ถือที่ดินผ่านบริษัทไทย และเส้นแบ่งเรื่องนอมินี

ทำได้ในทางกฎหมาย โดยคู่สมรสไทยเป็นเจ้าของที่ดินและจดทะเบียนสัญญาเช่าหรือสิทธิเก็บกินให้คู่สมรสต่างชาติ แต่ต้องไม่ใช่การถือแทนหรือใช้ชื่อบังหน้า เพราะจะขัดมาตรา 96 และมาตรา 113 ประมวลกฎหมายที่ดิน สำนักงานที่ดินจะให้คู่สมรสต่างชาติลงนามในหนังสือยืนยันว่าเงินที่ใช้ซื้อเป็นสินส่วนตัวของคู่สมรสไทย

บริษัทที่จดทะเบียนในไทยและมีคนไทยถือหุ้นเกินกึ่งหนึ่งถือที่ดินได้ตามกฎหมาย แต่ถ้าผู้ถือหุ้นไทยเป็นเพียงผู้ถือหุ้นแทนคนต่างด้าว จะเป็นนอมินีซึ่งผิดกฎหมาย เราไม่รับจัดโครงสร้างถือหุ้นแทน และแนะนำให้พิจารณาการเช่าระยะยาว สิทธิเหนือพื้นดิน หรือห้องชุดในโควตาต่างชาติแทน

พระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว พ.ศ. 2542 มาตรา 36 กำหนดโทษทั้งจำและปรับสำหรับคนไทยที่ให้คนต่างด้าวประกอบธุรกิจโดยหลีกเลี่ยงกฎหมาย และประมวลกฎหมายที่ดินมาตรา 113 กำหนดโทษกรณีถือที่ดินแทนคนต่างด้าว ผลทางแพ่งคือที่ดินอาจถูกสั่งให้จำหน่ายและโครงสร้างการถือหุ้นอาจถูกเพิกถอน

ตามหนังสือสั่งการของกรมที่ดิน เจ้าหน้าที่จะสอบสวนแหล่งที่มาของเงินลงทุนของผู้ถือหุ้นสัญชาติไทย อาชีพและรายได้ของผู้ถือหุ้น รวมถึงวัตถุประสงค์การใช้ที่ดิน โดยอาจเรียกหลักฐานทางการเงินย้อนหลัง หากพยานหลักฐานไม่สอดคล้อง เจ้าหน้าที่มีอำนาจไม่รับจดทะเบียนและส่งเรื่องตรวจสอบต่อ

ถือในนามบุคคลต่างชาติใช้โควตาต่างชาติและต้องมีหลักฐานนำเงินเข้า ส่วนถือในนามบริษัทไทยจะนับเป็นห้องในโควตาคนไทย แต่มีภาระบัญชี งบการเงินประจำปี และภาษีนิติบุคคลตามมา ควรเปรียบเทียบต้นทุนการดูแลบริษัทระยะยาวกับประโยชน์ที่ได้ก่อนตัดสินใจ

เสี่ยงหากบริษัทตั้งขึ้นเพียงเพื่อถือทรัพย์ กรมพัฒนาธุรกิจการค้าและกรมที่ดินตรวจแหล่งที่มาของเงินลงทุนของผู้ถือหุ้นไทย รายได้และการยื่นงบการเงินของบริษัท หากพบว่าผู้ถือหุ้นไทยไม่มีความสามารถทางการเงินจริงหรือบริษัทไม่มีการประกอบกิจการ อาจเข้าข่ายความผิดตามพระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว โครงสร้างนี้จึงควรใช้เฉพาะกรณีมีธุรกิจจริงและมีที่ปรึกษากฎหมายดูแล

บริษัทที่ถือที่ดินต้องประกอบธุรกิจจริงและมีที่มาของเงินลงทุนที่อธิบายได้ เจ้าพนักงานที่ดินอาจสอบถามผู้ถือหุ้นไทยเรื่องแหล่งเงินและอาชีพ หากพบว่าเป็นการถือแทนชาวต่างชาติ มีความเสี่ยงถูกดำเนินคดีและถูกสั่งให้จำหน่ายที่ดิน โครงสร้างที่ปลอดภัยกว่าคือเช่าระยะยาวจดทะเบียนพร้อมสิทธิเหนือพื้นดินสำหรับสิ่งปลูกสร้าง หรือซื้อห้องชุดในโควตาต่างชาติ