รับรองบุตร อำนาจปกครอง และรับบุตรบุญธรรม

ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ เด็กที่เกิดจากบิดามารดาที่ไม่ได้จดทะเบียนสมรสเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายของมารดาเสมอ มารดาจึงเป็นผู้ใช้อำนาจปกครอง ฝ่ายบิดาจะเป็นบิดาชอบด้วยกฎหมายได้เมื่อจดทะเบียนสมรสกับมารดา จดทะเบียนรับรองบุตร หรือมีคำพิพากษาของศาล

การจดทะเบียนรับรองบุตร (คร.11) ต้องได้รับความยินยอมของทั้งเด็กและมารดาต่อหน้านายทะเบียน หากเด็กเล็กเกินกว่าจะให้ความยินยอม หรือมารดาไม่ยินยอมหรือไม่อยู่ในฐานะให้ความยินยอมได้ บิดาต้องยื่นคำร้องต่อศาลเพื่อให้ศาลสั่ง แล้วนำคำสั่งศาลไปจดทะเบียนที่สำนักทะเบียน

เมื่อเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายแล้ว เด็กเป็นทายาทโดยธรรมลำดับที่หนึ่งของบิดาตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ 6 และมีสิทธิรับมรดกเช่นเดียวกับบุตรที่เกิดในระหว่างสมรส นอกจากนี้ยังส่งผลต่อหน้าที่อุปการะเลี้ยงดูและการใช้ชื่อสกุลด้วย

การรับบุตรบุญธรรมสมบูรณ์เมื่อจดทะเบียนที่สำนักทะเบียนอำเภอหรือสำนักทะเบียนท้องถิ่น โดยต้องผ่านการพิจารณาของกรมกิจการเด็กและเยาวชนตามพระราชบัญญัติการรับเด็กเป็นบุตรบุญธรรม กรณีผู้รับเป็นชาวต่างชาติมีขั้นตอนทดลองเลี้ยงดูและการตรวจสอบเพิ่มเติม ระยะเวลาจึงยาวกว่ากรณีคนไทย

พระราชบัญญัติสัญชาติ พ.ศ. 2508 ให้ผู้ที่เกิดโดยบิดาหรือมารดาผู้มีสัญชาติไทยได้สัญชาติไทยโดยการเกิด ไม่ว่าจะเกิดในหรือนอกราชอาณาจักร กรณีบิดาเป็นคนไทยแต่ไม่ได้จดทะเบียนสมรสกับมารดา อาจต้องมีหลักฐานความเป็นบิดาตามกฎหมาย เช่น การรับรองบุตรหรือผลตรวจดีเอ็นเอตามที่หน่วยงานกำหนด

งานทะเบียนราษฎรหลายรายการมอบอำนาจได้ เช่น การขอคัดรับรองสำเนา โดยต้องมีหนังสือมอบอำนาจ สำเนาบัตรประจำตัวประชาชนของผู้มอบและผู้รับมอบพร้อมลงนามรับรอง แต่รายการที่ต้องแสดงเจตนาหรือเก็บชีวมาตรเอง เช่น การทำบัตรประจำตัวประชาชน การจดทะเบียนสมรส และการรับรองบุตร ต้องมาดำเนินการด้วยตนเอง

โดยทั่วไปต้องมีทะเบียนรับบุตรบุญธรรม คำสั่งหรือหนังสืออนุมัติจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง สูติบัตร และทะเบียนบ้านที่แสดงความสัมพันธ์ จากนั้นแปลและรับรองคำแปล บางประเทศกำหนดขั้นตอนรับรองเพิ่มที่สถานทูตของตนในไทย ควรขอรายการเอกสารเป็นลายลักษณ์อักษรก่อนเริ่ม