ประกันสังคมของชาวต่างชาติและสิทธิรักษาพยาบาล

ไม่จำเป็น หลักเกณฑ์ที่ BOI เผยแพร่ทาง ltr.boi.go.th เปิดทางเลือกให้แสดงกรมธรรม์ประกันสุขภาพที่มีความคุ้มครองไม่น้อยกว่า 50,000 ดอลลาร์สหรัฐ ครอบคลุมระยะเวลาพำนักในไทย หรือแสดงสิทธิประกันสังคมที่รักษาพยาบาลในไทยได้ หรือแสดงเงินฝากตามจำนวนที่หลักเกณฑ์กำหนด กรมธรรม์ต่างประเทศใช้ได้ถ้าระบุชัดว่าคุ้มครองการรักษาในประเทศไทยและมีคำแปลภาษาอังกฤษหรือไทย

ลูกจ้างต่างชาติที่ทำงานถูกต้องตามกฎหมายกับนายจ้างที่อยู่ในข่ายบังคับ ต้องขึ้นทะเบียนเป็นผู้ประกันตนตามมาตรา 33 เช่นเดียวกับลูกจ้างไทย โดยนายจ้างมีหน้าที่แจ้งขึ้นทะเบียนภายในกำหนดและนำส่งเงินสมทบ ผู้ประกันตนจะได้รับสิทธิประโยชน์ตามที่กฎหมายกำหนด เช่น กรณีเจ็บป่วย คลอดบุตร ทุพพลภาพ ตาย สงเคราะห์บุตร ชราภาพ และว่างงาน รายละเอียดตรวจได้ที่ sso.go.th

สามารถสมัครเป็นผู้ประกันตนโดยสมัครใจตามมาตรา 39 ได้ หากเคยเป็นผู้ประกันตนมาตรา 33 และส่งเงินสมทบครบตามเงื่อนไข โดยต้องยื่นสมัครภายในกำหนดเวลานับแต่วันสิ้นสุดความเป็นผู้ประกันตน และต้องส่งเงินสมทบต่อเนื่อง หากขาดส่งตามเกณฑ์ที่กำหนดสิทธิจะสิ้นสุด รายละเอียดและแบบฟอร์มยื่นได้ที่สำนักงานประกันสังคมพื้นที่หรือ sso.go.th

ใช้ทดแทนไม่ได้ทั้งหมด สิทธิประกันสังคมผูกกับโรงพยาบาลตามบัตรรับรองสิทธิที่เลือกไว้ และมีเงื่อนไขการส่งตัว ขณะที่ประกันเอกชนให้เลือกโรงพยาบาลได้กว้างกว่าและมีห้องพักตามแผน หลายคนจึงใช้ทั้งสองระบบควบคู่กัน อนึ่ง หลักเกณฑ์วีซ่าบางประเภทระบุว่าสิทธิประกันสังคมที่รักษาพยาบาลในไทยใช้แสดงแทนกรมธรรม์ได้ จึงต้องอ่านหลักเกณฑ์ของวีซ่านั้นเป็นรายกรณี

สำนักงานประกันสังคมเปิดให้ผู้ประกันตนเลือกหรือเปลี่ยนสถานพยาบาลได้ในช่วงเวลาที่ประกาศกำหนดของแต่ละปี หรือเมื่อมีเหตุจำเป็น เช่น ย้ายที่พักหรือย้ายสถานที่ทำงาน โดยยื่นแบบเลือกสถานพยาบาลผ่านสำนักงานประกันสังคมพื้นที่หรือช่องทางออนไลน์ของ sso.go.th กรณีเจ็บป่วยฉุกเฉินสามารถเข้ารักษาสถานพยาบาลใกล้เคียงได้ตามหลักเกณฑ์ที่กำหนด

ใช้ได้ในหลายกรณีหากมีหนังสือรับรองจากบริษัทประกันหรือนายจ้างที่ระบุชื่อผู้เอาประกัน วงเงินคุ้มครอง และช่วงเวลาชัดเจน แต่ประเภทวีซ่าที่มีประกาศกำหนดวงเงินขั้นต่ำเฉพาะ เช่น กลุ่มวีซ่าพำนักระยะยาวบางประเภท ต้องเทียบวงเงินกับประกาศให้ตรงก่อน มิฉะนั้นอาจต้องซื้อกรมธรรม์เสริม

ลูกจ้างต่างชาติที่ทำงานถูกกฎหมายกับนายจ้างที่อยู่ในระบบต้องขึ้นทะเบียนเป็นผู้ประกันตนตามมาตรา 33 เช่นเดียวกับคนไทย นายจ้างมีหน้าที่ยื่นแบบขึ้นทะเบียนภายในกำหนดและนำส่งเงินสมทบร่วมกับลูกจ้าง สิทธิประโยชน์ครอบคลุมเจ็บป่วย คลอดบุตร ทุพพลภาพ ตาย สงเคราะห์บุตร ว่างงาน และชราภาพ เมื่อออกจากงานสามารถสมัครเป็นผู้ประกันตนตามมาตรา 39 ต่อได้ภายในหกเดือนหากส่งเงินสมทบครบตามเงื่อนไข ส่วนผู้ประกอบอาชีพอิสระสมัครตามมาตรา 40 ได้ตามชุดสิทธิประโยชน์ที่เลือก

ผู้ประกันตนที่สิ้นสภาพและมีเงื่อนไขครบตามที่กฎหมายกำหนดสามารถยื่นขอรับประโยชน์ทดแทนกรณีชราภาพได้ โดยกรอกแบบคำขอรับประโยชน์ทดแทนพร้อมสำเนาหนังสือเดินทาง หลักฐานการสิ้นสุดความเป็นผู้ประกันตน และเลขบัญชีธนาคาร กรณีอยู่ต่างประเทศแล้วมักต้องมอบอำนาจให้ผู้แทนในไทยดำเนินการ ซึ่งหนังสือมอบอำนาจที่ลงนามในต่างประเทศต้องผ่านการรับรองลายมือชื่อและนิติกรณ์ก่อนใช้

สำหรับวีซ่าธุรกิจที่มีใบอนุญาตทำงาน หลักฐานประกันสังคมมักใช้ประกอบได้ เพราะผู้ประกันตนมีสิทธิรักษาในโรงพยาบาลตามบัตรรับรองสิทธิ แต่สำหรับวีซ่าเกษียณและ O-A ที่กำหนดวงเงินประกันไว้ชัด ประกันสังคมโดยลำพังไม่ตรงเงื่อนไข ควรแยกให้ชัดระหว่างสิทธิรักษาพยาบาลกับเอกสารที่ตรวจคนเข้าเมืองกำหนด

ขึ้นกับแผนที่นายจ้างเลือก กรมธรรม์กลุ่มโดยทั่วไปคุ้มครองเฉพาะพนักงาน และสามารถซื้อความคุ้มครองสำหรับคู่สมรสและบุตรเพิ่มเป็นส่วนขยาย ประเด็นที่ควรตรวจคือความคุ้มครองใช้ได้เฉพาะในไทยหรือทั่วโลก และเมื่อพนักงานลาออกความคุ้มครองสิ้นสุดทันทีหรือมีสิทธิแปลงเป็นกรมธรรม์รายบุคคล ซึ่งสำคัญมากสำหรับผู้ที่วางแผนอยู่ไทยต่อหลังเลิกจ้าง

ผู้ประกันตนตามมาตรา 33 ที่ทำงานกับนายจ้างในไทยสามารถใช้หนังสือรับรองการเป็นผู้ประกันตนจากสำนักงานประกันสังคมประกอบคำร้องบางประเภทได้ แต่คำร้องกลุ่มเกษียณอายุและกลุ่มที่กฎหมายกำหนดวงเงินขั้นต่ำไว้ชัดเจนยังต้องมีกรมธรรม์ตามเกณฑ์ ควรตรวจสอบกับด่านที่ยื่นก่อน เพราะแนวปฏิบัติต่างพื้นที่ไม่เหมือนกัน