วีซ่าระยะยาว DTV LTR SMART และ Thailand Privilege

เป็นประเด็นที่ต้องพิจารณาเป็นรายกรณี เพราะนิยามการทำงานตามกฎหมายไทยกว้างและมีการปรับปรุงแนวปฏิบัติเป็นระยะ ผู้ที่ทำงานทางไกลระยะยาวควรเลือกช่องทางที่ออกแบบมาเพื่อการนี้ เช่น DTV หรือ LTR ตามคุณสมบัติ และตรวจสอบเงื่อนไขล่าสุดกับกรมการจัดหางานหรือที่ปรึกษากฎหมายก่อนเริ่มพำนักระยะยาว

วีซ่าประเภทเพื่อการใช้ชีวิตบั้นปลายไม่ได้ให้สิทธิทำงาน หากต้องการทำงานต้องเปลี่ยนไปใช้ประเภทที่รองรับและขอใบอนุญาตทำงานตามกฎหมาย การรับงานโดยไม่มีใบอนุญาตมีโทษและกระทบต่อการพิจารณาอยู่ต่อในอนาคต ผู้ที่ต้องการทั้งพำนักยาวและทำงานควรพิจารณาช่องทางอื่น เช่น LTR ที่มีเงื่อนไขเฉพาะ

DTV เป็นการตรวจลงตราสำหรับผู้ทำงานทางไกลให้นายจ้างหรือลูกค้าต่างประเทศ และผู้เข้าร่วมกิจกรรมซอฟต์พาวเวอร์ เช่น เรียนมวยไทย ทำอาหาร หรือรับการรักษาพยาบาล ลักษณะเป็นวีซ่าหลายครั้งอายุหลายปี โดยแต่ละครั้งที่เข้าประเทศได้รับอนุญาตให้อยู่ตามที่ประกาศกำหนดและขอขยายได้ตามเงื่อนไข ควรตรวจสอบรายละเอียดล่าสุดกับสถานทูตไทยที่ยื่น

LTR พิจารณาโดยสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน มีกลุ่มผู้มีสิทธิเฉพาะ เช่น ผู้มีความมั่งคั่งสูง ผู้เกษียณที่มีรายได้ ผู้ทำงานทางไกลให้บริษัทที่มีคุณสมบัติ และผู้เชี่ยวชาญทักษะสูง โดยมีสิทธิประโยชน์ต่อเนื่องและช่องทางใบอนุญาตทำงานที่ออกแบบไว้ ส่วน DTV เป็นการตรวจลงตราที่ยื่นกับสถานทูตและไม่ได้ให้สิทธิทำงานกับนายจ้างในไทย

SMART Visa มีหลายหมวดสำหรับผู้เชี่ยวชาญ นักลงทุน ผู้บริหาร และผู้ประกอบการวิสาหกิจเริ่มต้น ในอุตสาหกรรมเป้าหมายที่กำหนด ผู้ขอต้องผ่านการรับรองคุณสมบัติจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องก่อนจึงยื่นขอตรวจลงตรา จุดเด่นคือลดภาระบางอย่างของกระบวนการทำงาน แต่เงื่อนไขคุณสมบัติเข้มและต้องมีเอกสารสนับสนุนครบถ้วน

ไม่ใช่ Thailand Privilege เป็นสมาชิกภาพเชิงพาณิชย์ที่มาพร้อมสิทธิการตรวจลงตราระยะยาวและบริการอำนวยความสะดวก ไม่ใช่การมีถิ่นที่อยู่ถาวรและไม่ให้สิทธิทำงานโดยอัตโนมัติ ผู้ที่ต้องการทำงานยังต้องดำเนินการขอใบอนุญาตทำงานตามกฎหมายและอาจต้องปรับประเภทการพำนักให้เหมาะสม

DTV (Destination Thailand Visa) เป็นวีซ่าหลายครั้งอายุ 5 ปี อยู่ได้ครั้งละไม่เกิน 180 วัน และต่อได้อีก 180 วันในไทยหนึ่งครั้งต่อการเข้าเมืองหนึ่งครั้ง เหมาะกับผู้ทำงานทางไกลให้นายจ้างหรือลูกค้าต่างประเทศ ส่วน LTR เป็นวีซ่า 10 ปี (5+5) ที่ BOI พิจารณา ให้สิทธิรายงานตัวปีละครั้งแทน 90 วัน ใช้ช่องทางพิเศษที่สนามบิน และมีใบอนุญาตทำงานดิจิทัลควบ ผู้ที่รายได้และประกันเข้าเกณฑ์ LTR มักคุ้มกว่าในระยะยาว ส่วนผู้ที่เพิ่งเริ่มหรือรายได้ไม่ถึงเกณฑ์ควรเริ่มที่ DTV

ไม่ได้ครับ DTV รองรับเฉพาะการทำงานทางไกลให้นายจ้างหรือลูกค้าที่จดทะเบียนนอกประเทศไทย หากจะรับงานจากบริษัทไทยหรือทำงานที่มีรายได้จากแหล่งในไทยต้องเปลี่ยนเป็น Non-B พร้อมใบอนุญาตทำงาน หรือใช้ LTR/SMART ที่มีใบอนุญาตทำงานผูกอยู่ การฝ่าฝืนถือเป็นการทำงานโดยไม่ได้รับอนุญาตตาม พ.ร.ก.การบริหารจัดการการทำงานของคนต่างด้าว

แนวปฏิบัติทั่วไปคือแสดงเงินในบัญชีเทียบเท่า 500,000 บาทขึ้นไป พร้อมสัญญาจ้าง สัญญาบริการ หรือหลักฐานลูกค้าต่างประเทศ ถ้าเป็นสายกิจกรรม (มวยไทย อาหารไทย รักษาพยาบาล) ต้องมีหนังสือตอบรับจากสถานประกอบการ เอกสารที่ไม่ใช่ภาษาอังกฤษต้องแปลเป็นอังกฤษและรับรองคำแปล บางสถานทูตขอให้ผ่านการรับรองกงสุลหรือ Apostille ของประเทศต้นทางด้วย

Wealthy Global Citizen เน้นสินทรัพย์รวมและการลงทุนในไทยตามเกณฑ์ BOI ส่วน Work-from-Thailand Professional เน้นการเป็นลูกจ้างของบริษัทต่างประเทศที่มีรายได้ย้อนหลังตามเกณฑ์และบริษัทมีรายได้รวมตามที่กำหนด ทั้งสองประเภทต้องมีประกันสุขภาพวงเงินตามประกาศหรือเงินฝากทดแทน เอกสารรับรองรายได้ หนังสือรับรองบริษัท และงบการเงินต้องแปลอังกฤษพร้อมรับรอง

SMART Visa ออกให้ผู้เชี่ยวชาญ นักลงทุน ผู้บริหาร และสตาร์ทอัพในอุตสาหกรรมเป้าหมายที่ผ่านการรับรองคุณสมบัติจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องผ่าน BOI จุดต่างสำคัญคือไม่ต้องขอใบอนุญาตทำงานแยก รายงานตัวปีละครั้ง และคู่สมรสกับบุตรได้สิทธิพำนักตาม ขณะที่ Non-B ต้องมีนายจ้างไทยยื่นเอกสารบริษัทและขอใบอนุญาตทำงานกับกรมการจัดหางานทุกครั้ง

บัตร Thailand Privilege ให้สิทธิพำนักระยะยาวและบริการอำนวยความสะดวก แต่ไม่ให้สิทธิทำงาน ผู้ถือบัตรที่ต้องการทำงานต้องขอใบอนุญาตทำงานผ่านช่องทางปกติหรือแพ็กเกจที่ระบุสิทธิไว้ชัดเจนเท่านั้น หากทำงานโดยไม่มีใบอนุญาตยังคงมีความผิดเช่นเดียวกับวีซ่าประเภทอื่น

การเปลี่ยนประเภทการตรวจลงตราในไทยทำได้ในบางกรณีและขึ้นกับเงื่อนไขของสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง โดยทั่วไปผู้ถือ DTV ที่ได้งานกับบริษัทไทยมักถูกแนะนำให้ยื่น Non-B ใหม่ที่สถานทูตนอกประเทศเพื่อลดความเสี่ยง ส่วน LTR ยื่นขอ endorsement กับ BOI ได้ขณะอยู่ในไทยแล้วไปรับตราที่สำนักงานตรวจคนเข้าเมืองหรือสถานทูตตามที่ BOI กำหนด

คู่สมรสและบุตรอายุไม่เกินเกณฑ์ที่กำหนดได้รับวีซ่าประเภทเดียวกันตามผู้ถือหลัก มีสิทธิรายงานตัวปีละครั้งและใช้ช่องทางพิเศษเช่นกัน เอกสารความสัมพันธ์ ได้แก่ ทะเบียนสมรสและสูติบัตร ต้องแปลอังกฤษและผ่านการรับรองกงสุลหรือ Apostille ของประเทศที่ออกเอกสารก่อนยื่น

ผู้ถือ LTR รายงานตัวปีละหนึ่งครั้งแทนทุก 90 วัน แต่หน้าที่แจ้งที่พักของเจ้าบ้านตาม ตม.30 ยังคงอยู่ทุกครั้งที่เดินทางกลับเข้าประเทศหรือเปลี่ยนที่พัก ส่วนผู้ถือ DTV ที่อยู่ต่อเนื่องเกิน 90 วันยังต้องรายงานตัว 90 วันตามปกติ

ไม่ต้อง เพราะ DTV เป็นวีซ่าประเภท multiple entry อยู่แล้ว การเดินทางออกและกลับเข้ามาจะได้รับอนุญาตให้อยู่ใหม่ 180 วันนับจากวันเข้า แต่ถ้าอยู่ระหว่างการได้รับอนุญาตให้อยู่ต่อจากสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง (ต่อ 180 วันในไทย) การออกนอกประเทศจะทำให้สิทธิอยู่ต่อสิ้นสุด จึงควรวางแผนวันเดินทางให้สอดคล้อง

กรณี O-A และ O-X มีข้อกำหนดประกันสุขภาพตามประกาศ โดยต้องคุ้มครองทั้งผู้ป่วยนอกและผู้ป่วยในตามวงเงินที่กำหนด และกรมธรรม์ต้องอยู่ในระบบตรวจสอบของ longstay.tgia.org หากซื้อจากบริษัทไทย ส่วนกรมธรรม์ต่างประเทศต้องใช้แบบฟอร์มรับรองของสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองที่บริษัทประกันลงนาม สำหรับ LTR ใช้เกณฑ์ของ BOI ซึ่งยอมรับเงินฝากทดแทนได้ ควรตรวจวันคุ้มครองให้ครอบคลุมตลอดช่วงที่ขออยู่ต่อ ไม่ใช่แค่วันที่ยื่น

ประเด็นนี้ยังเป็นพื้นที่สีเทาในทางปฏิบัติ กฎหมายไทยนิยามการทำงานกว้าง และวีซ่าท่องเที่ยวไม่ได้ให้สิทธิทำงาน แนวทางที่ปลอดภัยกว่าคือใช้วีซ่าที่ออกแบบมาเพื่อการทำงานทางไกลโดยเฉพาะ เช่น DTV หรือ LTR ประเภท Work-from-Thailand ซึ่งระบุสถานะไว้ชัดเจน ลดความเสี่ยงเรื่องการตรวจสอบและทำให้เปิดบัญชีธนาคารหรือเช่าที่พักระยะยาวง่ายขึ้น เราช่วยประเมินว่าโครงสร้างรายได้ของท่านเข้าเกณฑ์ประเภทใดได้บ้าง