วีซ่าและการอยู่ต่อหลังสมรส — Non-Immigrant O และการต่ออายุ 1 ปี

ชาวต่างชาติที่ได้รับอนุญาตให้อยู่ในราชอาณาจักรสามารถขอเพิ่มชื่อในทะเบียนบ้านสำหรับคนต่างด้าว (ท.ร.13) ได้ที่สำนักทะเบียนท้องที่ โดยแสดงหนังสือเดินทาง หลักฐานการได้รับอนุญาตให้อยู่ต่อ และหลักฐานที่พักอาศัย เอกสารนี้มีประโยชน์เมื่อทำธุรกรรมกับธนาคาร ขอใบขับขี่ หรือยื่นเรื่องต่อหน่วยงานราชการ

หลายประเทศให้แจ้งหรือจดบันทึกการสมรสที่เกิดขึ้นในต่างประเทศไว้กับทะเบียนของตน โดยส่งใบสำคัญการสมรสไทยที่แปลและผ่านนิติกรณ์แล้ว บางประเทศไม่บังคับแต่จะช่วยให้สถานะสมรสปรากฏในระบบเมื่อขอสวัสดิการ วีซ่าคู่สมรส หรือจัดการมรดก ควรสอบถามสถานทูตของคุณถึงแบบฟอร์มและระยะเวลา

แนะนำให้คัดสำเนารับรองอย่างน้อย 2–3 ชุด เพราะหน่วยงานปลายทางหลายแห่งเก็บต้นฉบับไว้ เช่น สำนักงานตรวจคนเข้าเมืองต่างประเทศ ธนาคาร หรือหน่วยงานสวัสดิการ การขอเพิ่มภายหลังจากต่างประเทศทำได้แต่ต้องมอบอำนาจและใช้เวลานานกว่า

ไม่ได้ การสมรสไม่ได้ให้สิทธิพำนักโดยอัตโนมัติ ผู้ยื่นต้องขอเปลี่ยนประเภทการตรวจลงตราเป็น Non-Immigrant O ฐานสมรส แล้วจึงยื่นขออยู่ต่อครั้งละ 1 ปีที่สำนักงานตรวจคนเข้าเมืองในเขตพื้นที่ที่พักอาศัย โดยต้องผ่านหลักเกณฑ์ที่กำหนดและอาจมีการตรวจเยี่ยมบ้าน

ตามหลักเกณฑ์ของสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง กรณีชายต่างชาติที่สมรสกับหญิงไทย ต้องแสดงเงินฝากในบัญชีธนาคารในไทยไม่น้อยกว่า 400,000 บาท โดยฝากมาแล้วตามระยะเวลาที่กำหนด หรือแสดงรายได้ไม่น้อยกว่า 40,000 บาทต่อเดือน หรือใช้ทั้งสองอย่างรวมกันตามที่ระเบียบอนุญาต หลักเกณฑ์และเอกสารประกอบอาจแตกต่างในแต่ละสำนักงาน โปรดตรวจสอบกับ ตม. พื้นที่และ immigration.go.th ก่อนยื่น

ไม่ให้ การอยู่ต่อฐานสมรสเป็นสิทธิพำนัก ส่วนการทำงานต้องมีใบอนุญาตทำงานจากกรมการจัดหางานแยกต่างหาก ข้อดีคือผู้ที่อยู่ต่อฐานสมรสกับคนไทยมักไม่ต้องผูกกับเกณฑ์ทุนจดทะเบียนและอัตราส่วนลูกจ้างไทยเข้มงวดเท่ากรณีทั่วไป แต่ยังต้องมีนายจ้างที่ยื่นเรื่องและงานที่ไม่ใช่อาชีพต้องห้ามสำหรับคนต่างด้าว

เจ้าบ้านหรือเจ้าของที่พักต้องแจ้งที่พักอาศัยของคนต่างด้าว (TM.30) เมื่อเข้าพัก ซึ่งรวมถึงกรณีพักกับคู่สมรสไทย และผู้ถือวีซ่าที่อยู่ต่อเนื่องต้องรายงานตัวทุก 90 วัน หลักฐานการแจ้ง TM.30 มักถูกขอในวันยื่นต่ออายุ การไม่แจ้งอาจมีค่าปรับและทำให้การต่ออายุล่าช้า

เมื่อการสมรสสิ้นสุด เหตุผลของการอยู่ต่อย่อมสิ้นไปด้วย ผู้ถือต้องแจ้งและเปลี่ยนไปใช้เหตุอื่น เช่น การทำงาน การเกษียณอายุ หรือการเป็นผู้อุปการะบุตรที่มีสัญชาติไทย ภายในระยะเวลาที่เจ้าหน้าที่กำหนด การอยู่เกินกำหนดโดยไม่ดำเนินการมีผลต่อประวัติการเข้าเมือง จึงควรวางแผนล่วงหน้า

ทำได้สามทาง คือ (1) จดทะเบียนสมรสกับมารดาในภายหลัง (2) จดทะเบียนรับรองบุตรที่สำนักทะเบียน ซึ่งต้องได้รับความยินยอมของมารดาและของบุตรตามที่กฎหมายกำหนด หรือ (3) ยื่นคำร้องต่อศาลเมื่อไม่อาจได้รับความยินยอม การรับรองบุตรมีผลต่ออำนาจปกครอง สิทธิรับมรดก และการยื่นวีซ่าให้บุตร

ต้องแจ้ง ผู้มีสัญชาติญี่ปุ่นต้องยื่นแบบ Kon-in Todoke พร้อมทะเบียนสมรสไทยที่แปลเป็นภาษาญี่ปุ่นต่อสถานเอกอัครราชทูตญี่ปุ่นในไทยหรือที่ว่าการเขตในญี่ปุ่น ภายในกรอบเวลาที่กำหนด เพื่อบันทึกลงทะเบียนครอบครัว (koseki) มิฉะนั้นสถานะสมรสจะไม่ปรากฏในระบบญี่ปุ่นและมีผลต่อวีซ่าคู่สมรส

ได้ โดยขอ Single Status/No Objection Certificate จากสถานเอกอัครราชทูตอินเดียในกรุงเทพฯ หรือสถานกงสุลใหญ่ที่เชียงใหม่ พร้อมหนังสือเดินทางและหลักฐานที่อยู่ จากนั้นแปลไทยและรับรองคำแปลกรมการกงสุล หลังจดทะเบียนควรนำทะเบียนสมรสไปรับรอง MFA และสถานทูตอินเดียหากต้องใช้ยื่นวีซ่าคู่สมรสหรืองานทะเบียนในอินเดีย

หลังจดทะเบียนที่อำเภอในไทย ต้องยื่นรายงานการสมรส (혼인신고) พร้อมทะเบียนสมรสไทยที่แปลเกาหลีและรับรองแล้ว ต่อสถานเอกอัครราชทูตเกาหลีในไทยหรือสำนักงานเขตในเกาหลี ระบบทะเบียนครอบครัวเกาหลีจะบันทึกสถานะสมรสให้ ซึ่งจำเป็นต่อการยื่นวีซ่า F-6 สำหรับคู่สมรสชาวไทย

ไม่มีผลทางกฎหมายในตัวเอง กฎหมายไทยรับรองเฉพาะการจดทะเบียนสมรสต่อนายทะเบียนเท่านั้น พิธีทางศาสนาหรือพิธีตามประเพณีเป็นเรื่องทางสังคม หากต้องการให้เกิดสิทธิและหน้าที่ตามกฎหมาย เช่น สินสมรส มรดก หรือวีซ่าฐานสมรส ต้องไปจดทะเบียนที่อำเภอหรือเขตด้วยเสมอ

หลายประเทศให้การรับรองทะเบียนสมรสไทยเมื่อผ่านการรับรองที่กรมการกงสุลและแปลตามที่ปลายทางกำหนด บางประเทศ เช่น กลุ่มยุโรปภาคพื้นทวีป กำหนดให้บันทึกการสมรสไว้ที่สำนักทะเบียนพลเมืองหรือสถานทูตของตนก่อนใช้สิทธิด้านวีซ่าและสวัสดิการ จึงควรตรวจข้อกำหนดของประเทศนั้นตั้งแต่ต้น

โดยทั่วไปใช้ทะเบียนสมรสและใบสำคัญการสมรส สำเนาทะเบียนบ้านและบัตรประชาชนของคู่สมรสไทย หลักฐานการเงินตามเกณฑ์ของสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง ภาพถ่ายและแผนที่ที่พัก รวมถึงแบบฟอร์มตามที่ด่านตรวจคนเข้าเมืองกำหนด เกณฑ์เงินฝากและระยะเวลาคงบัญชีเป็นไปตามประกาศที่ใช้บังคับในขณะยื่น

กฎหมายสมรสเท่าเทียมมีผลใช้บังคับแล้ว คู่รักไม่ว่าเพศใดจดทะเบียนสมรสที่สำนักทะเบียนได้ตามเงื่อนไขอายุและเอกสารเช่นเดียวกับคู่ต่างเพศ ประเด็นที่ต้องตรวจเพิ่มคือประเทศปลายทางรับรองสถานะนี้หรือไม่ เพราะการใช้สิทธิด้านวีซ่าหรือมรดกในต่างประเทศขึ้นกับกฎหมายของประเทศนั้น

กฎหมายไทยไม่บังคับตรวจสุขภาพก่อนจดทะเบียนสมรส ยกเว้นกรณีขอยกเว้นระยะ 310 วันที่ต้องมีใบรับรองแพทย์ว่าไม่ตั้งครรภ์ อย่างไรก็ดีบางประเทศกำหนดผลตรวจสุขภาพประกอบการขอวีซ่าคู่สมรส จึงควรตรวจข้อกำหนดของปลายทางไปพร้อมกัน