เอกสารวัคซีนและสมุดเหลือง (ICVP)

คือหนังสือรับรองการสร้างเสริมภูมิคุ้มกันโรคระหว่างประเทศ (International Certificate of Vaccination or Prophylaxis) ตามกฎอนามัยระหว่างประเทศ ค.ศ. 2005 ของ WHO ในไทยออกโดยสถานพยาบาลและด่านควบคุมโรคติดต่อระหว่างประเทศที่กรมควบคุมโรคกำหนด ต้องมีลายมือชื่อแพทย์หรือผู้ได้รับมอบหมายและตราของหน่วยงานผู้ออกจึงจะใช้ได้

หลายประเทศในแอฟริกาและอเมริกาใต้ที่มีการระบาดของไข้เหลืองกำหนดให้แสดงหนังสือรับรองการฉีดวัคซีนไข้เหลือง และบางประเทศเรียกดูจากผู้เดินทางที่ผ่านพื้นที่เสี่ยงมาก่อน หนังสือรับรองไข้เหลืองมีผลตั้งแต่ 10 วันหลังฉีดและ WHO ถือว่าคุ้มครองตลอดชีพ ควรตรวจรายชื่อประเทศล่าสุดจากประกาศของ WHO และสถานทูตปลายทางก่อนเดินทาง

หนังสือรับรองตามแบบ WHO เป็นเอกสารที่ด่านควบคุมโรคปลายทางยอมรับโดยไม่ต้องรับรองเพิ่ม แต่ถ้าใช้ประกอบการยื่นวีซ่า สมัครเรียน หรือสมัครงาน หน่วยงานอาจขอให้แปลและรับรองคำแปลที่กรมการกงสุล หรือรับรองลายมือชื่อผู้ออกเอกสารโดยทนายความผู้ทำคำรับรองลายมือชื่อและเอกสารก่อน

ใช้สมุดบันทึกสุขภาพแม่และเด็ก (สมุดสีชมพู) หรือใบสรุปประวัติวัคซีนจากสถานพยาบาลที่ระบุชนิดวัคซีน วันที่ฉีด และเลขล็อต โดยให้สถานพยาบาลออกเป็นใบสรุปในหัวจดหมายพร้อมลายมือชื่อแพทย์ เพราะโรงเรียนต่างประเทศมักไม่รับสำเนาหน้าสมุดที่ไม่มีผู้รับรอง แล้วจึงแปลและรับรองตามที่โรงเรียนกำหนด

หนังสือรับรองการฉีดวัคซีนระหว่างประเทศตามกฎอนามัยระหว่างประเทศ (WHO IHR 2005) โดยหลักใช้ได้ในตัวเองที่ด่านควบคุมโรค แต่หากใช้เป็นเอกสารประกอบคำร้องด้านตรวจคนเข้าเมืองหรือการศึกษา หน่วยงานปลายทางอาจขอให้แปลและรับรองคำแปลเพิ่ม ควรถามหน่วยงานผู้รับก่อนเสียเวลาทำนิติกรณ์

สมุดวัคซีนสากล (International Certificate of Vaccination) สำหรับไข้เหลืองที่ออกโดยด่านควบคุมโรคติดต่อระหว่างประเทศใช้ได้ทั่วโลกตามกฎอนามัยระหว่างประเทศ ส่วนบันทึกวัคซีนทั่วไปในสมุดสีชมพูหรือระบบหมอพร้อมมักต้องแปลเป็นภาษาอังกฤษและรับรองคำแปลก่อนใช้กับหน่วยงานต่างประเทศ กรณีสมัครเรียนหรือทำงานด้านสาธารณสุข ปลายทางมักขอผลตรวจภูมิคุ้มกัน (titer) เพิ่มด้วยเพราะบันทึกวัคซีนอย่างเดียวไม่พอ

ขอบันทึกการฉีดวัคซีนจากสถานพยาบาลหรือสมุดวัคซีน ให้แพทย์รับรองว่าตรงกับเวชระเบียน แปลเป็นภาษาที่สถาบันกำหนด และรับรองคำแปลถ้าสถาบันระบุ บางประเทศต้องกรอกในแบบฟอร์มของสถาบันเองและให้แพทย์ลงนามในแบบฟอร์มนั้นแทนการแปลเอกสารไทย

สมุดหรือใบรับรองที่ออกโดยสถานพยาบาลที่ได้รับอนุญาตมักใช้ได้เมื่อระบุชื่อวัคซีน เลขล็อต วันที่ฉีด และผู้ให้บริการ กรณีปลายทางกำหนดรูปแบบราชการ อาจต้องขอหนังสือรับรองจากด่านควบคุมโรคติดต่อระหว่างประเทศและรับรองคำแปล ควรตรวจข้อกำหนดของหน่วยงานสาธารณสุขปลายทางก่อนเดินทาง

ประเทศส่วนใหญ่ยกเลิกข้อกำหนดทั่วไปแล้ว แต่บางประเทศยังกำหนดสำหรับผู้เดินทางจากพื้นที่ระบาดเฉพาะหรือสำหรับวีซ่าบางประเภท ควรตรวจประกาศล่าสุดของหน่วยงานสาธารณสุขปลายทางภายในหนึ่งเดือนก่อนเดินทาง เพราะเงื่อนไขเปลี่ยนบ่อยและสายการบินใช้ข้อมูล ณ วันเดินทางเป็นเกณฑ์

เริ่มจากหนังสือรับรองการเกิดจากโรงพยาบาล นำไปแจ้งเกิดที่สำนักทะเบียนภายในสิบห้าวันเพื่อรับสูติบัตร จากนั้นแปลและรับรองนิติกรณ์เพื่อใช้ขอหนังสือเดินทางจากสถานทูตของบิดามารดา หากต้องการใช้ในประเทศภาคีอนุสัญญาเฮก หลังวันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2570 จะใช้ Apostille แทนการรับรองสถานทูตได้ ควรทำสมุดวัคซีนฉบับภาษาอังกฤษไว้ควบคู่กัน