สูติบัตร การรับรองบุตร และสัญชาติของบุตรที่เกิดในไทย

ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์กำหนดเงื่อนไขเกี่ยวกับระยะเวลา 310 วันนับแต่การสมรสเดิมสิ้นสุด เพื่อป้องกันปัญหาข้อสันนิษฐานความเป็นบิดาของบุตร โดยมีข้อยกเว้น เช่น มีใบรับรองแพทย์ว่าไม่ได้ตั้งครรภ์ คลอดบุตรแล้วในช่วงเวลานั้น สมรสกับคู่สมรสเดิม หรือมีคำสั่งศาลอนุญาต ควรตรวจสอบกรณีของคุณกับนายทะเบียนล่วงหน้า

เมื่อการสมรสสิ้นสุด เหตุผลของการอยู่ต่อย่อมสิ้นไปด้วย ผู้ถือต้องแจ้งและเปลี่ยนไปใช้เหตุอื่น เช่น การทำงาน การเกษียณอายุ หรือการเป็นผู้อุปการะบุตรที่มีสัญชาติไทย ภายในระยะเวลาที่เจ้าหน้าที่กำหนด การอยู่เกินกำหนดโดยไม่ดำเนินการมีผลต่อประวัติการเข้าเมือง จึงควรวางแผนล่วงหน้า

ต้องแจ้งเกิดต่อสำนักทะเบียนท้องที่ที่เด็กเกิดภายใน 15 วันนับแต่วันเกิด โดยใช้หนังสือรับรองการเกิดจากโรงพยาบาล (ท.ร.1/1) บัตรประชาชนของมารดาไทย และหนังสือเดินทางของบิดาหรือมารดาต่างชาติ จากนั้นจึงขอสูติบัตรฉบับภาษาอังกฤษหรือคัดสำเนาเพื่อนำไปแจ้งเกิดต่อสถานทูตของอีกประเทศ

บุตรที่เกิดจากบิดาหรือมารดาที่มีสัญชาติไทยได้สัญชาติไทยโดยหลักสายโลหิตตามพระราชบัญญัติสัญชาติ ไม่ว่าจะเกิดในหรือนอกประเทศไทย ส่วนการถือสัญชาติอีกประเทศพร้อมกันขึ้นอยู่กับกฎหมายของประเทศนั้น หลายประเทศอนุญาต และการแจ้งเกิดต่อสถานทูตเป็นขั้นตอนสำคัญเพื่อให้เด็กได้หนังสือเดินทางอีกเล่ม

ทำได้สามทาง คือ (1) จดทะเบียนสมรสกับมารดาในภายหลัง (2) จดทะเบียนรับรองบุตรที่สำนักทะเบียน ซึ่งต้องได้รับความยินยอมของมารดาและของบุตรตามที่กฎหมายกำหนด หรือ (3) ยื่นคำร้องต่อศาลเมื่อไม่อาจได้รับความยินยอม การรับรองบุตรมีผลต่ออำนาจปกครอง สิทธิรับมรดก และการยื่นวีซ่าให้บุตร

คู่สมรสสามารถตกลงกันเรื่องอำนาจปกครองและระบุไว้ในบันทึกท้ายทะเบียนหย่า หากตกลงไม่ได้ ศาลจะเป็นผู้ชี้ขาดโดยคำนึงถึงประโยชน์สูงสุดของเด็กเป็นสำคัญ ข้อตกลงเรื่องค่าอุปการะเลี้ยงดูควรระบุจำนวนและวิธีชำระให้ชัดเจน เพราะมีผลต่อการบังคับตามข้อตกลงในภายหลัง

สถานเอกอัครราชทูตเยอรมนีจะออกหนังสือรับรองสถานภาพให้หลังตรวจเอกสารจากเยอรมนี เช่น สูติบัตรฉบับสมบูรณ์ (Geburtsurkunde) ใบทะเบียนบ้าน (Meldebescheinigung) และคำพิพากษาหย่าถ้ามี ขั้นตอนนี้ใช้เวลาหลายสัปดาห์ถึงหลายเดือน จึงควรเริ่มล่วงหน้า เมื่อได้หนังสือรับรองแล้วต้องแปลไทยและรับรองที่กรมการกงสุลก่อนยื่นอำเภอ

ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์กำหนดระยะเวลาห้ามสมรสใหม่ 310 วันนับแต่ขาดจากการสมรสเดิม โดยมีข้อยกเว้น เช่น มีใบรับรองแพทย์ว่าไม่ได้ตั้งครรภ์ สมรสกับคู่สมรสเดิม คลอดบุตรระหว่างนั้น หรือมีคำสั่งศาลอนุญาต แนวปฏิบัติคือเตรียมใบรับรองแพทย์ล่วงหน้าเพื่อยื่นพร้อมคำร้อง