1186 และสำหรับคำร้องพำนักระยะยาวควรตรวจว่าบริษัทอยู่ในระบบที่หน่วยงานตรวจคนเข้าเมืองใช้ยืนยันกรมธรรม์ด้วย เพราะบริษัทที่ได้รับอนุญาตแต่ไม่อยู่ในระบบยืนยัน อาจทำให้ต้องใช้เอกสารเพิ่ม

ทีมที่ปรึกษาของเราซึ่งดูแลงานเอกสารและคำร้องต่างชาติมากว่า 15 ปีจะเริ่มจากอ่านเงื่อนไขของหน่วยงานที่คุณจะยื่น ตรวจถ้อยคำในกรมธรรม์ทีละข้อ จัดชุดเอกสารพร้อมคำแปลรับรองและนิติกรณ์ที่จำเป็น และเดินเรื่องยื่นแทนได้ หากมีข้อโต้แย้งกับบริษัทประกันเราช่วยร่างหนังสือและประสานหน่วยงานกำกับดูแลให้ด้วย ติดต่อทีมงานทางโทรศัพท์หรือ LINE เพื่อประเมินเคสก่อนเริ่มงาน