ใบขับขี่สำหรับชาวต่างชาติและใบขับขี่สากล

ต้องยื่นคำขอแจ้งย้ายรถออกที่สำนักงานขนส่งจังหวัดต้นทาง แล้วนำหลักฐานการแจ้งย้ายไปแจ้งย้ายเข้าที่จังหวัดปลายทาง นายทะเบียนปลายทางจะกำหนดหมายเลขทะเบียนใหม่และบันทึกในสมุดคู่มือจดทะเบียนรถ กรณีรถมีภาระผูกพันเช่าซื้อ ต้องได้รับความยินยอมจากผู้ให้เช่าซื้อซึ่งเป็นผู้ถือกรรมสิทธิ์ในเล่มก่อน มิฉะนั้นนายทะเบียนจะไม่รับดำเนินการ

ประเทศไทยเป็นภาคีอนุสัญญาว่าด้วยการจราจรทางถนนทั้งฉบับเจนีวา ค.ศ. 1949 และฉบับเวียนนา ค.ศ. 1968 ใบขับขี่สากลที่ออกตามอนุสัญญาที่ไทยรับรองจึงใช้ขับรถได้ตามอายุที่ระบุในเอกสาร ซึ่งโดยทั่วไปคือหนึ่งปี และต้องแสดงคู่กับใบขับขี่ในประเทศที่ออกให้เสมอ เมื่อพำนักในไทยยาวและมีที่อยู่เป็นหลักแหล่ง กรมการขนส่งทางบกแนะนำให้เปลี่ยนมาถือใบอนุญาตขับรถของไทย

โดยทั่วไปสำนักงานขนส่งจะขอหนังสือเดินทางพร้อมหน้าตรวจลงตราที่ยังมีผล ใบอนุญาตขับรถต่างประเทศที่ยังไม่หมดอายุพร้อมคำแปลรับรอง หลักฐานที่อยู่ในไทยจากสถานทูตหรือสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง และใบรับรองแพทย์ที่ออกไม่เกินระยะเวลาที่กำหนด ผู้ยื่นต้องผ่านการทดสอบสมรรถภาพร่างกาย ได้แก่ การมองเห็นสี สายตาทางลึก สายตาทางกว้าง และปฏิกิริยาเท้า รายละเอียดล่าสุดดูได้จาก dlt.go.th

ขึ้นอยู่กับดุลพินิจตามระเบียบและประเภทเอกสารที่นำมาแสดง ผู้ที่มีใบอนุญาตขับรถต่างประเทศที่ยังมีผลและมีคำแปลรับรอง มักได้รับยกเว้นการอบรมและการทดสอบข้อเขียนหรือทดสอบขับรถบางส่วน แต่ยังต้องผ่านการทดสอบสมรรถภาพร่างกายทุกกรณี ผู้ที่ไม่มีใบขับขี่เดิมต้องเข้าอบรมตามหลักสูตรที่กรมการขนส่งทางบกกำหนดและสอบทั้งข้อเขียนและปฏิบัติ

แนวทางที่ปลอดภัยที่สุดคือคำแปลที่ออกหรือรับรองโดยสถานเอกอัครราชทูตหรือสถานกงสุลของประเทศที่ออกใบขับขี่ หรือคำแปลที่ผ่านการรับรองคำแปลจากกองสัญชาติและนิติกรณ์ กรมการกงสุล คำแปลต้องตรงกับต้นฉบับทุกตัวอักษร โดยเฉพาะชื่อ นามสกุล เลขที่ใบอนุญาต ประเภทรถที่ขับได้ และวันหมดอายุ หากชื่อสะกดไม่ตรงกับหนังสือเดินทางควรทำหนังสือรับรองบุคคลเดียวกันแนบไปด้วย

ไม่ได้ กฎหมายว่าด้วยรถยนต์แยกใบอนุญาตขับรถยนต์ส่วนบุคคลกับใบอนุญาตขับรถจักรยานยนต์ส่วนบุคคลออกจากกัน ผู้ที่มีเฉพาะใบขับขี่รถยนต์แล้วขับจักรยานยนต์ถือว่าขับขี่โดยไม่มีใบอนุญาตสำหรับรถประเภทนั้น มีโทษตามกฎหมาย และที่สำคัญกว่านั้นคือกรมธรรม์ภาคสมัครใจส่วนใหญ่มีข้อยกเว้นกรณีผู้ขับขี่ไม่มีใบอนุญาตขับรถประเภทนั้น ทำให้การเคลมมีปัญหา

ไม่ควรเช่า เพราะใบขับขี่สากลระบุประเภทยานพาหนะที่ผู้ถือมีสิทธิขับตามใบขับขี่ต้นทาง หากไม่มีสัญลักษณ์ประเภทรถจักรยานยนต์ ท่านไม่มีสิทธิขับรถจักรยานยนต์ในไทย ร้านเช่าบางแห่งไม่ตรวจสอบ แต่เมื่อเกิดอุบัติเหตุ เจ้าหน้าที่ตำรวจและบริษัทประกันจะตรวจ ซึ่งอาจทำให้ท่านต้องรับผิดค่าเสียหายเองทั้งหมด

รถที่จดทะเบียนตามกฎหมายว่าด้วยรถยนต์จะใช้แผ่นป้ายพื้นขาวสำหรับรถส่วนบุคคล และพื้นเหลืองสำหรับรถรับจ้างหรือรถสาธารณะตามกฎหมายเดียวกัน ส่วนรถบรรทุกและรถโดยสารขนาดใหญ่จดทะเบียนตามกฎหมายว่าด้วยการขนส่งทางบก ซึ่งใช้เลขทะเบียนคนละระบบ มีข้อกำหนดเรื่องใบอนุญาตประกอบการขนส่งและใบอนุญาตขับรถคนละประเภทกัน

กฎหมายว่าด้วยการขนส่งทางบกแบ่งใบอนุญาตผู้ประจำรถประเภทผู้ขับรถออกเป็นสี่ชนิด ชนิดที่หนึ่งสำหรับรถที่มีน้ำหนักรถและน้ำหนักบรรทุกรวมไม่เกินสามพันห้าร้อยกิโลกรัม ชนิดที่สองสำหรับรถที่เกินกว่านั้นและรถโดยสาร ชนิดที่สามสำหรับรถลากจูงหรือรถพ่วง และชนิดที่สี่สำหรับรถที่ใช้ขนส่งวัตถุอันตราย ผู้ขับรถบรรทุกเพื่อการค้าจึงใช้ใบขับขี่รถยนต์ส่วนบุคคลไม่ได้

ต้องแจ้งย้ายออกที่สำนักงานขนส่งจังหวัดต้นทาง แล้วนำเล่มทะเบียนไปแจ้งย้ายเข้าที่จังหวัดปลายทาง พร้อมนำรถเข้าตรวจสภาพเพื่อตรวจเลขตัวถังและเลขเครื่องยนต์ จากนั้นจะได้รับแผ่นป้ายทะเบียนใหม่ตามจังหวัดปลายทาง ควรทำให้เสร็จก่อนถึงกำหนดต่อภาษีประจำปีเพื่อลดความยุ่งยาก

โดยทั่วไปต้องใช้หนังสือเดินทางพร้อมหน้าตรวจลงตราที่ยังมีผล หลักฐานถิ่นที่อยู่ในไทย (ใบรับรองถิ่นที่อยู่จากสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง หนังสือรับรองที่อยู่จากสถานทูตของตน หรือใบอนุญาตทำงาน) และใบรับรองแพทย์ที่ออกไม่เกินระยะเวลาที่สำนักงานขนส่งกำหนด จากนั้นเข้ารับการอบรม ทดสอบสมรรถภาพร่างกาย ทดสอบข้อเขียนและทดสอบขับรถ เอกสารภาษาต่างประเทศต้องมีคำแปลภาษาไทยที่รับรองแล้ว รายละเอียดและอายุเอกสารต่างกันในแต่ละสำนักงาน ควรยืนยันล่วงหน้า

ใบอนุญาตขับรถระหว่างประเทศ (IDP) ที่ออกตามอนุสัญญาว่าด้วยการจราจรทางถนน เจนีวา ค.ศ. 1949 หรือเวียนนา ค.ศ. 1968 ใช้ควบคู่กับใบขับขี่ต้นฉบับของประเทศผู้ออกได้ในช่วงที่ยังพำนักชั่วคราว โดยต้องเป็นแบบและประเภทที่ประเทศไทยรับรอง หากพำนักระยะยาว ควรเปลี่ยนมาถือใบขับขี่ไทยเพื่อลดปัญหาการตรวจของเจ้าพนักงานและเงื่อนไขของกรมธรรม์ประกันภัย

ต้องแสดงใบขับขี่ต้นฉบับที่ยังไม่หมดอายุ พร้อมคำแปลภาษาไทยที่รับรองความถูกต้อง หรือหนังสือรับรองใบขับขี่จากสถานทูตของประเทศผู้ออก เอกสารประจำตัวและหลักฐานถิ่นที่อยู่ และใบรับรองแพทย์ กรณีเข้าเงื่อนไขที่กรมการขนส่งทางบกกำหนด อาจได้รับยกเว้นการทดสอบข้อเขียนหรือทดสอบขับรถบางส่วน แต่ยังต้องทดสอบสมรรถภาพร่างกาย เงื่อนไขการยกเว้นแตกต่างกันตามประเทศผู้ออกใบขับขี่ ควรตรวจสอบกับสำนักงานขนส่งก่อน

ผู้ขอครั้งแรกจะได้รับใบอนุญาตขับรถชนิดชั่วคราวซึ่งมีอายุ 2 ปี เมื่อถือครบตามระยะเวลาและไม่มีเหตุต้องห้าม จึงยื่นขอเปลี่ยนเป็นชนิดส่วนบุคคลอายุ 5 ปีได้ โดยต้องผ่านการอบรมและทดสอบสมรรถภาพร่างกายอีกครั้ง สำหรับชาวต่างชาติ อายุใบขับขี่ที่ออกจริงอาจถูกจำกัดตามระยะเวลาที่ได้รับอนุญาตให้อยู่ในราชอาณาจักร

โดยทั่วไปยื่นล่วงหน้าได้ตามระยะเวลาที่กรมการขนส่งทางบกกำหนดก่อนวันหมดอายุ หากขาดต่อไม่นาน จะต้องอบรมและทดสอบสมรรถภาพร่างกายใหม่ แต่หากขาดต่อเป็นเวลานานตามเกณฑ์ที่กำหนด จะต้องสอบข้อเขียนใหม่ และหากขาดต่อนานกว่านั้นอีกจะต้องสอบขับรถใหม่ทั้งหมด ระยะเวลาแต่ละขั้นเปลี่ยนแปลงได้ตามระเบียบ ควรตรวจสอบก่อนวันหมดอายุ

ต้องเป็นใบรับรองแพทย์ตามแบบที่แพทยสภากำหนดซึ่งระบุว่าไม่มีโรคประจำตัวหรือสภาวะที่เป็นอุปสรรคต่อการขับรถ ออกโดยสถานพยาบาลที่ได้รับอนุญาต และมีอายุไม่เกินระยะเวลาที่สำนักงานขนส่งกำหนดนับแต่วันออก หากออกจากต่างประเทศมักไม่ได้รับการยอมรับ ควรตรวจใหม่ในไทยเพื่อความแน่นอน

ไม่โดยลำพัง ผู้ถือใบขับขี่ไทยที่จะขับรถในต่างประเทศควรขอใบอนุญาตขับรถระหว่างประเทศจากกรมการขนส่งทางบก โดยเลือกแบบตามอนุสัญญาที่ประเทศปลายทางเป็นภาคี (เจนีวา 1949 หรือเวียนนา 1968) และต้องพกใบขับขี่ไทยฉบับจริงควบคู่กันเสมอ บางประเทศยังกำหนดให้มีคำแปลรับรองเพิ่มเติม ควรตรวจสอบกฎของประเทศปลายทาง

ใช้หนังสือเดินทางที่ยังมีอายุ ใบขับขี่ไทยชนิดส่วนบุคคล 5 ปีหรือชนิดตลอดชีพที่ยังไม่หมดอายุ บัตรประจำตัวประชาชนหรือหลักฐานถิ่นที่อยู่สำหรับชาวต่างชาติ และรูปถ่ายตามที่กำหนด ยื่นได้ที่สำนักงานขนส่งที่ให้บริการ IDP อายุใบอนุญาตโดยทั่วไป 1 ปี และออกตามอนุสัญญาที่เลือก

ยื่นคำขอรับใบแทนที่สำนักงานขนส่ง พร้อมเอกสารประจำตัว และใบขับขี่เดิมกรณีชำรุด ปัจจุบันหลายสำนักงานไม่บังคับให้แจ้งความ แต่บางกรณีเจ้าหน้าที่อาจขอบันทึกประจำวัน จึงควรสอบถามล่วงหน้า ใบแทนจะมีวันหมดอายุเท่าฉบับเดิม ไม่ใช่การต่ออายุ

ต้องแยกกัน เพราะเป็นคนละชนิดตามกฎหมายว่าด้วยรถยนต์ ผู้ขับรถจักรยานยนต์ต้องมีใบอนุญาตขับรถจักรยานยนต์โดยเฉพาะ การขับรถจักรยานยนต์โดยถือเพียงใบขับขี่รถยนต์ถือว่าไม่มีใบอนุญาตสำหรับรถชนิดนั้น และมักทำให้บริษัทประกันภัยยกข้อต่อสู้เรื่องเงื่อนไขกรมธรรม์เมื่อเกิดอุบัติเหตุ

ใบขับขี่สาธารณะออกตามกฎหมายว่าด้วยรถยนต์สำหรับรถรับจ้างที่จดทะเบียนตามกฎหมายนั้น ส่วนใบอนุญาตเป็นผู้ขับรถตามกฎหมายว่าด้วยการขนส่งทางบกใช้กับรถบรรทุกและรถโดยสารที่จดทะเบียนตามกฎหมายขนส่ง แบ่งเป็นชนิดตามน้ำหนักและประเภทรถ ทั้งสองระบบกำหนดคุณสมบัติเพิ่มเติม เช่น การตรวจประวัติอาชญากรรม และมีข้อจำกัดเรื่องสัญชาติในบางประเภท

โดยหลักงานขับรถรับจ้างเป็นอาชีพที่มีข้อจำกัดสำหรับคนต่างด้าวตามกฎหมายว่าด้วยการบริหารจัดการการทำงานของคนต่างด้าว และระเบียบของกรมการขนส่งทางบกกำหนดคุณสมบัติผู้ขอใบขับขี่สาธารณะไว้เฉพาะ จึงควรตรวจสอบสถานะงานที่ห้ามคนต่างด้าวทำและเงื่อนไขใบอนุญาตทำงานก่อน ไม่ควรเริ่มขับรับจ้างก่อนได้ข้อยุติจากหน่วยงาน

โดยทั่วไปต้องมีกรมธรรม์หรือเลขที่กรมธรรม์ ใบขับขี่ของผู้ขับขณะเกิดเหตุ สมุดคู่มือจดทะเบียนรถ บันทึกประจำวันของพนักงานสอบสวน ใบเสนอราคาซ่อมหรือใบเสร็จค่ารักษาพยาบาล และหนังสือมอบอำนาจกรณีให้ผู้อื่นดำเนินการแทน เอกสารภาษาต่างประเทศที่ใช้ประกอบ เช่น ใบขับขี่หรือหนังสือรับรอง ควรมีคำแปลภาษาไทยที่รับรองแล้ว

ตรวจว่าผู้ให้เช่ามีประกันภัยภาคสมัครใจที่ครอบคลุมผู้ขับซึ่งเป็นผู้เช่า ตรวจวงเงินความรับผิดส่วนแรก (excess) ตรวจว่าใบขับขี่ที่ท่านถืออยู่ตรงกับเงื่อนไขกรมธรรม์ เช่น ต้องมี IDP หรือใบขับขี่ไทย และถ่ายภาพสภาพรถก่อนรับรถ หากขับโดยไม่มีใบอนุญาตที่ถูกประเภท ประกันภัยอาจปฏิเสธความคุ้มครองและผู้ขับต้องรับผิดเอง

ให้แปลเป็นภาษาปลายทางโดยผู้แปลที่รับผิดชอบคำแปล แล้วนำไปรับรองคำแปลที่กองสัญชาติและนิติกรณ์ กรมการกงสุล จากนั้นตามระบบของประเทศปลายทางอาจต้องรับรองต่อที่สถานทูตของประเทศนั้นในไทย หรือขอ Apostille หากประเทศปลายทางและไทยใช้ระบบดังกล่าวร่วมกันในขณะยื่น ควรยืนยันข้อกำหนดกับหน่วยงานผู้รับเอกสารก่อนเริ่มขั้นตอน

เราช่วยตรวจความครบถ้วนของชุดเอกสารก่อนยื่น จัดทำและตรวจหนังสือมอบอำนาจให้ตรงแบบของกรมการขนส่งทางบก จัดแปลและรับรองคำแปลเอกสารต่างประเทศ ประสานขั้นตอนนิติกรณ์ที่กรมการกงสุล และจัดล่ามเมื่อต้องให้ถ้อยคำกับเจ้าหน้าที่ ทั้งนี้การอนุมัติเป็นดุลพินิจของหน่วยงานราชการ เราไม่สามารถเร่งคิวหรือรับรองผลแทนหน่วยงานได้ กรุณาสอบถามค่าบริการและระยะเวลาทางโทรศัพท์ LINE หรืออีเมล

หลายประเทศให้ใช้ใบขับขี่ไทยร่วมกับใบอนุญาตขับรถระหว่างประเทศตามอนุสัญญาเวียนนาหรือเจนีวา ซึ่งขอได้ที่กรมการขนส่งทางบก บางประเทศขอคำแปลใบขับขี่ที่รับรองคำแปลจากกรมการกงสุลแทน ควรตรวจข้อกำหนดของประเทศปลายทางและอายุใบอนุญาตให้ครอบคลุมช่วงเดินทาง

คำแปลใช้ประกอบการยื่นคำขอเปลี่ยนหรือขอรับใบอนุญาตของไทยได้ แต่ไม่ใช่ใบอนุญาตในตัวเอง สิทธิการขับขี่เป็นไปตามหลักเกณฑ์ของกรมการขนส่งทางบกและประเทศคู่ภาคี ผู้ขับควรพกใบอนุญาตต้นฉบับพร้อมหลักฐานการเข้าเมืองไว้ตลอด

แนวปฏิบัติของนายทะเบียนคือขอคำแปลภาษาไทยหรือภาษาอังกฤษที่รับรองความถูกต้อง โดยคำแปลต้องระบุชื่อผู้ถือ วันเดือนปีเกิด ประเภทรถที่ขับได้ วันออกและวันสิ้นอายุตรงกับต้นฉบับทุกจุด บางสำนักงานขอให้สถานทูตของประเทศผู้ออกใบอนุญาตรับรองเพิ่ม จึงควรถามสำนักงานขนส่งที่จะยื่นก่อน

ใบอนุญาตขับรถระหว่างประเทศออกตามอนุสัญญาที่ประเทศปลายทางเป็นภาคี จึงใช้ได้เฉพาะกลุ่มประเทศที่รับรูปแบบเดียวกัน ประเทศที่ไม่เป็นภาคีอาจกำหนดให้สอบใบขับขี่ในประเทศนั้น ควรตรวจข้อกำหนดของหน่วยงานขนส่งปลายทางก่อนเดินทางและพกใบขับขี่ไทยควบคู่เสมอ

บริษัทเช่ารถส่วนใหญ่ระบุว่ารับใบอนุญาตขับรถระหว่างประเทศหรือคำแปลที่รับรองอย่างเป็นทางการ พร้อมใบขับขี่ต้นฉบับและบัตรเครดิตชื่อผู้เช่า ควรอ่านเงื่อนไขในหน้าจองและขอยืนยันเป็นลายลักษณ์อักษร เพราะเงื่อนไขต่างกันตามประเทศและตามผู้ให้เช่า

แนวปฏิบัติของสำนักงานขนส่งคือใช้ใบขับขี่ต่างชาติที่ยังไม่สิ้นอายุพร้อมคำแปลรับรอง หลักฐานถิ่นที่อยู่ในไทย ใบรับรองแพทย์ตามแบบที่กำหนด และผ่านการทดสอบสมรรถภาพร่างกาย บางกรณีต้องอบรมหรือทดสอบข้อเขียนเพิ่ม ควรตรวจรายการล่าสุดกับสำนักงานขนส่งที่จะยื่น

ขอได้ที่สำนักงานขนส่งจังหวัดหรือสำนักงานขนส่งพื้นที่ โดยใช้ใบขับขี่ไทยที่ยังไม่หมดอายุ หนังสือเดินทางที่มีอายุเหลือ รูปถ่าย และเอกสารแสดงตน ใบอนุญาตที่ออกจะระบุว่าออกตามอนุสัญญาเจนีวา 1949 หรือเวียนนา 1968 ซึ่งใช้ได้กับประเทศภาคีของอนุสัญญานั้นเท่านั้น ต้องพกคู่กับใบขับขี่ไทยเสมอ และบางประเทศยังต้องมีคำแปลรับรองเพิ่ม

กรณีอยู่ในไทยสามารถยื่นคำขอใบแทนได้ที่สำนักงานขนส่งแห่งใดก็ได้ โดยใช้บัตรประจำตัวและแจ้งข้อเท็จจริงการสูญหาย ปัจจุบันบางสำนักงานไม่บังคับใบแจ้งความ แต่ควรเตรียมไว้ กรณีอยู่ต่างประเทศต้องมอบอำนาจให้ผู้แทนดำเนินการ โดยหนังสือมอบอำนาจควรลงนามต่อหน้าเจ้าหน้าที่สถานเอกอัครราชทูตไทยหรือผ่าน Notary Public แล้วรับรองนิติกรณ์

ใบขับขี่ที่สิ้นอายุเกิน 1 ปีแต่ไม่เกิน 3 ปีต้องสอบข้อเขียนใหม่ หากเกิน 3 ปีต้องอบรม สอบข้อเขียน และสอบขับรถใหม่ทั้งหมด ทุกกรณีต้องมีใบรับรองแพทย์ที่ออกไม่เกินระยะเวลาที่กรมการขนส่งทางบกกำหนดและผ่านการทดสอบสมรรถภาพร่างกาย ควรจองคิวออนไลน์ล่วงหน้าเพราะคิวในจังหวัดท่องเที่ยวมักเต็มเร็ว

ควรมีสำเนาสมุดคู่มือจดทะเบียน หนังสือยินยอมให้ใช้รถจากเจ้าของหรือสัญญาเช่า กรมธรรม์ประกันภัยที่ระบุขอบเขตผู้ขับขี่ และใบขับขี่ที่ใช้ได้ตามกฎหมายไทย หากผู้ขับเป็นชาวต่างชาติควรมีใบขับขี่ระหว่างประเทศหรือใบขับขี่ไทย เพราะการใช้ใบขับขี่ต่างประเทศที่ไม่เข้าเงื่อนไขอาจกระทบทั้งค่าปรับและสิทธิเรียกร้องค่าสินไหม

ยื่นคำขอแจ้งย้ายออกที่สำนักงานขนส่งจังหวัดต้นทางเพื่อรับหลักฐานการแจ้งย้าย จากนั้นนำรถเข้าตรวจสภาพและยื่นแจ้งย้ายเข้าที่สำนักงานขนส่งจังหวัดภูเก็ตพร้อมสมุดคู่มือ เอกสารผู้ถือกรรมสิทธิ์ และหลักฐานที่อยู่ในจังหวัด ระยะเวลาขึ้นกับการตรวจสอบข้อมูลระหว่างสำนักงาน หากติดไฟแนนซ์ต้องมีหนังสือยินยอมจากผู้ให้เช่าซื้อ