ล่ามที่อำเภอ / งานทะเบียนครอบครัว

ต้องมี หากคู่สมรสฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งไม่เข้าใจภาษาไทย นายทะเบียนต้องมั่นใจว่าทั้งสองฝ่ายเข้าใจเงื่อนไขและผลของการสมรสก่อนบันทึก สำนักทะเบียนหลายแห่งกำหนดให้ล่ามแสดงบัตรประจำตัวและลงลายมือชื่อในเอกสารด้วย

กฎหมายไม่ได้กำหนดใบอนุญาตล่ามไว้เป็นการเฉพาะ แต่นายทะเบียนแต่ละแห่งมีดุลพินิจกำหนดว่าจะยอมรับล่ามรายใด บางแห่งขอให้เป็นล่ามที่มาพร้อมสำนักงานแปลหรือทนายความ และขอสำเนาบัตรประชาชนของล่ามแนบสำนวน

ต้องให้คู่สัญญาเข้าใจข้อความจริง หากทำเป็นภาษาไทยและฝ่ายต่างชาติไม่เข้าใจ ควรจัดทำคำแปลคู่ฉบับและมีล่ามอธิบายต่อหน้านายทะเบียน มิฉะนั้นข้อตกลงอาจถูกโต้แย้งเรื่องความยินยอมในภายหลัง

ทำได้ แต่การหย่าโดยความยินยอมต้องแสดงเจตนาชัดเจนต่อหน้านายทะเบียนพร้อมพยานสองคน หากมีข้อตกลงเรื่องอำนาจปกครองบุตรและทรัพย์สินแนบท้าย ควรมีล่ามและคำแปลของข้อตกลงนั้น เพราะเป็นส่วนที่มีผลผูกพันมากที่สุด

โดยทั่วไปต้องผ่านการรับรองจากหน่วยงานของประเทศต้นทางและสถานทูต แปลเป็นภาษาไทย แล้วนำไปรับรองคำแปลที่กรมการกงสุลก่อนยื่นต่อนายทะเบียน เมื่ออนุสัญญา Apostille มีผลกับประเทศไทยในวันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2570 ขั้นตอนรับรองฝั่งต่างประเทศจะสั้นลง แต่คำแปลภาษาไทยยังจำเป็นเช่นเดิม

แจ้งภาษา วันเวลา สถานที่ ประเภทงาน (ศาล ตำรวจ อำเภอ ที่ดิน ตม. โรงพยาบาล หรือธุรกิจ) และเอกสารที่เกี่ยวข้องมาที่ทีมงานทางโทรศัพท์ LINE หรืออีเมล เจ้าหน้าที่จะยืนยันคิวล่ามและแจ้งค่าบริการตามประเภทงานและระยะเวลาให้ทราบก่อนเริ่มงานทุกครั้ง

ล่ามพูดตามคือผู้พูดหยุดเป็นช่วงแล้วล่ามจึงแปล เหมาะกับศาล สถานีตำรวจ อำเภอ สำนักงานที่ดิน และการลงนามสัญญา เพราะแม่นยำสูงและตรวจสอบย้อนได้ ใช้เวลาประมาณสองเท่าของการพูดปกติ ส่วนล่ามพูดพร้อมคือแปลไปพร้อมกับผู้พูดผ่านหูฟัง เหมาะกับสัมมนา ประชุมผู้ถือหุ้นขนาดใหญ่ หรืองานที่มีเวลาจำกัด แต่ต้องใช้ล่ามสองคนสลับกันทุก 20–30 นาทีและมีอุปกรณ์เสียง ต้นทุนจึงสูงกว่า งานราชการเกือบทั้งหมดในไทยใช้แบบพูดตาม

นายทะเบียนต้องมั่นใจว่าคู่สมรสฝ่ายที่ไม่เข้าใจภาษาไทยเข้าใจข้อความในทะเบียนสมรสและบันทึกข้อตกลงก่อนลงนาม โดยทั่วไปสำนักทะเบียนกำหนดให้ล่ามเป็นบุคคลบรรลุนิติภาวะ ไม่เป็นคู่กรณีหรือพยานในเรื่องเดียวกัน แสดงบัตรประชาชนหรือหนังสือเดินทาง และลงลายมือชื่อในฐานะผู้แปลไว้ในเอกสาร บางอำเภอกำหนดเพิ่มว่าต้องเป็นล่ามจากบริษัทที่จดทะเบียนหรือมีหนังสือรับรองการเป็นล่าม จึงควรโทรสอบถามอำเภอปลายทางก่อนนัดหมายทุกครั้ง

งานราชการและงานศาลในไทยส่วนใหญ่คิดเป็นรอบครึ่งวัน (ไม่เกิน 4 ชั่วโมง) และเต็มวัน (ไม่เกิน 8 ชั่วโมง) เพราะต้องกันเวลารอคิวซึ่งคาดเดายาก ส่วนงานประชุมธุรกิจสั้น ๆ หรือการลงนามที่สำนักงานอาจคิดเป็นรายชั่วโมงโดยมีขั้นต่ำ 2 ชั่วโมง ค่าใช้จ่ายที่มักคิดเพิ่มคือค่าเดินทางข้ามอำเภอหรือข้ามจังหวัด ค่าที่พักกรณีนัดเช้าตรู่ในต่างจังหวัด และค่าล่วงเวลาเมื่อเกินรอบที่ตกลง กรุณาสอบถามอัตราปัจจุบันกับทีมงานทางโทรศัพท์ LINE หรืออีเมล

ได้ในบางงาน เช่น การประชุมธุรกิจ การนัดหมายโรงพยาบาลบางกรณี การคุยกับธนาคารเบื้องต้น หรือการปรึกษาก่อนเข้าพบเจ้าหน้าที่ แต่งานที่ต้องลงลายมือชื่อรับรองการแปลต่อหน้าเจ้าพนักงาน เช่น ศาล อำเภอ สำนักงานที่ดิน และชั้นสอบสวน โดยหลักต้องมีล่ามอยู่ในสถานที่จริง เพราะเจ้าพนักงานต้องตรวจบัตรประจำตัวและให้ล่ามลงชื่อในเอกสาร หากคุณไม่แน่ใจ ควรถามหน่วยงานปลายทางล่วงหน้าและเตรียมล่ามแบบไปสถานที่จริงไว้เป็นแผนสำรอง

สำนักทะเบียนอำเภอหรือเขตกำหนดให้มีล่ามอย่างน้อยหนึ่งคนเมื่อคู่สมรสฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งไม่เข้าใจภาษาไทย เพราะนายทะเบียนต้องมั่นใจว่าทั้งสองฝ่ายเข้าใจข้อความในทะเบียนสมรสและให้ความยินยอมโดยสมัครใจ ล่ามต้องบรรลุนิติภาวะ นำบัตรประชาชนหรือหนังสือเดินทางตัวจริงไปแสดง ไม่ควรเป็นคู่สมรสเองหรือผู้มีส่วนได้เสียในทรัพย์สินของคู่สมรส และต้องลงลายมือชื่อในช่องล่ามพร้อมพยานสองคน บางอำเภอขอให้ล่ามเขียนคำรับรองสั้น ๆ ว่าได้แปลข้อความให้ฟังครบถ้วนแล้ว

ใช้ได้บางกรณีและขึ้นกับดุลพินิจของหน่วยงาน ศาลยุติธรรมมีแนวปฏิบัติการพิจารณาคดีทางอิเล็กทรอนิกส์ที่เปิดช่องให้ล่ามร่วมทางไกลได้เมื่อได้รับอนุญาต ส่วนสำนักทะเบียนอำเภอและงานที่ต้องลงลายมือชื่อในเอกสารต่อหน้าเจ้าหน้าที่ มักยืนยันให้ล่ามอยู่ในสถานที่จริง เพราะล่ามต้องลงชื่อในแบบพิมพ์ ควรสอบถามหน่วยงานปลายทางก่อนทุกครั้ง และเตรียมแผนสำรองให้มีล่ามในพื้นที่หากถูกปฏิเสธหน้างาน

ภาษาที่ขอใช้บ่อยที่สุดคืออังกฤษ รัสเซีย จีนกลาง เยอรมัน ฝรั่งเศส และภาษาในกลุ่มสแกนดิเนเวีย รองลงมาคืออาหรับ เกาหลี ญี่ปุ่น และภาษาในกลุ่มยุโรปตะวันออก งานที่ขอล่ามมากคือจดทะเบียนสมรส การให้ถ้อยคำต่อพนักงานสอบสวนจากอุบัติเหตุทางถนนและทางทะเล การเซ็นสัญญาซื้อขายห้องชุด และการเจรจากับบริษัทประกันในโรงพยาบาล ควรจองล่ามภาษาที่หายากล่วงหน้าอย่างน้อยหนึ่งสัปดาห์เพราะจำนวนผู้ให้บริการมีจำกัด

ล่ามช่วยสื่อสารระหว่างนายทะเบียนกับคู่สมรสฝ่ายที่ไม่เข้าใจภาษาไทย ตั้งแต่การสอบถามคุณสมบัติ การอ่านข้อความในทะเบียนสมรส จนถึงการอธิบายผลทางกฎหมายก่อนลงลายมือชื่อ นายทะเบียนบางแห่งขอให้ล่ามลงชื่อเป็นพยานหรือบันทึกชื่อไว้ในเอกสาร จึงควรเตรียมบัตรแสดงตนไปด้วยทุกครั้ง

ขึ้นอยู่กับหน่วยงาน งานที่ต้องยืนยันตัวตนและลงลายมือชื่อในที่ประชุม เช่น การจดทะเบียนที่อำเภอหรือการโอนที่กรมที่ดิน มักต้องมีล่ามอยู่ในสถานที่จริง ส่วนการนัดปรึกษา การสัมภาษณ์เตรียมคดี หรือการประชุมกับคู่สัญญาต่างประเทศ ใช้ล่ามออนไลน์ได้และประหยัดเวลาเดินทาง