ภาษีการรับมรดก ภาษีการให้ และค่าธรรมเนียมโอนมรดก

มี พระราชบัญญัติภาษีการรับมรดก พ.ศ. 2558 มีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 1 กุมภาพันธ์ 2559 โดยเก็บจากผู้รับมรดกเฉพาะมูลค่าส่วนที่เกิน 100 ล้านบาทที่ได้รับจากเจ้ามรดกแต่ละราย อัตราภาษี 5% สำหรับบุพการีและผู้สืบสันดาน และ 10% สำหรับผู้รับมรดกรายอื่น ส่วนคู่สมรสของเจ้ามรดกได้รับยกเว้นภาษีทั้งจำนวนตามมาตรา 3

มาตรา 14 กำหนดไว้ 5 ประเภท คือ อสังหาริมทรัพย์ หลักทรัพย์ตามกฎหมายว่าด้วยหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ เงินฝากหรือเงินอื่นที่มีลักษณะทำนองเดียวกัน ยานพาหนะที่มีหลักฐานทางทะเบียน และทรัพย์สินทางการเงินอื่นที่กำหนดโดยพระราชกฤษฎีกา ทรัพย์สินอย่างทองคำแท่ง เครื่องประดับ หรือเงินสดที่เก็บไว้เอง จึงไม่อยู่ในฐานภาษีนี้

ผู้มีหน้าที่เสียภาษีต้องยื่นแบบ ภ.ม.60 ต่อกรมสรรพากรภายใน 150 วันนับแต่วันที่ได้รับมรดกในส่วนที่เกิน 100 ล้านบาท และสามารถขอผ่อนชำระได้ไม่เกิน 5 ปีตามหลักเกณฑ์ที่อธิบดีกำหนด หากยื่นล่าช้าหรือไม่ยื่นจะมีเบี้ยปรับและเงินเพิ่มตามมาตรา 32 ถึง 35 ควรตรวจสอบมูลค่าทรัพย์ ณ วันที่ได้รับมรดกกับสรรพากรพื้นที่ก่อนยื่น

การจดทะเบียนโอนมรดกให้แก่ทายาทโดยธรรมที่เป็นผู้สืบสันดานหรือบุพการีเสียค่าธรรมเนียมในอัตราร้อยละ 0.5 ของราคาประเมินทุนทรัพย์ ส่วนกรณีผู้รับมรดกรายอื่นอัตราอยู่ที่ร้อยละ 2 ของราคาประเมิน โดยการรับมรดกไม่ถือเป็นการขายจึงไม่ต้องเสียภาษีธุรกิจเฉพาะและอากรแสตมป์ อัตราค่าธรรมเนียมอาจเปลี่ยนตามประกาศกระทรวงมหาดไทย ควรตรวจสอบกับสำนักงานที่ดินก่อนวันโอน

ภาษีการรับมรดกจัดเก็บจากส่วนที่เกิน 100 ล้านบาทต่อผู้รับหนึ่งราย อัตรา 5% สำหรับบุพการีและผู้สืบสันดาน และ 10% สำหรับผู้รับรายอื่น คู่สมรสโดยชอบด้วยกฎหมายได้รับยกเว้น ทายาทต่างชาติที่มีถิ่นที่อยู่ในไทยหรือรับมรดกทรัพย์สินที่ตั้งอยู่ในไทยอยู่ในข่ายต้องเสียเช่นกัน โดยยื่นแบบ ภ.ม.60 ภายใน 150 วันนับแต่วันได้รับมรดก

ช่วยได้ในบางกรณีแต่มีข้อควรระวัง การให้โดยเสน่หาระหว่างมีชีวิตทำให้ทรัพย์นั้นไม่อยู่ในกองมรดกจึงไม่ต้องรอคำสั่งศาล แต่มีภาษีการให้ตามประมวลรัษฎากรสำหรับส่วนที่เกินเกณฑ์ยกเว้น และมีค่าธรรมเนียมโอนที่กรมที่ดิน อีกทั้งการให้อาจถูกเพิกถอนได้หากเข้าเงื่อนไขเนรคุณ หรือถูกเจ้าหนี้ฟ้องเพิกถอนการฉ้อฉลหากทำเพื่อหนีหนี้ จึงควรประเมินภาษีและหนี้สินคู่กันก่อนตัดสินใจ

ตามพระราชบัญญัติภาษีการรับมรดก พ.ศ. 2558 ผู้รับมรดกจากเจ้ามรดกรายเดียวกันที่มีมูลค่าสุทธิเกินเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนดต้องเสียภาษีเฉพาะส่วนที่เกิน โดยคู่สมรสของเจ้ามรดกได้รับยกเว้น เอกสารเบื้องต้นคือมรณบัตร หลักฐานทรัพย์สินที่ได้รับ เช่น โฉนดที่ดิน ทะเบียนหุ้น สมุดบัญชี และเอกสารประเมินมูลค่า ขั้นตอนคือประเมินมูลค่าทรัพย์สินที่ได้รับ ยื่นแบบแสดงรายการภาษีการรับมรดกต่อกรมสรรพากรภายในกำหนดนับจากวันที่ได้รับ แล้วชำระภาษีหรือขอผ่อนชำระ ข้อควรระวังคือทรัพย์สินคนละประเภทใช้ฐานประเมินต่างกัน คำแนะนำคือให้ประเมินมูลค่าพร้อมกับขั้นตอนตั้งผู้จัดการมรดกเพื่อไม่ให้พลาดกำหนดยื่น

เราทำหน้าที่ที่ปรึกษาและผู้ดำเนินการควบกัน เริ่มจากประชุมทำแผนผังทายาทและบัญชีทรัพย์สินทุกประเทศ ตรวจว่าทรัพย์ใดต้องผ่านศาลและทรัพย์ใดโอนได้เลย ร่างคำร้องตั้งผู้จัดการมรดก ยื่นศาลและติดตามนัดไต่สวน ประสานธนาคารและกรมที่ดินหลังได้คำสั่ง จัดทำคำแปลและนิติกรณ์สำหรับทายาทที่อยู่ต่างประเทศ และคำนวณภาษีการรับมรดกพร้อมยื่นแบบ เอกสารเบื้องต้นที่ต้องส่งมาคือมรณบัตร ทะเบียนบ้าน หลักฐานความเป็นทายาท และรายการทรัพย์สินที่ทราบ ข้อควรระวังคือกำหนดเวลาทางภาษีและกำหนดจำหน่ายที่ดินของทายาทต่างชาติเดินไปพร้อมกัน คำแนะนำคือเริ่มปรึกษาเร็วที่สุดหลังการเสียชีวิต