เปลี่ยนชื่อตัว ชื่อรอง และชื่อสกุล

ยื่นที่สำนักทะเบียนอำเภอหรือสำนักทะเบียนท้องถิ่นที่มีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้าน ตามพระราชบัญญัติชื่อบุคคล พ.ศ. 2505 นายทะเบียนจะออกหนังสือสำคัญแสดงการเปลี่ยนชื่อตัว (ช.3) หรือการเปลี่ยนชื่อสกุล (ช.5) ซึ่งเป็นหลักฐานที่ต้องใช้เชื่อมโยงชื่อเดิมกับชื่อใหม่ในทุกเอกสารต่อจากนั้น

ควรแก้ไขให้ครบชุด ได้แก่ บัตรประจำตัวประชาชน ทะเบียนบ้าน หนังสือเดินทาง ใบอนุญาตขับรถ บัญชีธนาคาร ทะเบียนรถ กรมธรรม์ประกัน และเอกสารการศึกษา หากมีเอกสารต่างประเทศหรือวีซ่าในชื่อเดิม ต้องเก็บหนังสือสำคัญการเปลี่ยนชื่อพร้อมคำแปลรับรองไว้แสดงคู่กันเสมอ ไม่เช่นนั้นหน่วยงานปลายทางจะถือว่าเป็นคนละบุคคล

ได้ กฎหมายให้คู่สมรสตกลงกันว่าจะใช้ชื่อสกุลของฝ่ายใดหรือใช้ชื่อสกุลเดิมของตนก็ได้ หากจะใช้ชื่อสกุลคู่สมรสต่างชาติ ต้องนำใบสำคัญการสมรสหรือทะเบียนสมรสพร้อมคำแปลที่รับรองแล้วไปบันทึกที่สำนักทะเบียน แล้วจึงเปลี่ยนบัตรประจำตัวประชาชนและหนังสือเดินทางตามลำดับ

นำใบสำคัญการหย่าหรือคำพิพากษาที่ถึงที่สุดไปยื่นต่อสำนักทะเบียนเพื่อขอกลับไปใช้ชื่อสกุลเดิม จากนั้นแก้ทะเบียนบ้าน บัตรประจำตัวประชาชน และหนังสือเดินทาง หากหย่าที่ต่างประเทศ ต้องนำคำพิพากษาหรือทะเบียนหย่าต่างประเทศไปรับรองและบันทึกฐานะแห่งครอบครัวในไทยก่อน

พระราชบัญญัติชื่อบุคคลรับรองชื่อรองไว้ และสามารถจดชื่อรองในทะเบียนราษฎรได้ แต่ระบบเอกสารไทยหลายอย่างพิมพ์เฉพาะชื่อตัวและชื่อสกุล ทำให้ชื่อรองอาจไม่ปรากฏ ถ้าเอกสารต่างประเทศของท่านมีชื่อกลาง ควรตรวจให้การสะกดในหนังสือเดินทางกับเอกสารทะเบียนราษฎรสอดคล้องกัน เพื่อลดปัญหาตอนยื่นวีซ่า

ไม่เปลี่ยน เลขประจำตัวประชาชน 13 หลักผูกกับตัวบุคคลตลอดชีวิต แม้เปลี่ยนชื่อตัว ชื่อสกุล หรือย้ายทะเบียนบ้านก็ยังเป็นเลขเดิม ด้วยเหตุนี้เลข 13 หลักจึงเป็นตัวเชื่อมที่แม่นยำที่สุดเวลาต้องพิสูจน์ว่าเอกสารชื่อเดิมและชื่อใหม่เป็นของบุคคลเดียวกัน

เมื่อเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายแล้ว เด็กเป็นทายาทโดยธรรมลำดับที่หนึ่งของบิดาตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ 6 และมีสิทธิรับมรดกเช่นเดียวกับบุตรที่เกิดในระหว่างสมรส นอกจากนี้ยังส่งผลต่อหน้าที่อุปการะเลี้ยงดูและการใช้ชื่อสกุลด้วย

ต้องตรง ชื่อและนามสกุลในคำแปลควรสะกดเหมือนหนังสือเดินทางทุกตัวอักษร ถ้าเคยเปลี่ยนชื่อหรือมีการสะกดต่างกันในเอกสารเก่า ให้แนบหนังสือสำคัญการเปลี่ยนชื่อพร้อมคำแปลไปด้วย เพราะหน่วยงานปลายทางจะตรวจความเชื่อมโยงของตัวบุคคลจากเอกสารชุดนี้

มีปัญหาแน่นอนเวลายื่นวีซ่า ทำนิติกรรมที่สำนักงานที่ดิน หรือเปิดบัญชีธนาคาร เพราะหน่วยงานจะถือเป็นข้อมูลไม่สอดคล้อง ควรแก้ที่ต้นทางก่อน คือปรับข้อมูลทะเบียนราษฎรให้ถูกต้อง แล้วจึงทำหนังสือเดินทางใหม่ หรือแนบหนังสือสำคัญการเปลี่ยนชื่อพร้อมคำแปลรับรองเพื่ออธิบายความเชื่อมโยง

ใช้ได้ แต่ต้องแนบใบสำคัญการเปลี่ยนชื่อ (ช.3) หรือใบสำคัญการเปลี่ยนนามสกุล (ช.5) ไปพร้อมกันเพื่อเชื่อมโยงชื่อเดิมกับชื่อใหม่ หากนำไปใช้ต่างประเทศ ให้แปลใบสำคัญดังกล่าวและรับรองคำแปลที่กรมการกงสุลควบคู่กับเอกสารหลัก มิฉะนั้นหน่วยงานปลายทางอาจไม่รับเพราะชื่อไม่ตรงกัน

ไม่บังคับ พระราชบัญญัติคำนำหน้านามหญิง พ.ศ. 2551 ให้สิทธิเลือกใช้ นาง หรือ นางสาว ได้ตามความสมัครใจ และพระราชบัญญัติชื่อบุคคลให้เลือกใช้นามสกุลเดิม นามสกุลคู่สมรส หรือใช้ร่วมกันได้ หากเลือกเปลี่ยน ให้แจ้งที่สำนักทะเบียนเพื่อออกใบสำคัญและแก้ไขทะเบียนบ้านกับบัตรประชาชน แล้วจึงแก้ไขหนังสือเดินทางตามลำดับ

แก้ทะเบียนบ้าน บัตรประจำตัวประชาชน หนังสือเดินทาง และแจ้งหน่วยงานที่ถือข้อมูล เช่น ธนาคาร ประกันสังคม และกรมสรรพากร สำหรับการใช้ในต่างประเทศ ให้เก็บหนังสือรับรองการเปลี่ยนชื่อพร้อมคำแปลรับรองไว้เป็นหลักฐานเชื่อมโยงตัวบุคคลในเอกสารชุดเดิม

อาจถูกผู้รับคำร้องปฏิเสธเพราะยืนยันตัวบุคคลไม่ได้ ทางแก้คือใช้การสะกดตามหนังสือเดินทางในคำแปลทุกฉบับ และแนบเอกสารเชื่อมโยง เช่น หนังสือรับรองการเปลี่ยนชื่อหรือหนังสือรับรองรายการทะเบียนราษฎร เพื่อแสดงว่าเป็นบุคคลเดียวกัน

ควรขอหนังสือสำคัญแสดงการเปลี่ยนชื่อหรือการจดทะเบียนตั้งชื่อสกุลจากสำนักทะเบียน แปลและรับรองคำแปล เพื่อใช้เป็นเอกสารเชื่อมโยงว่าบุคคลในเอกสารเดิมและเอกสารใหม่เป็นคนเดียวกัน แล้วแจ้งหน่วยงานที่ถือข้อมูลของท่าน เช่น สถาบันการศึกษา ธนาคาร และสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง

ควรใช้การสะกดตามหนังสือเดินทางเป็นหลักในคำแปลทุกฉบับ เพราะผู้รับคำร้องใช้หนังสือเดินทางเป็นเอกสารยืนยันตัวบุคคล หากเอกสารเก่าสะกดต่างกัน ให้แนบหนังสือรับรองรายการทะเบียนราษฎรหรือหนังสือเปลี่ยนชื่อเพื่อเชื่อมโยงหลักฐาน